دبی با وجود جایگاه مهم خود در تجارت جهانی، از نظر جغرافیایی به تنگه هرمز وابسته است. بندر جبلعلی، یکی از بزرگترین بنادر کانتینری جهان، در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۵.۵ میلیون TEU جابهجا کرد، اما کشتیهایی که به این بندر وارد یا از آن خارج میشوند باید از تنگه هرمز عبور کنند. به همین دلیل، هرگونه اختلال جدی در این آبراه میتواند تجارت و زنجیرههای تأمین دبی را تحت تأثیر قرار دهد.
فجیره؛ مسیر جایگزین در شرق امارات
برای کاهش این آسیبپذیری، دیپی ورلد در ژوئیه ۲۰۲۶ از برنامه توسعه دو پایانه جدید در فجیره خبر داد. این بندر در ساحل شرقی امارات و خارج از تنگه هرمز قرار دارد و میتواند دسترسی مستقیمتری به اقیانوس آزاد فراهم کند.
با این حال، فاصله بیش از ۱۰۰ کیلومتری فجیره تا دبی و وجود رشتهکوه حجر، انتقال کالا میان این دو منطقه را دشوارتر و پرهزینهتر میکند.
امارات برای حل این مشکل روی ترکیبی از جاده، کامیون و راهآهن اتحاد حساب میکند. تجربه انتقال بیش از ۳۵۰ هزار TEU در جریان اختلالات اخیر نشان داده است که این زیرساختها میتوانند بخشی از فشار ایجادشده را جذب کنند، اما جایگزین کامل ظرفیت جبلعلی نیستند.
مسیر جایگزین برای صادرات نفت
این راهبرد در بخش انرژی نیز دنبال شده است. خط لوله نفت ابوظبی ـ فجیره امکان صادرات نفت بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند و توسعه ظرفیت آن نیز در دستور کار قرار دارد.
هدف نهایی امارات، جایگزین کردن جبلعلی نیست؛ بلکه ایجاد شبکهای از بنادر، خطوط لوله، جادهها و راهآهنهاست تا در صورت اختلال در تنگه هرمز، بخشی از تجارت و صادرات این کشور همچنان امکان ادامه فعالیت داشته باشد.
