عبدالواحد ابورأس در تشریح وضعیت میدانی یمن گفت نیروهای مسلح این کشور طی ماه‌های اخیر به پیشرفت‌هایی دست یافته‌اند و توانسته‌اند کنترل بخش‌هایی از مناطقی را که پیش‌تر از دست داده بودند، دوباره به دست بگیرند.
او با اشاره به تحولات جبهه غربی یمن اظهار کرد که نیروهای یمنی در بخش‌هایی از استان حدیده و تعز مواضعی را بازپس گرفته‌اند و در برخی مناطق استان لحج نیز درگیری‌هایی جریان دارد.
معاون وزیر خارجه دولت یمن، وضعیت کنونی جبهه‌ها را به سود نیروهای یمنی توصیف کرد و مدعی شد گروه‌های مسلح مورد حمایت خارجی با مشکلاتی در زمینه انسجام و توان عملیاتی مواجه شده‌اند.
به گفته او، بخشی از توان این گروه‌ها به پشتیبانی نظامی و هوایی کشورهای خارجی وابسته است و در صورت کاهش این حمایت‌ها، توان مقاومت آن‌ها در برابر نیروهای یمنی محدود خواهد شد.
ابورأس همچنین تأکید کرد که از نگاه او، تحولات نظامی یمن صرفاً بر اساس موازنه تسلیحاتی قابل ارزیابی نیست و عوامل اجتماعی، اعتقادی و میزان حمایت مردمی نیز در روند درگیری‌ها نقش دارند.
جزیره میون و باب‌المندب؛ محور اصلی رقابت بر سر آبراه‌های راهبردی
بخش مهمی از این گفت‌وگو به موقعیت جغرافیایی یمن و اهمیت سواحل غربی این کشور در معادلات دریایی منطقه اختصاص داشت.
ابورأس با اشاره به امتداد سواحل یمن در دریای سرخ تا تنگه باب‌المندب، مدعی شد نیروهای یمنی بر مناطق و جزایر مهمی در این محدوده، از جمله جزیره میون، کنترل یا نفوذ قابل‌توجهی دارند.
جزیره میون که با نام پریم نیز شناخته می‌شود، در نزدیکی تنگه باب‌المندب قرار دارد؛ گذرگاهی راهبردی که دریای سرخ را به خلیج عدن و دریای عرب متصل می‌کند. این تنگه یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان به شمار می‌رود و بخش قابل‌توجهی از مبادلات کالا و انرژی میان آسیا و اروپا از مسیر آن و کانال سوئز انجام می‌شود.
اهمیت این موقعیت جغرافیایی باعث شده است کنترل مناطق ساحلی اطراف باب‌المندب در سال‌های گذشته به یکی از محورهای اصلی رقابت میان طرف‌های درگیر در جنگ یمن تبدیل شود.
معاون وزیر خارجه دولت یمن در این زمینه گفت نیروهای این کشور در دوره‌های گذشته نیز بر بخش‌هایی از سواحل استان‌های حدیده و حجه نفوذ داشته‌اند و این موقعیت امکان تأثیرگذاری بر تردد دریایی در دریای سرخ را برای آنان فراهم کرده است.
او همچنین به عملیات علیه کشتی‌های مرتبط با رژیم صهیونیستی اشاره کرد و مدعی شد نیروهای یمنی از موقعیت جغرافیایی خود برای اعمال فشار بر این کشتی‌ها استفاده کرده‌اند.
ادعای عقب‌نشینی نیروهای وابسته به عربستان از مواضع ساحلی
ابورأس در ادامه با اشاره به تحولات اخیر جبهه غربی یمن گفت نیروهای وابسته به عربستان سعودی از برخی مواضع ساحلی که پیش‌تر در اختیار داشتند، عقب رانده شده‌اند.
او این تحولات را بخشی از تغییر موازنه میدانی در یمن دانست و مدعی شد نیروهای یمنی توانسته‌اند در مناطق راهبردی ساحلی موقعیت خود را تقویت کنند.
با این حال، نقشه کنترل مناطق غربی یمن در ماه‌های اخیر با تغییرات و درگیری‌های متعددی همراه بوده و ادعاهای طرف‌های درگیر درباره تصرف یا بازپس‌گیری مناطق باید با گزارش‌های مستقل میدانی سنجیده شود.
