کشورهای اتحادیه اروپا از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو معادل ۱۱۳.۵ میلیارد دلار هزینه اضافی برای واردات انرژی صرف کرده‌اند؛ موضوعی که همزمان با افزایش قیمت‌ها، بحث درباره یافتن جایگزین‌هایی برای سوخت‌های فسیلی و کاهش وابستگی انرژی در اروپا را تشدید کرده است.
به دنبال اختلال در تردد انرژی از مسیر تنگه هرمز، قیمت سوخت در برخی کشورهای اروپایی افزایش قابل توجهی داشته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مصرف‌کنندگان در برخی کشورها حدود ۵۰ درصد بیشتر برای سوخت پرداخت می‌کنند.
دان یورگنسن، کمیسر انرژی و مسکن اتحادیه اروپا، با اشاره به افزایش هزینه‌های انرژی گفته است کشورهای عضو در ازای هزینه‌های اضافی، انرژی بیشتری دریافت نکرده‌اند. او بر ضرورت کاهش وابستگی اروپا به منابع انرژی خارجی و توسعه انرژی‌های داخلی تأکید کرده است.
وابستگی اروپا به واردات انرژی
وزیران انرژی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در نشست دوبلین درباره افزایش قیمت انرژی، امنیت تأمین و راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری این بلوک گفت‌وگو کرده‌اند. توسعه زیرساخت‌های برق و تسریع روند گذار از سوخت‌های فسیلی از محورهای این مذاکرات اعلام شده است.
اتحادیه اروپا پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲، وابستگی خود به انرژی روسیه را کاهش داده و همزمان منابع وارداتی خود را متنوع‌تر کرده است. کمیسیون اروپا نیز در ماه‌های گذشته بر توسعه انرژی‌های داخلی، افزایش ظرفیت شبکه برق و تنوع‌بخشی به تأمین انرژی تأکید کرده است.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، پیش‌تر نسبت به آسیب‌پذیری بازار دیزل اروپا در برابر اختلالات عرضه هشدار داده بود. گزارش آژانس بین‌المللی انرژی نیز نشان می‌دهد قیمت فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل، در ماه‌های اخیر تحت تأثیر اختلالات بازار انرژی افزایش یافته است.
نگرانی اروپا از محدودیت صادرات آمریکا
همزمان با افزایش وابستگی اروپا به برخی منابع خارجی، درخواست‌هایی در آمریکا برای محدود کردن صادرات گازوئیل مطرح شده است؛ موضوعی که نگرانی‌هایی درباره تأمین سوخت اروپا ایجاد کرده است.
مقام‌های اروپایی در واکنش به این شرایط بر ضرورت آماده‌سازی برای سناریوهای مختلف تأمین انرژی تأکید کرده‌اند و خواستار تداوم جریان صادرات انرژی شده‌اند.
کمیسیون اروپا نیز پیش‌تر در واکنش به اختلالات ناشی از بحران خاورمیانه، بر هماهنگی کشورهای عضو برای تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی و استفاده از ذخایر اضطراری تأکید کرده بود.
بروکسل به دنبال توسعه انرژی داخلی
اتحادیه اروپا در کنار اقدامات کوتاه‌مدت برای مدیریت بازار انرژی، برنامه‌هایی برای توسعه تولید برق داخلی و افزایش اتصال شبکه‌های برق دنبال می‌کند.
کمیسیون اروپا در ماه‌های اخیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، انرژی هسته‌ای، زیرساخت‌های برق و برقی‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد را از محورهای کاهش وابستگی انرژی عنوان کرده است.
بر اساس تحلیل مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا، تداوم اختلال در بازار انرژی خاورمیانه می‌تواند فشار قابل توجهی بر قیمت نفت و گاز و در نتیجه اقتصاد اروپا وارد کند؛ این نهاد در سناریوی تداوم اختلال، افزایش تورم اتحادیه اروپا را نیز محتمل دانسته است.
