رویه تأخیر در پرداخت افزایش مستمری بازنشستگان که طی سالهای اخیر به یک الگوی تکرارشونده در نظام اداری کشور بدل شده، امسال با تورمی کمسابقه همراه گشته است. بررسی سوابق نشان میدهد که از سال ۱۳۹۹ تاکنون، دولتها به ندرت موفق به اجرای تعهدات خود نسبت به بازنشستگان از ابتدای سال شدهاند؛ با این حال، در شرایطی که تورم نقطه به نقطه به مرز ۸۸.۶ درصد رسیده، انتظار میرفت برای حفظ حداقلهای معیشتی، سرعت عمل بیشتری در تخصیص بودجه و پرداخت مابهالتفاوت دو ماه ابتدایی سال صورت گیرد.
دادههای مرکز آمار ایران از فشار حداکثری تورم بر سفره مردم حکایت دارد. بر اساس گزارشها، تورم نقطه به نقطه در گروه خوراکیها به ۱۳۴.۶ درصد رسیده است که با توجه به سهم ۴۰ درصدی این اقلام در هزینههای خانوار، فشار تورمی بر دهکهای پایین درآمدی را بهشدت افزایش داده است. آمارهای خردادماه نشان میدهد که دهکهای فقیر تورمی فراتر از ۱۰۰ درصد را تجربه کردهاند؛ شدتی که حدود ۱۵.۶ درصد بیش از فشاری است که دهکهای ثروتمند با آن مواجه بودهاند.
مقایسه آمارهای بهار ۱۴۰۵ با مدت مشابه در سال ۱۴۰۴، بیانگر شتاب نگرانکننده شاخصهای قیمتی است. مجموع تورم ماهانه در بهار امسال به ۱۹.۷ درصد رسیده که بیش از دو برابر مجموع تورم ماهانه بهار سال گذشته است. در همین بازه زمانی، اقلام کلیدی سبد معیشت خانوار نظیر روغن جامد، مرغ، گوشت گاو و لبنیات با جهشهای قیمتی ملموسی همراه بودهاند؛ به گونهای که قیمت روغن جامد در مقایسه با تیرماه سال گذشته، رشدی بالغ بر ۴۵۰ درصد را ثبت کرده است.
در چنین شرایطی، استمرار تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان، نه تنها از منظر اقتصادی توجیهناپذیر است، بلکه منجر به تضعیف مضاعف قدرت خرید مستمریبگیران در برابر موج گرانیها شده است. کارشناسان معتقدند عدم تطبیق بهموقع مستمریها با نرخ تورم موجود، چالشهای معیشتی این قشر را در ماههای پیشرو عمیقتر کرده و فاصله طبقاتی ناشی از تورم را بیش از پیش نمایان خواهد کرد.
