تحولات تازه جنگ ایران و آمریکا از ورود تقابل به مرحلهای پیچیده حکایت دارد؛ مرحلهای که در آن، تحرکات نظامی، تهدیدهای امنیتی، فشارهای اقتصادی، اختلافات سیاسی واشنگتن و رایزنیهای دیپلماتیک، همزمان معادلات آینده را تحت تأثیر قرار دادهاند.
پناهگاههای نظامی برای مقامهای آمریکایی؛ نگرانی امنیتی به واشنگتن رسید
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد بهدلیل افزایش تهدیدهای امنیتی علیه خود و خانوادهاش، خانهاش در واشنگتن را ترک کرده و در یک پایگاه نظامی مستقر شده است. وی انتشار نشانی محل سکونتش از سوی روزنامه والاستریت ژورنال را اقدامی غیرمسئولانه و خطرناک توصیف کرد.
همزمان، شبکه فاکسنیوز گزارش داد شماری از ارشدترین مقامهای دولت ترامپ نیز به پایگاههای نظامی اطراف واشنگتن دیسی پناه بردهاند. این تحولات در کنار هشدار امنیتی سفارت آمریکا در بحرین به شهروندان این کشور و گزارش سیانان درباره انتقال شتابزده هواپیماهای نظامی آمریکا از پایگاههای انگلیس، ابعاد گستردهتری از نگرانیهای امنیتی واشنگتن را آشکار میکند.
ناو روزولت به غرب آسیا رسید؛ احتمال تشدید آرایش نظامی آمریکا
در ادامه تحرکات نظامی واشنگتن، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد ناو هواپیمابر تئودور روزولت بهزودی به دو ناو دیگر آمریکا در غرب آسیا ملحق میشود.
آکسیوس نیز به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد این ناو هواپیمابر وارد منطقه تحت مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شده است.
این تحرکات در شرایطی صورت میگیرد که گزارشهایی از بررسی احتمال اقدام نظامی مجدد علیه ایران در کابینه امنیتی رژیم صهیونیستی منتشر شده و نتانیاهو همچنان برای ازسرگیری عملیات نظامی فشار میآورد.
زرادخانه موشکی ایران؛ تناقض آشکار با ادعاهای ترامپ
گزارش والاستریت ژورنال از ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره باقیماندن ذخایر قابلتوجه موشکی ایران پرده برداشته است. بر اساس این گزارش، برآوردها از وجود ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک در زرادخانه ایران حکایت دارد؛ ارزیابیای که با ادعاهای ترامپ درباره نابودی توان نظامی ایران در تضاد است.
مقامهای اسرائیلی نیز ارزیابی مشابهی دارند و معتقدند ایران همچنان بیش از ۱۵۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد. سیمون لیدن، مقام پیشین پنتاگون، با اشاره به این ارقام گفته است حتی برآورد حداقلی نیز نشان میدهد ایران بیش از نیمی از ذخایر پیش از جنگ خود را دوباره تأمین کرده است.
این گزارش همچنین از ادامه بازسازی توان موشکی ایران، برخورداری از پهپادها و موشکهای کوتاهبرد و استفاده از تاکتیکهای بهبودیافته برای هدف قرار دادن تأسیسات نظامی، رادارها و سامانههای هشدار زودهنگام آمریکا در غرب آسیا خبر میدهد.
روزنامه جروزالمپست نیز با بازتاب همین ارزیابیها، باقیماندن ظرفیت موشکی ایران را یکی از مؤلفههای تأثیرگذار بر محاسبات واشنگتن برای احتمال ازسرگیری حملات دانسته است.
در همین ارتباط، روابط عمومی ارتش از کشف لاشه پهپاد جاسوسی و شناسایی پیشرفته اوربیتر ۴ در ارتفاعات غرب کشور خبر داد که پیشتر توسط پدافند هوایی ارتش مورد اصابت قرار گرفته و منهدم شده بود.
اعترافهای تازه در آمریکا؛ جنگ، موقعیت واشنگتن را تضعیف کرد
انتقادها از عملکرد دولت ترامپ در جنگ با ایران در محافل سیاسی آمریکا ابعاد تازهای پیدا کرده است.
برایان شاتز، سناتور دموکرات، با اذعان به تضعیف موقعیت آمریکا گفت واشنگتن امروز در مقایسه با آغاز جنگ در موقعیت ضعیفتری قرار دارد. وی تأکید کرد ترامپ در تحقق اهداف خود برای نابودی نظام، برنامه هستهای و توان موشکی ایران ناکام مانده و این جنگ نهتنها امنیت آمریکا را افزایش نداده، بلکه موجب افزایش قیمتها و نارضایتی عمومی شده است.
