سردار سیدقاسم قریشی، جانشین سازمان بسیج مستضعفین، در مراسم سومین دوره جام رسانه امید که صبح یکشنبه اول آذر ۱۴۰۵ در برج میلاد برگزار شد، به تشریح دستور جدید فرمانده کل قوا درباره توان دفاعی و نظامی کشور پرداخت.
وی با اشاره به ابلاغ این دستور به فرماندهان نیروهای مسلح اظهار کرد که بر اساس تدبیر جدید، محدودیت برد سلاحها برداشته شده و نیروهای مسلح از نظر جغرافیایی برای پاسخ به تهدیدها محدودیتی نخواهند داشت.
قریشی در توضیح مفهوم این دستور گفت هر طرفی در هر نقطهای از جهان که با هر وسیلهای ملت ایران را تهدید کند، باید متناسب با سطح تهدید با پاسخ مواجه شود. به گفته وی، این رویکرد به معنای تغییر در چارچوب پیشین تعیین محدوده جغرافیایی پاسخ نظامی است.
چرا محدودیت برد موشکهای ایران ۲ هزار کیلومتر بود؟
جانشین سازمان بسیج مستضعفین در بخش دیگری از سخنان خود به سیاست پیشین کشور در زمینه برد موشکها اشاره کرد و گفت این محدودیت بر اساس ارزیابیهای نظامی و نوع تهدیدات موجود تعیین شده بود.
به گفته قریشی، در دوره پیشین، برآورد نظامی این بود که تهدیدات در محدوده حدود ۲ هزار کیلومتری قرار دارند و بر همین اساس، ضرورتی برای افزایش برد موشکها و دیگر تسلیحات، از جمله پهپادها، فراتر از این محدوده دیده نمیشد.
وی همچنین توضیح داد که در کنار تعیین محدوده برد، بر افزایش دقت تسلیحات نیز تأکید شده بود؛ بهگونهای که موشکهای دارای برد ۲ هزار کیلومتر باید از دقت بسیار بالایی برخوردار باشند و بتوانند اهداف تعیینشده را با خطای محدود مورد اصابت قرار دهند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که عدد ۲ هزار کیلومتر طی سالهای گذشته بهعنوان محدوده اعلامشده برای برد موشکهای ایران مورد اشاره فرماندهان نظامی قرار میگرفت. در آن دوره، مسئولان نظامی تأکید میکردند که این محدوده بیش از آنکه ناشی از ناتوانی فنی باشد، بر اساس ملاحظات و ارزیابیهای دفاعی تعیین شده است.
فرمان جدید چگونه توان نظامی ایران را تحت تأثیر قرار میدهد؟
قریشی با اشاره به تغییر شرایط امنیتی و افزایش فاصله برخی نیروها و پایگاههای نظامی آمریکا از مرزهای ایران گفت که دستور جدید متناسب با شرایط و نوع تهدیدات صادر شده است.
وی با بیان اینکه در صورت تصمیم به افزایش برد موشکها، امکان ایجاد تغییراتی برای دستیابی به بردهای بیشتر وجود دارد، تأکید کرد آنچه درباره اجرای فرمان جدید اطلاع دارد، تحقق آن در حوزههای تجهیزات، تسلیحات، اطلاعات و قدرت آتش نیروهای مسلح است.
این بخش از اظهارات قریشی از آن جهت اهمیت دارد که موضوع رفع محدودیت را صرفاً به افزایش برد موشکها محدود نمیکند؛ بلکه حوزههایی مانند اطلاعات نظامی، امکانات تسلیحاتی و ظرفیت عملیاتی نیروهای مسلح را نیز در بر میگیرد.
با این حال، وی در سخنان خود عدد مشخصی را بهعنوان برد جدید موشکهای ایران اعلام نکرد و درباره نوع یا مشخصات یک سامانه تسلیحاتی جدید نیز جزئیات فنی ارائه نداد.
هشدار قریشی به آمریکا؛ فاصله ۲ هزار کیلومتری هم تضمین امنیت نیست
جانشین سازمان بسیج مستضعفین در ادامه با اشاره به جابهجایی نیروها و استفاده آمریکا از پایگاههای دورتر برای حضور و فعالیت نظامی در منطقه، تأکید کرد که عقبنشینی به فاصله هزار یا ۲ هزار کیلومتری نیز امنیت نیروهای آمریکایی را تضمین نخواهد کرد.
