این گزارش که ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ به قلم کریس گوردون و توبیاس نیگل منتشر شده، حدود یک سال و نیم پس از حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲روزه، جزئیاتی از مأموریتی را بازگو میکند که در آن هفت بمبافکن B-2 پس از پروازی طولانی از پایگاه وایتمن در ایالت میزوری، به سمت اهداف خود در ایران حرکت کردند.
در بخشی از این روایت، یکی از خلبانان هنگام مشاهده تهران از داخل کابین هواپیما گفته است: «خدای من، این تهران است!» خلبانان که حدود ۱۸ ساعت از آغاز مأموریتشان را پشت سر گذاشته بودند، در لحظات حساس عملیات همچنان وضعیت هواپیما و زمانبندی مأموریت را کنترل میکردند.
بر اساس روایت منتشرشده، پس از باز شدن محفظه بمب و رهاسازی مهمات سنگرشکن، خلبانان منتظر مشاهده نتیجه ماندند و درباره عملکرد بمبها ابراز نگرانی کردند. این گزارش مدعی است انفجارهای ناشی از برخورد بمبها، آسمان منطقه فردو را برای لحظاتی روشن کرد.
جزئیات مشارکت ۱۴ خلبان در عملیات چکش نیمهشب
به نوشته مجله نیروی هوایی و فضایی آمریکا، در این مأموریت ۱۴ خلبان از دو یگان بمبافکن ۵۰۹ و ۱۳۱ شرکت داشتند. نیمی از آنان از نیروهای فعال ارتش آمریکا و نیم دیگر از اعضای گارد ملی هوایی میزوری بودند.
نام واقعی خلبانان به دلایل امنیتی منتشر نشده و نویسندگان از نامهای مستعار برای معرفی آنان استفاده کردهاند.
در این عملیات، بمبافکنهای B-2 تأسیسات هستهای فردو و نطنز را هدف قرار دادند و همزمان موشکهای کروز تاماهاوک شلیکشده از زیردریاییهای آمریکایی، مرکز هستهای اصفهان را نیز مورد حمله قرار دادند.
گزارش مدعی است در مجموع ۱۴ بمب سنگرشکن با وزن ترکیبی حدود ۲۱۰ تن آمریکایی در این عملیات به کار گرفته شد. همچنین دهها هواپیمای سوخترسان و شماری از جنگندههای آمریکایی در پشتیبانی از مأموریت مشارکت داشتند و مجموع هواپیماهای حاضر در عملیات حدود ۱۲۵ فروند اعلام شده است.
ارزیابی آمریکاییها از خسارت به برنامه هستهای ایران
این گزارش با استناد به ارزیابیهای پس از عملیات ادعا میکند حمله آمریکا بخش بزرگی از توانایی ایران برای غنیسازی مواد هستهای تا سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح را از بین برده است؛ با این حال، تأکید میکند میزان دقیق خسارت واردشده همچنان روشن نیست.
دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی و بازرس پیشین تسلیحاتی سازمان ملل، در گفتوگو با این نشریه مدعی شده است که برنامه سانتریفیوژهای ایران به شکل پیشین خود باقی نمانده و آنچه اکنون وجود دارد، بقایای آن برنامه است. او همچنین بازسازی ظرفیت قبلی را برای ایران دشوار توصیف کرده است.
این ارزیابیها، دیدگاه کارشناسان و مقامهای نقلشده در گزارش آمریکایی است و بهتنهایی تصویری قطعی از میزان خسارت یا وضعیت کنونی تأسیسات هستهای ایران ارائه نمیکند.
۱۵ سال برنامهریزی برای حمله به فردو
بخش دیگری از گزارش به روند برنامهریزی آمریکا برای حمله به تأسیسات فردو اختصاص دارد. بر اساس این روایت، بررسیهای اطلاعاتی درباره این مجموعه از سال ۲۰۰۹ و همزمان با شناسایی ساختوسازهای غیرمعمول در کوهستانهای جنوب غربی تهران آغاز شده بود.