در همین زمینه، گزارش‌های منتشرشده در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ از عقب‌نشینی نیروهای همسو با دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن از منطقه اطراف فرودگاه ذباب و مواضع مشرف به باب‌المندب حکایت دارد؛ اقدامی که به گفته این نیروها با هدف تمرکز بر حفاظت از عدن و تقویت جبهه‌های دیگر انجام شده است. بر اساس این گزارش، نیروهای انصارالله پس از این عقب‌نشینی بر مناطق مشرف به تنگه نفوذ بیشتری پیدا کرده‌اند.
روایت معاون وزیر خارجه یمن از حملات آمریکا در دریای سرخ
بخش دیگری از این مصاحبه به رویارویی نظامی آمریکا با نیروهای یمنی اختصاص داشت. ابورأس با اشاره به حملات نظامی آمریکا علیه یمن گفت این حملات در راستای حمایت از رژیم صهیونیستی و تلاش برای تضمین عبور کشتی‌های مرتبط با آن از دریای سرخ انجام شده است.
او مدعی شد عملیات نظامی آمریکا نتوانسته اهداف مورد نظر واشنگتن را محقق کند و عقب‌نشینی ناوهای هواپیمابر آمریکایی از دریای سرخ را یکی از نشانه‌های این ناکامی دانست.
معاون وزیر خارجه دولت یمن همچنین هرگونه توافق محرمانه یا مذاکرات اعلام‌نشده را که به توقف عملیات نظامی آمریکا منجر شده باشد، رد کرد و گفت توقف حملات واشنگتن نتیجه ارزیابی این کشور از هزینه‌ها و محدودیت‌های عملیات نظامی بوده است.
ابورأس در ادامه تأکید کرد که از نگاه نیروهای یمنی، محور اصلی اقدامات نظامی این کشور مقابله با رژیم صهیونیستی و حمایت از مردم فلسطین بوده است. او گفت پس از توقف عملیات آمریکا، حملات یمن علیه نیروهای آمریکایی نیز در همان مرحله متوقف شد؛ زیرا به گفته او، هدف اصلی این رویارویی تأثیرگذاری بر روند جنگ غزه بوده است.
این اظهارات، ارزیابی و روایت مقام یمنی از تحولات نظامی است و برای بررسی میزان تحقق اهداف اعلام‌شده آمریکا و طرف‌های یمنی، باید تحولات عملیاتی و گزارش‌های مستقل نیز در نظر گرفته شود.
چرا باب‌المندب برای آمریکا، عربستان و اقتصاد جهانی اهمیت دارد؟
تنگه باب‌المندب از نظر جغرافیایی در جنوب دریای سرخ قرار دارد و مسیر ارتباطی این دریا با خلیج عدن و اقیانوس هند محسوب می‌شود. کشتی‌هایی که از آسیا به سمت کانال سوئز و اروپا حرکت می‌کنند، برای عبور از این مسیر به باب‌المندب وابسته‌اند.
هرگونه ناامنی یا محدودیت در این گذرگاه می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل دریایی، زمان انتقال کالا، بیمه کشتی‌ها و جریان تجارت بین‌المللی تأثیر بگذارد.
اهمیت این موضوع برای کشورهای صادرکننده نفت منطقه نیز قابل توجه است؛ زیرا اختلال در مسیرهای دریایی خلیج فارس، دریای سرخ و کانال سوئز می‌تواند گزینه‌های انتقال انرژی را محدود کند.
در ماه‌های اخیر، هم‌زمانی تنش‌ها در تنگه هرمز و تحولات نظامی در اطراف باب‌المندب، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای اصلی تجارت دریایی را افزایش داده است. گزارش‌های تازه نیز از افزایش فشار بر مسیرهای صادراتی انرژی و تجارت منطقه حکایت دارند.
انتقاد ابورأس از ائتلاف‌های منطقه‌ای و طرح «ائتلاف مکه»
معاون وزیر خارجه دولت یمن در بخش دیگری از مصاحبه خود به ائتلاف‌هایی پرداخت که طی سال‌های گذشته با هدف مقابله با نیروهای یمنی یا تأمین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ تشکیل شده‌اند.
او با اشاره به ائتلاف عربی، ائتلاف‌های اسلامی و طرح‌های مرتبط با حفاظت از کشتیرانی بین‌المللی، مدعی شد این مجموعه‌ها نتوانسته‌اند به اهداف اعلام‌شده خود دست پیدا کنند.
