مصطفی طاهری، نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس شورای اسلامی، در حاشیه بازدید از نمایشگاه بینالمللی اینوتکس ۲۰۲۶، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این رویداد، درباره وضعیت زیستبوم فناوری کشور و آخرین تحولات تقنینی در حوزه هوش مصنوعی توضیحاتی ارائه کرد.
وی با اشاره به شرایط خاص کشور گفت: در دورههایی که کشور با چالش روبهرو است، تمرکز عمومی معمولاً بیشتر بر بقا و امور روزمره قرار میگیرد تا توسعه و آیندهنگری؛ اما آنچه در این نمایشگاه مشاهده شد، خلاف این روند بود. نسل جوان و «گامدومیها» با وجود درگیریهای اخیر، با انگیزهای بهمراتب بیشتر از سالهای گذشته در این رویداد حضور یافتهاند.
طاهری افزود: این جوانان با رصد دقیق مسائل کشور و ارائه راهکار، روحیه امید را به نمایش گذاشتهاند. شرکتهای کوچک و بزرگ نیز با انگیزهای بالا فعالیت میکنند و وجود چنین سرمایه انسانی، میتواند مسیر پیشرفت کشور را حفظ کند.
نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس از نهایی شدن قانون هوش مصنوعی خبر داد و گفت: این قانون پس از طی فرایندهای قانونی و رفتوبرگشت با هیئت عالی نظارت، دو روز پیش نهایی شد و کشور اکنون دارای قانونی مشخص و مدون در حوزه هوش مصنوعی است.
وی مهمترین دستاورد این قانون را ایجاد ساختاری مشخص برای راهبری هوش مصنوعی در سطح کلان کشور دانست و اظهار کرد: در مواد مختلف قانون، مسئولیت اصلی بر عهده بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان گذاشته شده است. همچنین سازوکارهایی برای دسترسی بخش خصوصی به دادههای دولتی و عمومی در حوزه هوش مصنوعی پیشبینی شده است.
طاهری با اشاره به حمایتهای در نظر گرفتهشده در قانون گفت: وزارت ارتباطات مسئولیت فراهمسازی زیرساختهای هوش مصنوعی را بر عهده دارد و همه حمایتهای مقرر در قانون جهش تولید دانشبنیان نیز به شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی تعمیم یافته است.
وی افزود: در بخش بینالمللی نیز قانون به تعاملات، تبادل داده و اجرای پروژههای مشترک پرداخته است، زیرا ارتباط با کشورهای دیگر میتواند دستاوردهای راهبردی برای کشور به همراه داشته باشد.
طاهری درباره لایههای حفاظتی قانون توضیح داد: دو موضوع مهم در ساختار سازمان پیشبینی شده است؛ نخست، مطالعه لایههای بنیادین و عمیق برای آیندهنگری و جلوگیری از غافلگیری کشور در برابر مسائل نوظهور و دوم، مدیریت مخاطرات؛ زیرا هوش مصنوعی در کنار فرصتها میتواند آسیبزا نیز باشد و این مسئله باید بهطور دقیق مدیریت شود.
وی همچنین گفت وزارتخانههای علوم، آموزشوپرورش و بهداشت مکلف شدهاند وظایف مشخصی را در زمینه تربیت نیروی انسانی و استفاده از ظرفیت استادان دانشگاه در حوزه هوش مصنوعی اجرا کنند.
طاهری درباره نقش سازمان ملی هوش مصنوعی و تداخل احتمالی وظایف آن با ستادهای دیگر اظهار کرد: با تصویب این قانون، سازمان ملی هوش مصنوعی زیر نظر مستقیم رئیسجمهور فعالیت میکند. اگر ستادهایی در دستگاههای دیگر، از جمله معاونت علمی، وظایفی داشته باشند که با مأموریت این سازمان همپوشانی دارد، آن وظایف باید متوقف شود. راهبر اصلی حوزه هوش مصنوعی، سازمان ملی هوش مصنوعی خواهد بود.
وی ادامه داد: معاونت علمی نهادی است که در حوزههای مختلفی مانند نانو، کوانتوم و میکروالکترونیک تسهیلگری میکند، اما هوش مصنوعی به متولی مستقلی نیاز دارد که بهصورت متمرکز و شبانهروزی برای پیشبرد آن فعالیت کند تا هدف قرار گرفتن ایران در جمع ۱۰ کشور برتر هوش مصنوعی جهان محقق شود.
نایبرئیس فراکسیون هوش مصنوعی مجلس درباره فضای مجازی و هوش مصنوعی ویژه کودکان و نوجوانان نیز گفت: اگرچه قانون فعلی بهطور مستقیم وارد جزئیات این حوزه نشده است، اما سازمان ملی هوش مصنوعی اختیار دارد آییننامههای اختصاصی مربوط به هوش مصنوعی و فضای مجازی کودکان و نوجوانان را تدوین و برای تصویب به دولت ارائه کند تا در سراسر کشور اجرا شود.
