بازار ارز در روزهای اخیر بار دیگر شاهد افزایش قیمت دلار بوده و نرخ این ارز در بازار آزاد به سطوح جدیدی رسیده است؛ روندی که از هفته گذشته شدت بیشتری گرفته و امروز نیز با ثبت رکوردهای تازه ادامه پیدا کرده است.
برزو حقشناس، کارشناس اقتصادی، درباره عوامل مؤثر بر تحولات اخیر بازار ارز اظهار کرد: روند نرخ ارز را نمیتوان صرفاً به ریسکهای سیاسی نسبت داد و متغیرهای اقتصادی نیز در این زمینه نقش مهمی دارند.
وی با اشاره به عوامل مختلف اثرگذار بر بازار گفت: این عوامل به یک اندازه اثرگذار نیستند و علت اصلی حرکت فعلی بازار را باید در تورم مزمنی جستوجو کرد که اقتصاد ایران با آن مواجه است.
حقشناس افزود: زمانی که تورم در سطح بالایی قرار داشته باشد، این موضوع به یکی از عوامل مهم و تعیینکننده در بازار ارز تبدیل میشود و بر نرخ ارز اثر میگذارد.
این کارشناس اقتصادی همچنین اخبار و معاملات بازار را از دیگر عوامل مؤثر بر روند قیمت دلار دانست و توضیح داد: اتفاقاتی که در حوزه اخبار و معاملات رخ میدهد، میتواند انتظارات فعالان اقتصادی را تغییر داده و بر مسیر بازار ارز اثرگذار باشد.
وی عامل سوم را منابع ارزی عنوان کرد و گفت محدودیت منابع نیز یکی از دلایل مهم شرایط فعلی بازار محسوب میشود. به گفته او، برای تحلیل وضعیت بازار ارز باید مجموعه عوامل اقتصادی، خبری و مرتبط با منابع ارزی را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
حقشناس درباره اقدامات اخیر سیاستگذار ارزی و بانک مرکزی نیز اظهار کرد: اگرچه طی هفته گذشته سیاستهای جدیدی اعمال شده و عرضههای جدید ارز به شیوههای مختلف آغاز شده است، اما اثر این اقدامات عمدتاً مقطعی و کوتاهمدت بوده و در برخی مقاطع توانسته است بر بازار اثر بگذارد.
وی با اشاره به تجربه سیاستهای ارزی گذشته ادامه داد: بسیاری از سیاستهایی که اکنون دوباره مورد استفاده قرار میگیرند، پیشتر نیز اجرا شدهاند و نمیتوان آنها را سیاستهایی کاملاً جدید دانست. برخی از این اقدامات در گذشته نیز نتوانستهاند نتیجه مورد انتظار را ایجاد کنند.
این کارشناس اقتصادی برای نمونه به تخصیص و عرضه دلار اشاره کرد و گفت این سیاست پیش از این نیز آزمایش شده، اما در عمل نتوانسته تأثیر پایدار و قابلتوجهی بر روند بازار داشته باشد.
حقشناس تأکید کرد: مدیریت تقاضا از طریق عرضه ارز بهتنهایی نمیتواند مشکل بازار را حل کند. اگر تقاضای موجود صرفاً با تزریق دلار کنترل شود، ممکن است این اقدام در نهایت سیگنال منفی به بازار ارسال کند.
وی افزود: در شرایط فعلی نمیتوان انتظار داشت استفاده از ابزارهای مقطعی و افزایش عرضه ارز برای مدت طولانی روند بازار را تغییر دهد؛ چراکه عوامل بنیادی و اقتصادی همچنان بر بازار اثرگذار هستند.
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت و بانک مرکزی ابزارهای کافی برای مدیریت بازار ارز در اختیار دارند، گفت: به نظر میرسد ابزارهای سیاستگذار و بانک مرکزی محدود است و دست آنها برای مدیریت بازار چندان باز نیست.
حقشناس در پایان تأکید کرد که بخشی از سیاستهای مورد استفاده در گذشته پیشتر آزموده شده و نتوانسته است اثر پایدار و تعیینکنندهای بر بازار داشته باشد؛ بنابراین در شرایط فعلی، ابزارهای موجود سیاستگذار برای مدیریت روند بازار ارز با محدودیت مواجه است.
