پاکستان برای اعزام نخستین فضانورد خود به ایستگاه فضایی «تیانگونگ» چین آماده میشود؛ مأموریتی که در صورت اجرا، نخستین حضور یک فضانورد پاکستانی در فضا و همچنین نخستین انتقال یک فضانورد خارجی به ایستگاه فضایی چین خواهد بود.
«ذیشان علی» و «خرم داود»، دو خلبان پاکستانی، ماههاست در مرکز تحقیقات و آموزش فضانوردان چین در پکن برای این مأموریت آموزش میبینند و یکی از آنها بهعنوان فضانورد منتخب پاکستان راهی ایستگاه فضایی تیانگونگ خواهد شد.
«عامر گیلانی»، مسئول همکاریهای پرواز فضایی سرنشیندار در سازمان فضایی پاکستان، اعلام کرده است که تصمیم نهایی درباره انتخاب فضانورد احتمالا در اواسط تا اواخر اکتبر گرفته خواهد شد.
چین تاکنون اعلام نکرده است کدامیک از این دو خلبان برای مأموریت انتخاب خواهد شد و زمان دقیق پرتاب نیز مشخص نشده است.
فضانورد منتخب تا زمان پرتاب به پاکستان بازنخواهد گشت و مستقیماً از محل آموزش خود در چین راهی فضا خواهد شد. وی پس از بازگشت به زمین و طی دوره بازیابی، به پاکستان بازمیگردد.
برنامه آموزشی این دو خلبان شامل یادگیری فشرده زبان ماندارین، آشنایی با سامانههای فضاپیما، آموزش زندگی و انجام وظایف در شرایط بیوزنی و سازگاری با نیروهای گرانشی شدید هنگام پرتاب است.
این دو نفر از میان حدود ۲۰ نامزد نهایی انتخاب شدهاند که خود از میان گروهی از خلبانان و دانشمندان پاکستانی گزینش شده بودند. نامزدها از نظر سلامت جسمانی، تابآوری روانی و توانایی تحمل نیروهای گرانشی شدید مورد ارزیابی قرار گرفتند.
مأموریت فضانورد پاکستانی چه خواهد بود؟
فضانورد منتخب پاکستان در این مأموریت بهعنوان «متخصص محموله» فعالیت خواهد کرد؛ به این معنا که مسئولیت اصلی او انجام آزمایشهای علمی پاکستان در مدار خواهد بود و هدایت فضاپیما را بر عهده نخواهد داشت.
سازمان فضایی پاکستان نیز پس از دریافت بیش از ۳۰۰ طرح پیشنهادی از دانشگاههای کراچی، لاهور و اسلامآباد، چهار آزمایش علمی را برای این مأموریت انتخاب کرده است. این آزمایشها در حوزه زیستفناوری انجام خواهد شد و هدف آنها کمک به مقابله با چالشهایی از جمله ناامنی غذایی و تغییرات اقلیمی اعلام شده است.
این مأموریت بخشی از همکاریهای فضایی گستردهتر چین و پاکستان است که طی سالهای گذشته به پرتاب ماهوارههای پاکستانی با موشکهای چینی و همکاری دو کشور در زمینه سامانههای ناوبری ماهوارهای منجر شده است.
پاکستان همچنین یک کاوشگر برای مأموریت «چانگای ۸» چین ساخته است که قرار است حدود سال ۲۰۲۸ به ماه فرستاده شود. این کاوشگر از تصویربرداری استریوی مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی موانع، تشخیص عمق و برنامهریزی مسیر حرکت روی سطح ماه استفاده خواهد کرد.
اقامت کوتاه در ایستگاه فضایی چین
ایستگاه فضایی تیانگونگ تاکنون میزبان بیش از ۱۸۰ آزمایش بوده و فعالیتهای آن به انتشار بیش از ۵۰۰ مقاله پژوهشی و ثبت حدود ۱۵۰ اختراع مرتبط منجر شده است.
با این حال، فضانورد پاکستانی در صورت اجرای مأموریت تنها حدود یک هفته در این ایستگاه اقامت خواهد داشت؛ مدتی که در مقایسه با مأموریتهای معمول حدود ششماهه فضانوردان حرفهای چین، بسیار کوتاهتر خواهد بود.
از زمان پرواز «یوری گاگارین» در سال ۱۹۶۱، شهروندان حدود ۵۰ کشور به فضا سفر کردهاند، اما تاکنون تنها روسیه، آمریکا و چین توانستهاند فضاپیمای سرنشیندار خود را به فضا پرتاب کنند.
در صورت اجرای مأموریت پاکستان، اعزام این فضانورد، نخستین مورد انتقال یک فضانورد خارجی به فضا توسط چین خواهد بود.
