منوچهر متکی، نماینده مردم تهران در مجلس با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات منطقه و مذاکرات، اظهار کرد: در تحلیل شرایط باید به «مثلث میدان، دیپلماسی و مردم» توجه داشت و هر سه ضلع این مثلث برای نظام جمهوری اسلامی ایران اهمیت دارد.
وی گفت: ما به میدان، دیپلماسی و مردم اعتماد داریم و برای موفقیت هر سه دعا میکنیم. در دوران امام راحل و همچنین در دوره مقام معظم رهبری، هیچ مذاکرهای بدون اذن ولی انجام نشده است. البته اذن به مذاکره یک موضوع است و تدبیر و نحوه انجام مذاکره موضوع دیگری است که باید بر اساس اصل «عزت، حکمت و مصلحت» دنبال شود.
متکی با بیان اینکه تصمیمگیران آمریکا به صورت مستمر شرایط منطقه و جهان را رصد میکنند، افزود: یکی از راهبردهای آمریکا این است که ایران را تا آبانماه از طریق مذاکره، واسطهها یا حتی حملات محدود و غیرمحدود درگیر نگه دارد. از نگاه آنان این مسیر میتواند اهداف مورد نظرشان را تأمین کند.
وی ادامه داد: برخی معتقدند آمریکا ممکن است از مسیر مذاکره به دنبال اقناع افکار عمومی باشد و اعلام کند که پرونده اختلافات را بسته است، اما به اعتقاد من، آمریکا به دلیل ماهیت خود به دنبال صلح یا پایان جنگ نیست و مذاکره را صرفاً ابزاری برای پیشبرد اهدافش میداند.
وزیر اسبق امور خارجه با تأکید بر ضرورت هوشیاری در ماههای پیشرو اظهار کرد: در حدود 100 روز آینده تا آبانماه باید کاملاً مراقب باشیم و از ورود به حاشیهها پرهیز کنیم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، درباره برخی واکنشها به مواضع اخیرش گفت: برخی دوستان پس از مصاحبههای اخیر عنوان کردند که مواضع من نسبت به گذشته تندتر شده است، در حالی که دیپلماسی به معنای پرهیز از بیان مواضع قاطع نیست و در ذات خود نیز پیامهای سخت و بازدارنده دارد.
متکی با اشاره به مباحث مطرحشده درباره احتمال جنگ زمینی افزود: آمریکاییها از مدتی پس از جنگ 12 روزه، موضوع جنگ زمینی را مطرح کردهاند و همچنان درباره آن سخن میگویند.
به گفته وی، بررسیهای آنان نشان داده است که در صورت هرگونه اقدام زمینی، با واکنش شدید نیروهای مسلح ایران مواجه خواهند شد.
وی تصریح کرد: پیشنهادهایی که درباره هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در منطقه مطرح شده، به معنای تصمیمگیری عملیاتی نیست و بررسی این مسائل بر عهده فرماندهان نظامی و تحت نظر فرمانده کل قوا انجام میشود. هدف از طرح این مباحث، نشان دادن آمادگی ایران برای پاسخ به هرگونه تهدید است.
متکی همچنین گفت: اگر آمریکا بخواهد از پایگاههای خود در عراق، کویت یا بحرین علیه ایران استفاده کند، این اقدام برای خود آنان نیز تبعات سنگینی خواهد داشت و با واکنشهای گسترده منطقهای روبهرو میشوند.
وی با تأکید بر اینکه مذاکرات اسلامآباد نیز ادامه روند مذاکرات عمان و سوئیس بوده است، اظهار کرد: این مذاکرات اتفاقی و دفعی نبود، بلکه بخشی از یک طراحی سیاسی محسوب میشد. در مذاکرات عمان و سوئیس نیز مشخص شد که هدف اصلی آمریکا جنگ بوده و مذاکرات صرفاً به عنوان یک ابزار دنبال میشد.
متکی افزود: آمریکا برای این مقطع دو سناریو را دنبال کرده است؛ نخست، سناریوی سیاسی که در قالب طرحهای مختلف و پیشنهادهای مذاکره دنبال میشود و دوم، سناریوی نظامی که در قالب تحرکات میدانی و فشارهای امنیتی در حال پیگیری است.
وی با اشاره به برخی پیشنهادهای مطرحشده از سوی واسطهها گفت: آمریکاییها و برخی میانجیها با طرح پیشنهادهای مختلف تلاش میکنند فضای مذاکرات را مدیریت کنند، اما تجربه نشان داده است که بسیاری از این وعدهها جنبه تبلیغاتی دارد.
وزیر اسبق امور خارجه در ادامه با اشاره به روابط ایران و قطر اظهار کرد: ایران از سال 1963 درباره میدان مشترک گازی با قطر قرارداد داشته است، اما به دلیل محدودیتهای ایجادشده در تأمین تجهیزات، امکان برداشت متناسب از این میدان وجود نداشت و قطر طی سالهای گذشته برداشت بیشتری انجام داده است.
وی افزود: در سفر شهید آیتالله رئیسی به قطر، این موضوع مطرح شد و در همان دیدار پیشنهاد اجرای طرح بزرگی برای اتصال زیرآبی ایران و قطر نیز از سوی طرف قطری مطرح شد.
متکی با انتقاد از عملکرد برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت: این کشورها طی دهههای گذشته تحت نفوذ قدرتهای خارجی بودهاند و با وجود هزینههای سنگین برای ایجاد پایگاههای نظامی آمریکا، نه تنها نتوانستند از دیگران حمایت کنند، بلکه در تأمین امنیت خود نیز موفق نبودهاند.
وی در پایان تأکید کرد: کشورهای حاشیه خلیج فارس باید واقعیتهای جدید منطقه را بپذیرند و بدانند که شرایط گذشته پایان یافته و معادلات منطقه تغییر کرده است.