ابورأس در ادامه از عنوان «ائتلاف مکه» نام برد و گفت عربستان سعودی با استفاده از این عنوان در پی پیشبرد اهداف سیاسی و نظامی خود است.
او مدعی شد ریاض تلاش می‌کند از جایگاه مذهبی و معنوی شهر مکه برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی جهان اسلام استفاده کند و به اقدامات منطقه‌ای خود مشروعیت ببخشد.
این مقام یمنی همچنین درباره طرح اتهاماتی مبنی بر تهدید مکه و اماکن مقدس سخن گفت و مدعی شد چنین اتهاماتی می‌تواند برای توجیه سیاست‌های نظامی عربستان مورد استفاده قرار گیرد.
ابورأس در همین چارچوب از کشورهای منطقه، از جمله ترکیه و پاکستان، خواست در مسیری که به تشدید تنش‌ها منجر می‌شود، وارد نشوند.
هشدار به کشورهای منطقه درباره ورود به درگیری یمن
ابورأس در ادامه اظهارات خود، به کشورهای منطقه هشدار داد که ورود به رویارویی نظامی با نیروهای یمنی می‌تواند پیامدهایی مشابه آنچه در سال‌های گذشته رخ داده است، به دنبال داشته باشد.
او با اشاره به فشارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی واردشده بر عربستان سعودی، مدعی شد تکرار سیاست‌های گذشته نتیجه‌ای جز افزایش تنش و گسترش درگیری‌ها نخواهد داشت.
معاون وزیر خارجه دولت یمن همچنین بر ضرورت احترام به حاکمیت این کشور تأکید کرد و گفت هرگونه نقش‌آفرینی منطقه‌ای و بین‌المللی باید بر پایه احترام به حقوق یمن و پرهیز از مداخله خارجی باشد.
او در عین حال اعلام کرد یمن حق دفاع از خود را محفوظ می‌داند و هیچ‌گونه تجاوز خارجی را نمی‌پذیرد.
تأکید بر وحدت داخلی و استقلال سیاسی یمن
ابورأس در پایان این گفت‌وگو، تحولات و اقدامات نیروهای یمنی را حرکتی فراگیر توصیف کرد و مدعی شد بخش‌های مختلف جامعه این کشور در آن مشارکت دارند.
او با اشاره به همکاری و همبستگی میان گروه‌های مختلف اجتماعی، این همراهی را یکی از عوامل تداوم مقاومت در برابر فشارهای خارجی دانست.
معاون وزیر خارجه دولت یمن همچنین بر ضرورت دستیابی این کشور به استقلال سیاسی، حاکمیت ملی و حق تصمیم‌گیری مستقل تأکید کرد و گفت یمن باید از هرگونه قیمومت و مداخله خارجی رها شود.
تغییرات میدانی یمن چه تأثیری بر معادلات منطقه‌ای دارد؟
تحولات اخیر در سواحل غربی یمن نشان می‌دهد رقابت بر سر مناطق مشرف به باب‌المندب همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای درگیری در این کشور است. اهمیت این منطقه تنها به منازعه داخلی یمن محدود نمی‌شود؛ بلکه امنیت دریای سرخ، مسیر ارتباطی کانال سوئز و جریان تجارت جهانی نیز به وضعیت آن وابسته است.
از یک سو، مقام‌های انصارالله بر افزایش نفوذ خود در مناطق ساحلی و توانایی تأثیرگذاری بر تردد دریایی تأکید می‌کنند و از سوی دیگر، دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن و متحدان منطقه‌ای آن تلاش دارند مانع گسترش کنترل این نیروها در مناطق جنوبی و غربی شوند.
گزارش‌های روز ۱۵ نوامبر درباره عقب‌نشینی نیروهای همسو با دولت یمن از منطقه مشرف به باب‌المندب، اهمیت تحولات میدانی اخیر را برجسته کرده است؛ با این حال، این تحول به‌تنهایی به معنای کنترل کامل تنگه یا تسلط انحصاری بر تمام مسیرهای دریایی آن نیست.
در مجموع، اظهارات عبدالواحد ابورأس بازتاب‌دهنده موضع و ارزیابی مقام‌های یمنی درباره وضعیت نظامی، نقش آمریکا و عربستان و آینده امنیت دریای سرخ است. ارزیابی مستقل این ادعاها مستلزم بررسی تحولات میدانی، مواضع طرف‌های مقابل و وضعیت واقعی تردد کشتی‌ها در آبراه‌های منطقه است.
