به اعتقاد تحلیلگران این شبکه، تهران تلاش دارد دستاوردهای نظامی و سیاسی خود را به یک موقعیت حقوقی و راهبردی بلندمدت تبدیل کند؛ موضوعی که از نگاه واشنگتن و متحدان منطقهای آن، میتواند موازنه قدرت در خلیج فارس را دستخوش تغییر کند.
سیانان: ایران به دنبال تثبیت جایگاه خود در تنگه هرمز است
بر اساس گزارش سیانان، هدف ایران در مذاکرات صرفاً بازگشایی تنگه هرمز نیست، بلکه تهران در پی آن است که نقش خود در مدیریت این آبراه راهبردی را در هرگونه توافق آینده تثبیت کند.
این رسانه معتقد است در صورت تحقق چنین سناریویی، تنگه هرمز وارد مرحلهای جدید خواهد شد و ساختار اداره این گذرگاه مهم انرژی نسبت به گذشته تغییر خواهد کرد؛ تغییری که میتواند بر معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه نیز اثرگذار باشد.
بازگشت به شرایط قبل از جنگ؛ سناریویی که تهران نمیپذیرد
سیانان به نقل از مقامهای ایرانی مینویسد که هیچ توافقی بر مبنای بازگشت کامل به وضعیت پیش از جنگ شکل نخواهد گرفت. به ادعای این گزارش، تهران بر اصلاح چارچوب حقوقی و سازوکار اداره تنگه هرمز تأکید دارد و خواهان ایفای نقشی تعیینکننده در ساختار جدید است.
این موضع، به باور تحلیلگران، نشان میدهد مذاکرات از مرحله مدیریت بحران عبور کرده و اکنون به بحث درباره نظم امنیتی آینده خلیج فارس رسیده است.
تنگه هرمز؛ خط قرمز جدید سیاست خارجی ایران؟
یکی دیگر از محورهای گزارش سیانان، مقایسه جایگاه تنگه هرمز با پرونده هستهای ایران است. این رسانه مدعی است همانگونه که جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته بر حق غنیسازی بهعنوان یکی از خطوط قرمز خود تأکید کرده، اکنون نیز حفظ نقش و نفوذ در تنگه هرمز به یکی از اولویتهای راهبردی تهران تبدیل شده است.
از نگاه نویسنده گزارش، این موضوع نشان میدهد ایران قصد ندارد از اهرمهای بهدستآمده در جریان تحولات اخیر به سادگی چشمپوشی کند.
مخالفت آمریکا و متحدان منطقهای
در ادامه این تحلیل آمده است که آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با هرگونه توافقی که به ایران جایگاه رسمی یا نفوذ حقوقی در مدیریت تنگه هرمز بدهد، مخالف هستند.
سیانان معتقد است اختلاف اصلی طرفها دیگر بر سر باز بودن مسیر کشتیرانی نیست، بلکه درباره تعیین قواعد جدید اداره این آبراه و میزان نقشآفرینی ایران در آن است.
تحلیلگران: واشنگتن با واقعیتی متفاوت روبهرو شده است
سیانان در ادامه به دیدگاه برخی کارشناسان امنیتی از جمله «دنی سیترینوویچ» اشاره میکند. به نوشته این رسانه، این پژوهشگر اسرائیلی معتقد است بازگرداندن شرایط تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ تنها در صورت تغییر حکومت ایران یا وقوع یک جنگ طولانی و پرهزینه امکانپذیر بود؛ گزینههایی که به گفته او، واشنگتن تمایلی به پرداخت هزینههای آن نداشت.
بر همین اساس، این گزارش نتیجه میگیرد که ایالات متحده اکنون با شرایطی روبهرو شده که با اهداف اولیهاش فاصله دارد و ناچار است در مذاکرات، واقعیتهای جدید میدانی را نیز در نظر بگیرد.
آینده مذاکرات هرمز؛ تعیین قواعد جدید یا مدیریت بحران؟
جمعبندی سیانان این است که مذاکرات تنگه هرمز دیگر صرفاً بر سر بازگشایی یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان نیست، بلکه به فرآیندی برای تعیین قواعد جدید امنیتی و حقوقی این آبراه راهبردی تبدیل شده است.
به باور این رسانه، اگر توافق نهایی بر مبنای چارچوب مورد نظر ایران شکل بگیرد، تهران خواهد توانست بخشی از دستاوردهای خود را به یک موقعیت سیاسی و حقوقی پایدار تبدیل کند؛ نتیجهای که به گفته سیانان، با اهداف اولیه دولت آمریکا فاصله قابل توجهی دارد و میتواند بر آینده معادلات ژئوپلیتیکی خلیج فارس تأثیرگذار باشد.
