مهدی محمدی، مشاور رئیس مجلس در امور راهبردی، در گزارشی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرد، وضعیت جاری را ترکیبی از سه روند همزمان شامل تشدید تحرکات نظامی در جنوب، افزایش فعالیتهای امنیتی در داخل کشور و تداوم فشارهای اقتصادی و جنگ شناختی توصیف کرد.
وی نوشت که در ۲۴ ساعت گذشته تغییر اساسی در آرایش نظامی طرف مقابل مشاهده نشده است، اما مجموعهای از نشانهها از افزایش سطح هشدار حکایت دارد. به اعتقاد او، بررسی تحولات اخیر بدون در نظر گرفتن ارتباط میان این سه عرصه نمیتواند تصویر کاملی از شرایط موجود ارائه دهد.
تنگه هرمز و دریای عمان؛ افزایش تنش در جبهه نظامی
این مشاور رئیس مجلس با اشاره به تحولات نظامی در تنگه هرمز و دریای عمان مدعی شد که روزانه حدود ۹ تا ۱۳ شناور متخلف با مینهای دریایی برخورد میکنند یا هدف موشکهای کروز ساحل به دریا قرار میگیرند.
محمدی همچنین شکلگیری آنچه «بحران نفتکش» خواند و گزارشهای مربوط به اصابت به یک فروند جنگنده اف-۱۶ آمریکایی را از جمله تحولات مهم روزهای اخیر برشمرد.
وی با اشاره به این تحولات، مدعی شد که شرایط امنیتی در خلیج فارس و تنگه هرمز بهگونهای است که آمریکا نمیتواند امنیت کامل فعالیتهای هوایی و دریایی خود را تضمین کند.
احتمال تکرار سناریوی جنگ ۱۲ روزه؛ اسرائیل و آمریکا در کانون ارزیابیها
محمدی در بخش دیگری از گزارش خود به تحولات مربوط به کوه کلنگ و تأسیسات موسوم به «هستهای جدید» اشاره کرد و آن را در کنار درگیریهای زیرساختی، بخشی از سناریوهای احتمالی پیشرو دانست.
به ارزیابی وی، اگرچه احتمال وقوع سناریوهای مختلف وجود دارد، اما سناریوی قویتر میتواند الگویی مشابه جنگ ۱۲ روزه باشد؛ به این معنا که ابتدا اسرائیل وارد درگیری شود و سپس آمریکا با انجام یک اقدام نظامی نمادین، خود را بهعنوان طرف خاتمهدهنده جنگ معرفی کند.
وی همچنین اظهارات دونالد ترامپ و جیدی ونس و نزدیک شدن به بازه زمانی ۱۳ دیماه را از عواملی دانست که به گفته او، فشار تصمیمگیری بر دولت آمریکا را افزایش داده است.
این مشاور رئیس مجلس معتقد است تحولات سیاسی داخلی آمریکا و آغاز فعالیت دموکراتها در کنگره نیز میتواند بر محاسبات تیم ترامپ درباره نحوه مواجهه با ایران تأثیرگذار باشد.
هشدار درباره افزایش تحرکات امنیتی در داخل کشور
بخش دیگری از گزارش مهدی محمدی به تحولات امنیت داخلی اختصاص دارد. وی مدعی شد که در روزهای اخیر، فعالیت شبکهها و زیرساختهایی که پیشتر غیرفعال یا کمتحرک بودند، افزایش یافته است.
به نوشته وی، هدف از این تحرکات میتواند ایجاد شرایطی برای شکلگیری یک «لحظه صفر امنیتی» و تکرار حوادثی مشابه ۱۸ دیماه باشد.
محمدی در ادامه، محاصره اقتصادی را یکی از ابزارهای فشار بر کشور دانست و تأکید کرد که مسئله اصلی در این زمینه، تبدیل فشارهای اقتصادی به نارضایتی اجتماعی و در نهایت بروز آشوب است.
وی همچنین به حوادث پس از فوت سوگند صیادی اشاره کرد و مدعی شد برخی جریانها در تلاش هستند از این اتفاق برای ایجاد تنش و آشوب استفاده کنند. به گفته او، ورود پژاک به عرصه تولید محتوا درباره این موضوع نیز بخشی از همین روند ارزیابی میشود.