کریس ونهالن، سناتور دیگر آمریکایی، نیز خواستار استفاده از تمام اختیارات برای پایان دادن به جنگ علیه ایران شد و تأکید کرد نباید حتی یک پنی دیگر برای ادامه آن هزینه شود.
مایک پنس، معاون پیشین ترامپ، نیز فساد اعضای خانواده رئیسجمهور و مقامهای کابینه را نگرانکننده دانست و گفت توقف جنگ پس از پنج هفته، رأیدهندگان آمریکایی را دلسرد کرده است.
گوین نیوسام، مورخ و استاد دانشگاه ییل، نیز جنگ ایران را نشانه بحرانی عمیقتر در ساختار قدرت آمریکا توصیف کرد و با اشاره به ناکامی واشنگتن در دستیابی به اهداف نظامی و خروج از وضعیت جنگی، از تعبیر «خودکشی یک ابرقدرت» استفاده کرد.
گزارش سیبیاس از خسارات آمریکا؛ شش نظامی در حمله پهپادی کشته شدند
شبکه سیبیاس در برنامه تحقیقی «۶۰ دقیقه»، نتایج یک بررسی هشتماهه درباره خسارات نظامی آمریکا در جنگ با ایران را منتشر کرد.
بر اساس این گزارش، در ساعات اولیه جنگ، حمله پهپادی ایران به پست فرماندهی ارتش آمریکا در پایگاه بندر شعیبه کویت به کشته شدن شش نظامی آمریکایی انجامید؛ حملهای که مرگبارترین ضربه به نیروهای آمریکایی در این جنگ توصیف شده است.
این تحقیقات همچنین از هشدار قبلی نظامیان آمریکایی درباره آسیبپذیری محل استقرارشان پرده برداشت. تنر کارسون، امدادگر مستقر در پایگاه، اعلام کرد هنگام حضور دهها نیروی نظامی یگان ۱۰۳، امکانات پزشکی و نیروی انسانی کافی در محل وجود نداشته است.
به گفته وی، تجهیزات موجود به امکانات محدود یک خودروی امدادی خلاصه میشد و برای مواجهه با تلفات گسترده کفایت نمیکرد. این گزارش ابعاد دیگری از ضعف آمادگی و آسیبپذیری زیرساختهای نظامی آمریکا در برابر حملات ایران را آشکار کرده است.
هرمز همچنان شریان حیاتی انرژی جهان؛ هشدار درباره بحران غذایی
معاون دبیرکل سازمان ملل متحد هشدار داده است که تداوم اختلال در انتقال محمولههای کود شیمیایی از تنگه هرمز میتواند ۴۵ میلیون نفر را با ناامنی غذایی حاد مواجه کند و حدود ۳۰ میلیون نفر دیگر را به ورطه فقر بکشاند.
در همین زمینه، نخستوزیر قطر با تأکید بر جایگاه راهبردی تنگه هرمز تصریح کرد هیچ مسیر دیگری نمیتواند جایگزین این گذرگاه حیاتی برای انتقال انرژی شود؛ حتی اگر کشورهای منطقه برای ایجاد مسیرهای جایگزین تلاش کنند.
وی همچنین با اشاره به پیامدهای سیاستهای دولت نتانیاهو، گسترش جبهههای جنگ و افزایش بیثباتی در منطقه را از عوامل پیچیدهتر شدن دستیابی به توافق دانست.
نخستوزیر قطر تأکید کرد نباید دستیابی به توافقی کاملاً بینقص را شرط کاهش تنشها قرار داد و تلاشهای میانجیگرانه برای رسیدن به تفاهم باید ادامه یابد. وی همچنین از ضرورت ایجاد زمینههای مشترک امنیتی و اقتصادی میان ایران و کشورهای منطقه سخن گفت.
طرح دو روزه ایران روی میز دیپلماسی؛ توپ در زمین واشنگتن
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، اعلام کرد طرح پیشنهادی ایران که پیشتر هفتروزه بود، به دو روز کاهش یافته و رایزنیها با میانجیهایی همچون قطر و پاکستان انجام شده است.
وی با تأکید بر اینکه اجرای طرح به اقدام عملی آمریکا وابسته است، تصریح کرد ایران تعهد دیپلماتیک خود را نشان داده و اکنون واشنگتن باید برای جلب اعتماد تهران اقدام کند.
