با ادامه تنشها میان ایران و آمریکا، پرسش درباره احتمال گسترش درگیری برای بسیاری از خانوادهها با دغدغههای روزمره گره خورده است؛ از امنیت و آینده فرزندان گرفته تا قیمت کالاهای اساسی و دسترسی به خدمات عمومی. انتشار خبرهای ضدونقیض نیز بر این نگرانیها میافزاید. در چنین فضایی، دیپلماسی چه نقشی در مهار تنش دارد و دولت و رسانهها چه مسئولیتی در قبال مردم دارند؟ این پرسشها را با بهنام سعیدی، دبیر اول کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دوازدهم، در میان گذاشتیم.
احتمال جنگ و نقش میانجیگری منطقهای
صفحه سیاست ـ با توجه به تحولات اخیر منطقه، احتمال وقوع جنگ میان ایران و آمریکا را چگونه ارزیابی میکنید؟
بهنام سعیدی ـ در شرایط فعلی نمیتوان با قطعیت گفت که جنگ رخ میدهد یا خیر. تحولات منطقه تحت تأثیر عوامل سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک متعددی است. در این وضعیت، باید تحولات را با هوشیاری دنبال کرد، اخبار را از منابع معتبر گرفت و از قضاوت شتابزده پرهیز کرد. امیدواریم مسائل از مسیر گفتوگو و دیپلماسی حلوفصل شود.
صفحه سیاست ـ چه عواملی میتواند از گسترش تنشها جلوگیری کند؟
سعیدی ـ گفتوگوهای دیپلماتیک، میانجیگری کشورهای منطقه، توجه به منافع متقابل و پرهیز از اقدامات تحریکآمیز میتواند به کاهش تنش کمک کند. تجربه نشان داده است که جنگ هزینههای سنگینی بر مردم و اقتصاد کشورها تحمیل میکند. به همین دلیل، باید از ظرفیتهای مذاکره و دیپلماسی استفاده کرد.
نگرانی خانوادهها و مسئولیت رسانهها
صفحه سیاست ـ نگرانی از احتمال جنگ چه تأثیری بر زندگی روزمره و آرامش جامعه دارد؟
سعیدی ـ انتشار اخبار مربوط به احتمال درگیری نظامی، بهطور طبیعی خانوادهها را نگران میکند. مردم دغدغه امنیت خانواده، آینده فرزندان، وضعیت شغلی و معیشت خود را دارند. اطلاعرسانی دقیق و مسئولانه میتواند از گسترش شایعات و تشدید اضطراب عمومی جلوگیری کند.
صفحه سیاست ـ رسانهها در چنین فضایی چه مسئولیتی دارند؟
سعیدی ـ مردم حق دارند از واقعیت تحولات مطلع شوند. رسانهها باید پیش از انتشار خبر، صحت آن را بررسی کنند، از بزرگنمایی بپرهیزند و به شایعات با اطلاعات دقیق پاسخ دهند. انتشار خبرهای تأییدنشده میتواند نگرانی عمومی را تشدید کند. اطلاعرسانی در این شرایط باید شفاف و مسئولانه باشد.
آمادگی دولت برای حفظ خدمات و معیشت مردم
صفحه سیاست ـ با وجود نامشخص بودن احتمال جنگ، دستگاههای مسئول چه آمادگیهایی باید داشته باشند؟
سعیدی ـ برنامهریزی برای شرایط اضطراری از وظایف دستگاههای مسئول است و به مدیریت بحرانهای احتمالی کمک میکند. تأمین کالاهای اساسی، آمادگی مراکز درمانی، تداوم خدمات عمومی و اطلاعرسانی شفاف باید در دستور کار قرار گیرد.
صفحه سیاست ـ اگر تنشها افزایش یابد، اولویت دولت و دستگاههای اجرایی چه خواهد بود؟
سعیدی ـ اولویت دولت حفظ امنیت و آرامش عمومی و جلوگیری از اختلال در زندگی روزمره مردم است. مدیریت بازار، جلوگیری از احتکار و حمایت از اقشار آسیبپذیر در این شرایط اهمیت ویژهای دارد. دستگاههای اجرایی باید برای تداوم خدمات درمانی و عمومی نیز برنامه داشته باشند.
حفظ آرامش و تقویت اعتماد عمومی
صفحه سیاست ـ خانوادهها در صورت افزایش تنشها چه رویکردی داشته باشند؟
سعیدی ـ مردم ضمن حفظ آرامش و هوشیاری، اخبار را از منابع رسمی و معتبر دنبال کنند و خبرهای تأییدنشده را بازنشر نکنند. خانوادهها توصیههای عمومی برای شرایط اضطراری را جدی بگیرند و از تصمیمهای هیجانی که میتواند به نگرانی جامعه دامن بزند، پرهیز کنند.
صفحه سیاست ـ پیام شما به مردم و مسئولان در این شرایط چیست؟
سعیدی ـ نباید جامعه را در فضای ترس و نگرانی دائمی قرار داد. همه میتوانند برای حفظ آرامش، تقویت همبستگی اجتماعی و آمادگی متناسب با شرایط تلاش کنند. مسئولان نیز با اطلاعرسانی صادقانه، مدیریت اقتصادی و توجه به دغدغههای مردم میتوانند اعتماد عمومی را تقویت کنند.
صفحه سیاست ـ در پایان، نکتهای باقی مانده است؟
سعیدی ـ جنگ خسارتهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد. باید از همه ظرفیتهای سیاسی و دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش تنش استفاده کرد و همزمان برای شرایط اضطراری آماده بود. مردم بیش از هر چیز به امنیت، آرامش و ثبات اقتصادی نیاز دارند. امیدواریم عقلانیت و دیپلماسی به کاهش تنش و بازگشت ثبات به منطقه کمک کند.