آبدانان، درهشهر و رامهرمز؛ مناطق مورد اشاره در گزارش امنیتی
مشاور رئیس مجلس در ادامه گزارش خود، از تلاش برای ایجاد تنش و جرقهسازی در مناطقی از جمله آبدانان، درهشهر، رامهرمز و دزفول سخن گفت.
وی همچنین افزایش فعالیت برخی جریانهای سلطنتطلب در خارج از کشور، تمرکز بر مناطق شمال غربی، افزایش قاچاق سلاح، تعرض به مساجد در حدود ۱۰ استان و فراخوان برای تجمعات اقتصادی و اعتراض به قطعی برق را از دیگر مواردی دانست که به اعتقاد او باید در چارچوب تحولات امنیتی اخیر بررسی شوند.
محمدی این اقدامات را بخشی از جنگ شناختی توصیف کرد و با استفاده از تعبیر «یک دست تفنگ و دست دیگر موبایل»، بر نقش همزمان ابزارهای میدانی و رسانهای در تحولات امنیتی تأکید کرد.
هشدار درباره تبدیل اعتراضات اقتصادی به آشوب و خشونت
محمدی در بخش دیگری از ارزیابی خود، نسبت به تبدیل اعتراضات اجتماعی و اقتصادی به آشوب و خشونت هشدار داد و تأکید کرد که چنین روندی میتواند به سود طرف مقابل تمام شود.
وی در عین حال، بر ضرورت توجه به مطالبات اقتصادی مردم تأکید کرد و نوشت که تصمیمات اقتصادی باید با گفتوگو، اقناع افکار عمومی و پیشبینی سازوکارهایی برای جبران فشارهای واردشده به اقشار مختلف جامعه همراه باشد.
این بخش از گزارش وی بر اهمیت مدیریت همزمان مسائل اقتصادی و امنیتی تأکید دارد؛ چراکه به اعتقاد او، فشارهای معیشتی در صورت نبود راهکارهای مناسب برای کاهش آثار آن میتواند زمینهساز افزایش نارضایتی اجتماعی شود.
تحولات عراق؛ فشار بر کتائب حزبالله و وضعیت حشدالشعبی
مشاور رئیس مجلس در ادامه به تحولات عراق و افزایش فشارها بر کتائب حزبالله پرداخت و سه هدف اصلی را برای این فشارها برشمرد.
به نوشته وی، نخستین هدف، محدود کردن توان و آزادی عمل گروههای مقاومت پیش از هرگونه حمله احتمالی به ایران است. دومین هدف، تأمین امنیت عربستان سعودی و کویت و سومین هدف، کاهش آزادی عمل کتائب حزبالله در مناطق مرزی غرب عراق عنوان شده است.
محمدی همچنین به استقرار یگانهایی از حشدالشعبی در منطقه جرفالنصر اشاره کرد و مدعی شد که اخبار منتشرشده درباره عقبنشینی کتائب حزبالله با واقعیت میدانی مطابقت ندارد.
وی در ارزیابی خود تأکید کرد که فضاسازی رسانهای درباره عقبنشینی این گروه، بیش از تحولات واقعی در میدان است و فشارهای طرف مقابل تاکنون نتوانسته مقاومت عراق را از صحنه خارج کند.
نشست پوتین و ترامپ؛ توافقی درباره ایران حاصل نشد
بخش پایانی گزارش مهدی محمدی به نشست ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ اختصاص دارد. وی این نشست را بیشتر یک رویداد نمایشی و تشریفاتی برای بازسازی موقعیت سیاسی ترامپ پس از تحولات کنگره آمریکا ارزیابی کرد.
به نوشته محمدی، در این دیدار بحث جدی یا توافق مشخصی درباره ایران صورت نگرفته و روسیه و چین نیز پیشتر اطمینان داده بودند که وارد مسئله ایران نخواهند شد.
وی محورهای اصلی گفتوگوهای دو طرف را موضوعاتی همچون تسلیحات هستهای، هوش مصنوعی و جنگ اوکراین عنوان کرد و معتقد بود که نشست مذکور بیش از آنکه به معنای شکلگیری توافقی جدید درباره ایران باشد، با اهداف سیاسی و نمایشی برگزار شده است.
این مشاور رئیس مجلس در مجموع، تحولات اخیر را نشانهای از پیچیدهتر شدن شرایط امنیتی و سیاسی منطقه دانست و بر ضرورت توجه همزمان به تهدیدهای نظامی، فشارهای اقتصادی و تحرکات رسانهای و امنیتی تأکید کرد.