غریبآبادی همچنین هشدار داد شرایط کنونی کاملاً جنگی است و با توجه به اقدامات نظامی آمریکا حتی در روزهای اخیر، ایران از نظر حقوقی برای هر اقدامی دست باز دارد. وی تأکید کرد تهران منتظر نخواهد ماند تا ابتدا آمریکا حمله کند و سپس به آن پاسخ دهد.
معاون وزیر امور خارجه با اشاره به تلاش آمریکا برای افزایش نفوذ در حوزه دریای خزر نیز گفت ایران هشدارهای لازم را داده و با کشورهای ساحلی این دریا در ارتباط است.
در همین چارچوب، معاون حقوقی وزارت امور خارجه نیز با تأکید بر غیرقابلاعتماد بودن آمریکا هشدار داد واشنگتن ممکن است از دیپلماسی برای خرید زمان و آمادهسازی زمینه حمله مجدد استفاده کند و پیش از هر توافقی باید ضمانتهای لازم درباره اجرای تعهدات خود را ارائه دهد.
هشدار درباره نفوذ اسرائیل؛ اختلافات سیاسی در تلآویو تشدید شد
محمد مخبر، مشاور و دستیار مقام معظم رهبری، با اشاره به نقش لابی آیپک در تحولات سیاسی آمریکا، تأکید کرد نخبگان این کشور سطح نفوذ این لابی در تصمیمسازیهای کلان واشنگتن را نخواهند پذیرفت.
وی با اشاره به فشارهای لابی صهیونیستی برای جلوگیری از استیضاح وزیر جنگ آمریکا، این روند را عاملی برای افزایش احساس تحقیر در میان افکار عمومی و تضعیف استقلال رأی نمایندگان کنگره دانست.
همزمان، گادی آیزنکوت، رئیس حزب یشار و از چهرههای سیاسی مخالف نتانیاهو، اعلام کرد نخستوزیر رژیم صهیونیستی حتی برای یک دقیقه دیگر نیز نباید در قدرت باقی بماند. وی رفتار نتانیاهو و اطرافیانش را تهدیدی مستقیم برای دموکراسی اسرائیل توصیف کرد.
تهران تصمیمگیرنده آینده ایران است؛ نه واشنگتن و نه پایتختهای دیگر
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین بخش ایران در سازمان اطلاعات نظامی ارتش رژیم صهیونیستی، با تأکید بر استقلال تصمیمگیری ایران تصریح کرد آینده راهبردی کشور در تهران تعیین میشود، نه واشنگتن، مسکو یا پکن.
وی هشدار داد آمریکا نباید تمایل روسیه و چین به پایان جنگ و بازگشت ثبات را با توانایی یا اراده این دو کشور برای وادار کردن ایران به پذیرش خواستههای واشنگتن اشتباه بگیرد.
در همین حال، نزار آمیدی، رئیسجمهور عراق، اعلام کرد بغداد آمادگی دارد نقش محوری در ارتباط میان تهران و واشنگتن ایفا کند و از ترامپ خواست به سیاست اعلامی خود برای پایان دادن به جنگها بازگردد.
روسیه نیز با انتقاد از سیاسیکاری غرب در پرونده هستهای ایران اعلام کرد استفاده ابزاری از نظام پادمانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای فشار بر تهران، بیطرفی و اعتبار فنی این نهاد بینالمللی را تضعیف میکند.
در کنار این تحولات، وزیران خارجه کویت و عمان نیز بر تداوم هماهنگی و حمایت از تلاشهای منطقهای برای کاهش تنش و تقویت امنیت و ثبات تأکید کردند.
تحولات میدانی هرمز؛ برخورد نفتکش متخلف با مین دریایی
روابط عمومی نیروی دریایی ارتش اعلام کرد یک نفتکش متخلف که در شرق تنگه هرمز و در محدوده ممنوعه تردد میکرد، به دلیل خاموش کردن سامانههای ناوبری و حرکت بدون هماهنگی با نیروهای مسلح، با مین دریایی برخورد کرده و دچار حریق شده است.
بر اساس اعلام نیروی دریایی ارتش، رعایت نکردن مقررات تردد و ورود غیرقانونی به محدوده ممنوعه، با پیامدهای عملیاتی مواجه خواهد شد.
این تحول در شرایطی رخ داده است که تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین محورهای معادلات نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک جنگ به شمار میرود.