مهدی دارابی با تشریح اقدامات بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز در شرایط کنونی اظهار کرد: یکی از اقدامات انجامشده برای تقویت منابع ارزی، تسهیل بازگشت ارز صادراتی بوده و آمارها نشان میدهد بازگشت ارز صادرکنندگان خرد نسبت به مدت مشابه سال گذشته دو برابر شده است.
وی افزود: از دیماه ۱۴۰۴ امکان بازگشت ارز صادراتی به صورت اسکناس تسهیل شد و در ادامه، با استناد به ماده ۱۱ قانون برنامه هفتم پیشرفت، امکان معامله مستقیم ارز میان صادرکنندگان و واردکنندگان با شرایط توافقی فراهم شد تا صادرکنندگان بتوانند ارز خود را با سهولت بیشتری به چرخه اقتصادی بازگردانند.
دارابی با اشاره به تجربه سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ گفت: در شرایط محدودیت شدید منابع نفتی، ارز حاصل از صادرات غیرنفتی نقش مهمی در تأمین نیازهای ارزی کشور داشت و این سیاست اکنون نیز با همکاری دستگاههای مرتبط دنبال میشود.
ابزارهای جایگزین برای تقاضای احتیاطی
دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی درباره مدیریت تقاضای احتیاطی نیز گفت: بانک مرکزی باید جایگزین مناسبی برای پاسخ به این تقاضا ایجاد کند تا افراد برای حفظ ارزش دارایی خود به بازار غیررسمی ارز مراجعه نکنند.
وی راهاندازی اختیار معامله سکه و فراهم شدن مقدمات ایجاد صندوقهای درآمد ثابت ارزی و سپردههای سرمایهگذاری خاص ارزی را از جمله اقدامات انجامشده در این زمینه عنوان کرد.
دارابی با بیان اینکه تقاضای خروج سرمایه و تقاضای احتیاطی میتواند در کوتاهمدت نرخ ارز را بهشدت جابهجا کند، افزود: بانک مرکزی با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف برای شرایط گوناگون برنامهریزی کرده و از سال گذشته نیز با افزایش ذخایر و ایجاد مسیرهای جایگزین و امن برای تسویه ارزی، خود را برای محدودیتهای احتمالی آماده کرده است.
تأمین ارز واردات ادامه دارد
وی تأکید کرد: با وجود محدودیتهای ایجادشده در حوزه صادرات، جریان تأمین ارز واردات ادامه داشته و میزان تأمین ارز نسبت به مدت مشابه حدود ۱۵ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که میزان کاهش واردات بیش از این مقدار بوده است.
دارابی خاطرنشان کرد: سیاست بانک مرکزی در حوزه عرضه ارز، تسهیل بازگشت ارز صادراتی و ایجاد مسیرهای رسمی برای پاسخ به تقاضای احتیاطی است تا ضمن مدیریت منابع ارزی، از انتقال تقاضا به بازار غیررسمی جلوگیری شود.
محدودیت صادرات نفت به معنای توقف وصول ارز نیست
دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی همچنین با تفکیک میان «صادرات نفت»، «فروش نفت» و «وصول ارزهای نفتی» گفت: محدود شدن صادرات نفت به معنای متوقف شدن فروش نفت یا وصول منابع حاصل از فروشهای قبلی نیست؛ چراکه میان بارگیری محموله، فروش و وصول ارز فاصله زمانی وجود دارد.
وی افزود: حتی در صورت ایجاد محدودیت در صادرات و فروش، منابع حاصل از فروشهای گذشته همچنان میتواند وارد چرخه تأمین ارز شود.
دارابی در پایان گفت: با وجود محدودیتهای امسال، میزان ارزهای نفتی وصولشده از میزان وصولی سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ بیشتر است و تجربه محدودیتهای ارزی سالهای گذشته نیز نشان داده است که با مدیریت منابع و استفاده از ارز صادرات غیرنفتی میتوان جریان تأمین ارز کشور را حفظ کرد.
