سخنگوی وزارت خارجه قطر اعلام کرد مذاکرات عمان و ایران درباره تنگه هرمز به مرحله پیشرفتهای رسیده و از هر دو طرف پاسخهای مثبت دریافت شده است.
ماجد الانصاری با بیان اینکه این مذاکرات در مرحله حساسی قرار دارد، تأکید کرد قطر از هر فرمولی که امنیت تنگه هرمز و آزادی دریانوردی را تضمین کند و مانع تبدیل شدن آن به ابزار فشار سیاسی شود، حمایت میکند. به گفته او، دوحه خواهان بازگشایی هرچه سریعتر تنگه است و امنیت منطقه را مسئولیتی جمعی میداند که نیازمند هماهنگی مشترک است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین نقاط فشار در معادلات جاری میان ایران و آمریکا محسوب میشود. عمان بهعنوان میانجی سنتی و مورد اعتماد تهران، نقش محوری در این گفتوگوها ایفا میکند و اعلام «پاسخهای مثبت» از سوی هر دو طرف، نشانهای از پیشرفت نسبی در مسیر کاهش تنشهای دریایی است.
با این حال، تجربه ماههای اخیر نشان میدهد که توافق بر سر بازگشایی تنگه تنها به اراده ایران و عمان وابسته نیست. ایالات متحده نیز شروط و مطالبات خود را مطرح کرده و هرگونه گشایش پایدار احتمالاً به نتایج گستردهتر مذاکرات یا حداقل کاهش تنشهای نظامی وابسته خواهد بود. حمایت قطر از «فرمولهایی که تنگه را از ابزار فشار سیاسی خارج کند»، در واقع اشارهای غیرمستقیم به همین پیچیدگیهاست.
در بخش دیگری از سخنان خود، الانصاری به ادامه تلاشهای قطر برای اجرای توافق غزه در هماهنگی با آمریکا و شرکای منطقهای اشاره کرد و خواستار فشار بینالمللی بر اسرائیل برای اجرای آن شد. این دو پرونده (هرمز و غزه) اگرچه جدا هستند، اما هر دو نشاندهنده تلاش دوحه برای تثبیت نقش میانجیگر خود در بحرانهای چندلایه منطقه است.
جمعبندی تحلیلی: اعلام پیشرفت در مذاکرات عمان-ایران میتواند سیگنال مثبتی برای کاهش فشار اقتصادی ناشی از اختلال در تردد نفتی باشد، اما تا زمانی که ابعاد نظامی و سیاسی پرونده میان تهران و واشنگتن روشنتر نشود، بازگشایی کامل و پایدار تنگه همچنان با ابهام روبهروست. قطر و عمان در حال حاضر مهمترین کانالهای دیپلماتیک فعال در این مسیر هستند؛ مسیری که بیش از آنکه به توافق دوجانبه وابسته باشد، به معادلات قدرت در سطح بالاتر گره خورده است.