در ادامه، گروهی از متخصصان آمریکایی طی حدود ۱۵ سال اطلاعات مربوط به ساختار و تجهیزات این مجموعه را بررسی کردند. گزارش میگوید این بررسیها با هدف شناخت ویژگیهای تأسیسات و طراحی سلاحی برای حمله به اهداف مستقر در عمق زمین انجام شده بود.
حاصل این برنامهریزی، توسعه بمب سنگرشکن GBU-57 یا MOP بود؛ سلاحی که به نوشته این نشریه، تنها بمبافکن B-2 توانایی حمل آن را دارد.
این بمب برای نفوذ به سازههای مستحکم و مدفون در زمین طراحی شده است. گزارش همچنین به آزمایشهای متعدد و اصلاحات فنی این سلاح در سالهای پیش از عملیات اشاره میکند.
از دولت بایدن تا دستور آمادهسازی حمله
به نوشته این نشریه، در اوت ۲۰۲۴ و پس از اعلام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا سطح ۶۰ درصد، برنامهریزیهای مربوط به گزینه نظامی بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.
در پایگاه وایتمن، خلبانان و برنامهریزان نظامی نقشههای پیشین مربوط به حمله احتمالی به ایران را از بایگانی خارج و بهروزرسانی کردند. با این حال، دولت جو بایدن در آن مقطع بهجای حمله مستقیم، بمبافکنهای B-2 را برای حمله به یک انبار زیرزمینی تسلیحات متعلق به حوثیها در یمن به کار گرفت؛ اقدامی که در گزارش بهعنوان نمایش توانایی آمریکا برای حمله به اهداف زیرزمینی توصیف شده است.
پس از آغاز ریاستجمهوری دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ و افزایش تنشها در منطقه، برنامهریزی برای حمله به ایران وارد مرحله تازهای شد. به روایت یکی از خلبانان حاضر در مأموریت، دستور آغاز برنامهریزی حمله صادر شد و طی چند روز، جلسات تخصصی با حضور دهها کارشناس نظامی شکل گرفت.
چالشهای عملیاتی و پشتیبانی از بمبافکنها
بر اساس گزارش، یکی از مسائل اصلی برنامهریزان آمریکایی، بازگرداندن بمبافکنهای مستقر در جزیره دیهگو گارسیا به پایگاه اصلی و آمادهسازی آنها برای مأموریت بود. همزمان، هماهنگی میان فرماندهی مرکزی آمریکا، پنتاگون و یگانهای مستقر در خاورمیانه ادامه داشت.
جنگندههای اف-۲۲، اف-۳۵، اف-۱۶ و هواپیماهای تهاجمی A-10 در طرح پشتیبانی از بمبافکنها پیشبینی شده بودند. همچنین هواپیماهای ارتباطی و دهها فروند هواپیمای سوخترسان KC-135 و KC-46 برای تأمین سوخت جنگندهها و بمبافکنها در مسیر رفتوبرگشت در نظر گرفته شدند.
مقامهای نیروی هوایی آمریکا در اظهاراتی که در این گزارش نقل شده، تأمین سوخت را یکی از عوامل محدودکننده عملیاتهای گسترده هوایی دانستهاند؛ عاملی که میتواند بر تعداد و ترکیب هواپیماهای اسکورت تأثیر بگذارد.
برنامهریزان همچنین مسیرهای پروازی، وضعیت آبوهوا، بادهای پیشبینیشده، تهدیدهای احتمالی و نیازهای اضطراری مأموریت را بررسی کرده بودند. از جمله تمهیدات مورد اشاره در گزارش، برنامهریزی برای نجات خدمه در صورت سقوط احتمالی هواپیما و پیشبینی واکنش تلافیجویانه ایران علیه پایگاههای آمریکا در منطقه بود.
این گزارش، روایت خلبانان و مقامهای آمریکایی از ابعاد عملیاتی حمله به تأسیسات هستهای ایران است و ادعاهای مطرحشده درباره میزان موفقیت عملیات و خسارتهای واردشده، بر اساس ارزیابیهای نقلشده از طرف آمریکایی بیان شدهاند.