بر اساس گزارشی که بلومبرگ با استناد به دادههای شرکت تحلیل اطلاعات دریایی کپلر منتشر کرده، نفتکش تحریمشده «المپ» روز سهشنبه محموله نفتی خود را به نفتکش دیگری با نام «هاو فان» منتقل کرده است. نفتکش دوم در فهرست تحریمهای آمریکا قرار ندارد و طبق دادههای ردیابی، موقعیت مکانی خود را در نزدیکی منطقه شناس در عمان نمایش میدهد.
این عملیات در عمق خلیج فارس و در جنوب پایانه اصلی صادرات نفت ایران در جزیره خارک انجام شده است. نکته قابل توجه اینکه هر دو نفتکش هنگام انتقال محموله، فرستندههای موقعیتیاب خود را خاموش کرده بودند. بررسی تصاویر ماهوارهای و اطلاعات مربوط به مسیر حرکت کشتیها نیز مبنای شناسایی این جابهجایی قرار گرفته است.
گزارش بلومبرگ این رویداد را نخستین مورد رصدشده انتقال نفت خام ایران میان دو نفتکش از زمان ازسرگیری محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا در اواسط ماه ژوئیه عنوان کرده است.
گسترش محاصره دریایی آمریکا به انتقال محمولهها در دریا
همزمان با این اتفاق، ارتش آمریکا روز چهارشنبه از گسترش محدوده محاصره دریایی خبر داد. بر اساس اطلاعیه منتشرشده، این محدودیتها قرار است کشتیهایی را نیز دربر بگیرد که محمولههای خود را در دریا دریافت میکنند؛ موضوعی که میتواند دامنه محدودیتهای اعمالشده بر مسیرهای صادرات نفت ایران را افزایش دهد.
طبق گزارش منتشرشده، محاصره دریایی آمریکا تاکنون بر صادرات نفت ایران تأثیر گذاشته و موجب کاهش تولید نفت شده است. این شرایط در حالی ادامه دارد که نفت و فرآوردههای مرتبط با آن از منابع اصلی درآمد کشور محسوب میشوند.
معمای محموله ۲۰۰ هزار بشکهای نفت ایران
یکی از نکات مهم این انتقال، حجم محموله جابهجاشده است. نفتکش «هاو فان» حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت خام دریافت کرده؛ حجمی که در مقایسه با ظرفیت معمول محمولههای صادراتی نفتکشهای بزرگ، نسبتاً محدود محسوب میشود.
بر اساس ارزیابی مطرحشده در گزارش بلومبرگ، بعید است این میزان نفت بهتنهایی برای توجیه اقتصادی یک سفر صادراتی به بازارهای جهانی کافی باشد. از همین رو، درباره هدف این انتقال گمانهزنیهایی مطرح شده است.
برخی احتمالات مطرحشده شامل بررسی امکانپذیری و شرایط لجستیکی چنین انتقالهایی از سوی ایران یا بروز نقص فنی و مشکلات عملیاتی برای نفتکش «المپ» است که ممکن است آن را ناچار به تخلیه بخشی از محموله کرده باشد.
در مجموع، انتقال این محموله ۲۰۰ هزار بشکهای در شرایط تشدید محدودیتهای دریایی آمریکا، بار دیگر موضوع صادرات نفت ایران و شیوههای جابهجایی محمولهها در خلیج فارس را به کانون توجه رسانههای اقتصادی و بینالمللی بازگردانده است.