یک منبع دیپلماتیک در وزارت خارجه عراق اعلام کرده است که علی الزیدی، نخستوزیر عراق طی روزهای آینده راهی ریاض خواهد شد؛ سفری که پیشتر برنامهریزی شده بود اما پس از حملات اخیر عربستان و آمریکا علیه مواضعی از نیروهای الحشد الشعبی عراق به تعویق افتاد.
با وجود این تنش، کانالهای ارتباطی رسمی میان بغداد و ریاض همچنان فعال باقی مانده و دولت عراق تاکید دارد که اعتراض به اقدامات نظامی اخیر عربستان به معنای قطع روابط یا کاهش سطح همکاریها نیست.
عراق در سالهای اخیر تلاش کرده است سیاست خارجی خود را بر پایه ایجاد توازن میان کشورهای منطقه تنظیم کند و عربستان را یکی از شرکای مهم خود در حوزههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بداند.
پرونده حملات اخیر؛ محور اصلی مذاکرات ریاض
یکی از مهمترین موضوعاتی که در سفر نخستوزیر عراق مورد بررسی قرار خواهد گرفت، پرونده حملاتی است که عربستان مدعی است از خاک عراق علیه این کشور انجام شده است.
بر اساس گزارشها، ریاض قصد دارد در جریان این سفر اسناد و مدارکی را به بغداد ارائه کند که به گفته مقامات سعودی، نشاندهنده منشأ عراقی برخی حملات اخیر است. این موضوع احتمالا یکی از حساسترین محورهای گفتوگوهای دو طرف خواهد بود.
در مقابل، بغداد تلاش خواهد کرد بر موضع ثابت خود تاکید کند؛ موضعی که بر جلوگیری از استفاده از خاک عراق برای حمله به کشورهای همسایه و جلوگیری از تبدیل شدن این کشور به میدان درگیریهای منطقهای استوار است.
همکاری امنیتی؛ اولویت مشترک بغداد و ریاض
تحلیلگران معتقدند یکی از اهداف اصلی این سفر، ایجاد سازوکارهای جدید برای همکاری امنیتی میان دو کشور است. عراق که در سالهای گذشته همواره با چالش حضور گروههای مسلح و فشارهای منطقهای مواجه بوده، تلاش دارد نقش خود را به عنوان یک بازیگر مستقل در منطقه تقویت کند.
از سوی دیگر، عربستان نیز به دنبال اطمینان از این مسئله است که خاک عراق علیه منافع این کشور مورد استفاده قرار نگیرد.
عضو کمیته روابط خارجی پارلمان عراق نیز تاکید کرده است که ادامه گفتوگوهای سیاسی حتی در زمان اختلاف، نشاندهنده عمق روابط میان دو کشور است و مذاکرات مستقیم بهترین مسیر برای حل اختلافات خواهد بود.
اقتصاد و انرژی؛ بخش دوم توافقهای بغداد و ریاض
سفر الزیدی تنها محدود به مسائل امنیتی نیست و قرار است مجموعهای از توافقها در حوزههای اقتصادی، انرژی، سرمایهگذاری و توسعه نیز میان دو کشور بررسی شود.
عربستان در سالهای اخیر تلاش کرده حضور اقتصادی خود را در عراق افزایش دهد و در پروژههای زیرساختی، انرژی، کشاورزی، صنعت و حملونقل این کشور مشارکت بیشتری داشته باشد.
کارشناسان سیاسی معتقدند بغداد میتواند از ظرفیتهای مالی و سرمایهگذاری ریاض برای پیشبرد طرحهای توسعهای و بازسازی استفاده کند؛ موضوعی که برای اقتصادی مانند عراق که با نیازهای گسترده زیرساختی مواجه است، اهمیت زیادی دارد.
عراق در مسیر سیاست موازنه منطقهای
پژوهشگران مسائل سیاسی معتقدند سفر نخستوزیر عراق به ریاض را باید بخشی از تلاش بغداد برای حفظ سیاست موازنه در منطقه دانست؛ سیاستی که هدف آن حفظ روابط همزمان با کشورهای عربی، ایران و دیگر بازیگران منطقهای است.
عراق در سالهای اخیر تلاش کرده از تبدیل شدن به عرصه رقابت و تقابل قدرتهای منطقهای جلوگیری کند و نقش میانجی و متوازنکننده خود را افزایش دهد.
آزمون جدید برای روابط بغداد و ریاض
سفر الزیدی به عربستان نخستین گام سیاسی مهم میان بغداد و ریاض پس از تنشهای نظامی اخیر خواهد بود؛ سفری که نتیجه آن میتواند بر آینده روابط امنیتی و اقتصادی دو کشور تاثیرگذار باشد.
اگر دو طرف بتوانند اختلافات امنیتی را مدیریت کرده و به سازوکارهای مشترک دست پیدا کنند، این سفر میتواند به نقطه شروع مرحلهای تازه در روابط عراق و عربستان تبدیل شود؛ مرحلهای که در آن همکاری اقتصادی و ثبات منطقهای بر سایه اختلافات امنیتی غلبه کند.
