پهپاد یا «پرنده هدایتپذیر از دور»، شناختهشدهترین عضو خانواده سامانههای بدونسرنشین است. این پرندهها با توجه به نوع و مأموریت خود میتوانند برای شناسایی، پایش، جمعآوری اطلاعات، مراقبت مرزی و در برخی مدلها برای اجرای عملیات رزمی مورد استفاده قرار گیرند.
شهپاد؛ گسترش نبرد بدونسرنشین روی سطح آب
شهپاد به شناورهای هدایتپذیر از راه دور گفته میشود که بدون حضور سرنشین، روی سطح آب حرکت میکنند. این شناورها میتوانند در مأموریتهایی مانند شناسایی، پایش مسیرهای دریایی و در برخی نمونههای نظامی، عملیات تهاجمی مورد استفاده قرار گیرند.
کوچک بودن برخی از این شناورها، امکان حرکت در مسیرهای مختلف و قابلیت تجهیز به سامانههای شناسایی یا تسلیحاتی، شهپادها را به یکی از فناوریهای مورد توجه در نبردهای دریایی تبدیل کرده است.
زهپاد؛ عملیات در اعماق آب
زهپاد یا «زیردریایی هدایتپذیر از دور» نیز بخش زیرسطحی خانواده سامانههای بدونسرنشین را تشکیل میدهد. این سامانهها برای انجام مأموریتهایی در زیر سطح آب طراحی شدهاند و بسته به نوع تجهیزات میتوانند در پایش محیط زیرآبی، نقشهبرداری، جمعآوری اطلاعات و مأموریتهای تخصصی مورد استفاده قرار گیرند.
برخی سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین، امکان فعالیت طولانیمدت بدون حضور مستقیم انسان را دارند و همین ویژگی، آنها را به ابزاری مهم برای مأموریتهای زیرآبی تبدیل کرده است.
یک میدان نبرد؛ سه لایه متفاوت
گسترش همزمان پهپادها، شهپادها و زهپادها نشان میدهد فناوری بدونسرنشین دیگر به آسمان محدود نیست و میتواند سه محیط اصلی عملیات را پوشش دهد؛ آسمان با پهپاد، سطح آب با شهپاد و زیرسطح آب با زهپاد.
این ترکیب، امکان پایش و جمعآوری اطلاعات در محیطهای مختلف و اجرای مأموریتهای تخصصی بدون حضور مستقیم نیروی انسانی را افزایش داده و به یکی از روندهای مهم در تحول فناوریهای نظامی و دریایی تبدیل شده است.