گزارش تحلیلی منتشرشده در مشرق، نقش امارات متحده عربی در فشارهای اقتصادی و امنیتی علیه ایران را بررسی کرده و مدعی شده است که ابوظبی در کنار آمریکا و اسرائیل در مجموعهای از اقدامات علیه ایران قرار گرفته است. محور اصلی این تحلیل، محدودیتهای مالی و بانکی، افزایش هماهنگیهای امنیتی و تحولات مرتبط با جنگ اخیر ایران و اسرائیل است.
در همین چارچوب، وزارت خارجه امارات در مردادماه اعلام کرده بود که تمامی مبادلات تجاری، بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است. این موضع رسمی نشاندهنده تغییر مهمی در مناسبات اقتصادی دو کشور بود.
امارات و اهمیت مسیرهای مالی ایران
گزارش با اشاره به نقش تاریخی امارات، بهویژه دبی، در تجارت و مبادلات مالی ایران، محدود شدن این مسیرها را عاملی مؤثر بر فعالیت اقتصادی ایران ارزیابی میکند. در سالهای گذشته نیز شبکههای مالی مستقر در امارات بارها در ارتباط با دور زدن تحریمهای ایران مورد توجه مقامهای آمریکایی قرار گرفتهاند.
در تازهترین نمونه، وزارت خزانهداری آمریکا در ماه اوت اعلام کرد که دسترسی بانک «مصر» در امارات به نظام بانکداری کارگزاری آمریکا را هدف قرار داده است. به گفته این نهاد، بررسیهای فینسنک وجود دهها شرکت مرتبط با شبکههای مالی ایران را در ارتباط با این بانک شناسایی کرده بود.
همچنین بانک مرکزی امارات در ۲۳ سپتامبر اعلام کرد شعب بانک ملی ایران در این کشور به دلیل آنچه نقض مقررات مالی و الزامات مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم عنوان شده، از انجام تراکنشهای مالی به مقصد ایران یا از ایران، از جمله تأمین مالی تجاری و انتقال وجوه، منع شدهاند.
ادعاها درباره همکاری امنیتی با اسرائیل
بخش دیگری از گزارش به افزایش همکاریهای امنیتی میان امارات و اسرائیل در جریان جنگ اخیر با ایران اختصاص دارد. در این زمینه، گزارشهایی درباره حضور مقامهای امنیتی اسرائیل در امارات و همکاریهای دفاعی دو طرف منتشر شده است.
در یکی از مهمترین موارد، دفتر نخستوزیری اسرائیل در ماه مه اعلام کرد بنیامین نتانیاهو در جریان جنگ با ایران بهصورت محرمانه به امارات سفر کرده و با محمد بن زاید دیدار کرده است. با این حال، وزارت خارجه امارات همان زمان این ادعا را رد کرد و اعلام کرد روابط ابوظبی و تلآویو علنی است و ادعاهای مربوط به سفر اعلامنشده را نادرست میداند. بنابراین، اصل این سفر همچنان میان دو طرف محل اختلاف است.
همچنین گزارشهایی درباره استقرار سامانههای دفاع هوایی اسرائیل در امارات و رفتوآمد مقامهای امنیتی دو طرف در جریان جنگ منتشر شد. این موارد نشاندهنده سطحی از همکاری امنیتی میان دو طرف است، اما از این دادهها بهتنهایی نمیتوان همه ادعاهای مطرحشده درباره مشارکت مستقیم امارات در عملیات نظامی علیه ایران را تأیید کرد.
از فشار مالی تا ادعای بیثباتسازی
گزارش مشرق در ادامه، مجموعه تحولات اقتصادی، سیاسی و امنیتی را در قالب یک الگوی سهلایه تحلیل میکند؛ نخست فشار بر شبکههای مالی و درآمدهای ارزی ایران، سپس بهرهبرداری سیاسی از نارضایتیهای اقتصادی و در نهایت ادعای وجود شبکههایی برای انتقال سلاح و ایجاد ناامنی.
در این تحلیل، محدودیتهای بانکی امارات در کنار تحریمهای آمریکا علیه شبکههای مالی و نفتی ایران قرار گرفته و به عنوان بخشی از یک فشار گستردهتر بررسی شده است. با این حال، نسبت دادن همه تحولات اقتصادی و سیاسی داخلی ایران به یک طرح هماهنگ میان چند کشور، در متن گزارش بیشتر به عنوان تحلیل و برداشت نویسنده مطرح شده و برای اثبات آن به شواهد مستقل بیشتری نیاز است.
اختلاف روایتها درباره نقش ابوظبی
نقش امارات در تحولات منطقهای طی ماههای اخیر به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل شده است. از یک سو، روابط نزدیک ابوظبی با آمریکا و اسرائیل و همچنین اقدامات مالی اخیر این کشور علیه شبکههای مرتبط با ایران مستند شده است؛ از سوی دیگر، درباره برخی ادعاهای مطرحشده درباره مشارکت مستقیم امارات در عملیات نظامی علیه ایران، روایتهای متفاوتی وجود دارد.
بر همین اساس، میتوان گفت آنچه در حال حاضر بهطور رسمی قابل مشاهده است، افزایش فشارهای مالی و بانکی بر ارتباطات ایران و امارات و ادامه همکاریهای امنیتی ابوظبی با شرکای آمریکایی و اسرائیلی است؛ اما بخشهایی از تحلیل درباره وجود یک طرح یکپارچه برای ایجاد بیثباتی داخلی در ایران، همچنان در سطح ادعا و تفسیر قرار دارد.