وی تصریح کرد که آمریکاییها نباید تصور کنند با دور شدن از مرزهای ایران، از دسترس توان نظامی کشور خارج میشوند. قریشی همچنین با اشاره به اظهارات گذشته برخی مقامها و رسانههای غربی درباره توان موشکی ایران گفت که تصمیم و اراده فرماندهی کشور در صورت لزوم از سوی نیروهای مسلح عملیاتی خواهد شد.
این موضعگیری در چارچوب سیاست اعلامشده پاسخ به تهدیدها بدون محدودیت جغرافیایی مطرح شده است؛ سیاستی که دامنه احتمالی پاسخ را به محدوده جغرافیایی نزدیک به مرزهای ایران محدود نمیکند.
دستور پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی چه زمانی مطرح شد؟
موضوع پاسخ نظامی بدون محدودیت جغرافیایی پس از دیدار ۹ آبان ۱۴۰۵ فرمانده کل قوا با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح مورد توجه قرار گرفت.
در این دیدار بر ضرورت پاسخ فوری و اثرگذار به هر سطح و نوعی از تهدید، بدون محدودیت جغرافیایی، تأکید شده بود. این دستور در روزهای بعد نیز از سوی برخی مسئولان نظامی مورد اشاره قرار گرفت و بحث درباره تغییر ملاحظات پیشین در حوزه برد موشکی را دوباره مطرح کرد.
سخنگوی سپاه پاسداران نیز در اظهاراتی در ۲۸ آبان اعلام کرده بود که محدودیت برد ۲ هزار کیلومتری موشکهای ایران پیشتر بر اساس دستور رهبر شهید انقلاب اعمال شده بود و در صورت صدور دستور جدید، امکان انجام عملیات بدون محدودیت جغرافیایی وجود دارد.
وی همچنین مدعی شد ایران پیشتر توان موشکی خود را تا برد ۴۵۰۰ کیلومتر و در محدوده جزیره دیهگو گارسیا به نمایش گذاشته است. این اظهارات باید بهعنوان موضع اعلامشده از سوی سخنگوی سپاه در نظر گرفته شود و بهتنهایی جایگزین اطلاعات مستقل درباره مشخصات و وضعیت عملیاتی سامانههای موشکی نیست.
آیا رفع محدودیت به معنای افزایش قطعی برد همه موشکهاست؟
یکی از نکات مهم در بررسی اظهارات اخیر فرماندهان نظامی، تفاوت میان رفع یک محدودیت راهبردی و اعلام مشخصات فنی تسلیحات جدید است.
رفع محدودیت برد به این معناست که بر اساس اظهارات مقامهای نظامی، چارچوب پیشین برای تعیین سقف برد سلاحها تغییر کرده است؛ اما این موضوع بهخودیخود به معنای اعلام تولید یا عملیاتی شدن موشکهایی با برد مشخص و بالاتر نیست.
برای ارزیابی دقیقتر این تحول باید اطلاعات رسمی درباره سامانههای جدید، برد آزمایششده، میزان آمادگی عملیاتی و قابلیتهای تسلیحاتی منتشر شود. تاکنون در اظهارات مورد اشاره سردار قریشی، برد جدید مشخصی اعلام نشده است.
تأکید سردار قریشی بر نقش رسانهها در جنگ شناختی
بخش دیگری از سخنان جانشین سازمان بسیج مستضعفین به نقش رسانهها در تحولات سیاسی و امنیتی اختصاص داشت. وی با اشاره به برگزاری سومین دوره جام رسانه امید، فعالان رسانهای را از عناصر مؤثر در مواجهه با جنگ شناختی و جنگ نرم دانست.
قریشی گفت جبهه رسانهای در کنار عرصه نظامی، نقش مهمی در مواجهه با جنگ روایتها دارد و خبرنگاران باید برای مقابله با عملیات رسانهای و اطلاعرسانی درباره تحولات کشور آمادگی داشته باشند.
وی همچنین بر ضرورت تبیین دستاوردهای ایران در حوزههای مختلف از جمله ورزش، پزشکی، علم و فناوری تأکید کرد و گفت رسانهها میتوانند با روایت پیشرفتهای کشور، زمینه افزایش آگاهی عمومی را فراهم کنند.
جانشین سازمان بسیج مستضعفین در پایان با اشاره به تجربه جنگ سرد و نقش رسانهها در تحولات بینالمللی، بر اهمیت ابزارهای نوین ارتباطی در شکلدهی به افکار عمومی تأکید کرد.