مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا که با میانجیگری قطر و در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل دنبال شد، در نهایت بدون دستیابی به توافق درباره بازگشایی تنگه هرمز پایان یافت.
بر اساس گزارش تابناک، ایران از طریق میانجی قطری شروط خود را برای کاهش تنش اعلام کرده بود که از جمله آنها پایان جنگ در همه جبههها، لغو محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده عنوان شده است.
در مقابل، آمریکا پیشنهاد ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفت و مذاکرات بدون حصول توافق به پایان رسید.
جفری ساکس: احتمال ازسرگیری جنگ وجود دارد
جفری ساکس در گفتوگو با تابناک، با اشاره به شکست مذاکرات اخیر، چشمانداز دستیابی به یک توافق واقعی میان تهران و واشنگتن را ضعیف ارزیابی کرد.
این استاد دانشگاه کلمبیا گفت که به باور او، آمریکا به دنبال توافقی است که علاوه بر موضوع تنگه هرمز، مسائل هستهای ایران را نیز دربرگیرد؛ با این حال، وی معتقد است چشمانداز توافق رسمی در شرایط فعلی چندان روشن نیست.
ساکس همچنین درباره آرایش نظامی آمریکا در منطقه گفت که احتمال حمله دوباره وجود دارد و این احتمال میتواند در ماه نوامبر جدیتر شود. او در عین حال تأکید کرد که برای جلوگیری از تشدید درگیری، فشار بینالمللی بر واشنگتن میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
روایت ساکس از نقش اسرائیل و کشورهای منطقه
ساکس در بخش دیگری از این گفتوگو مدعی شد که اسرائیل و جریانهای تندرو در آمریکا میتوانند مانع شکلگیری یک توافق واقعی با ایران شوند.
او همچنین درباره نقش امارات و عربستان سعودی در تحولات اخیر منطقه اظهارنظر کرد و مدعی شد که امارات در کنار آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. این اظهارات، دیدگاه شخصی ساکس درباره رفتار بازیگران منطقهای است و بهعنوان ارزیابی او از تحولات مطرح شده است.
ادعای جدید وزیر جنگ آمریکا درباره برنامه هستهای ایران
در سوی دیگر، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بار دیگر ادعاهای واشنگتن درباره برنامه هستهای ایران را تکرار کرد.
به گزارش مهر به نقل از شبکه الجزیره، هگست مدعی شد آمریکا مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد شد و همچنین ادعا کرد محاصره آمریکا در تنگه هرمز همچنان برقرار است.
این در حالی است که ایران بارها اعلام کرده هدفی برای ساخت سلاح هستهای ندارد.
تهدید آمریکا به استفاده از زور علیه ایران
هگست همچنین مدعی شد که دولت دونالد ترامپ فرصتهایی را برای حل موضوع ایران از مسیر مذاکره در اختیار تهران قرار داده است.
وزیر جنگ آمریکا در ادامه مدعی شد ایران همچنان میتواند بهصورت داوطلبانه از برنامه هستهای خود صرفنظر کند و در غیر این صورت، واشنگتن ممکن است برای تحقق این هدف به زور متوسل شود.
این موضع در شرایطی مطرح شده که همزمان برخی تحلیلگران نسبت به افزایش خطر درگیری مجدد میان ایران و آمریکا هشدار میدهند و مذاکرات غیرمستقیم دو کشور نیز تاکنون به توافقی پایدار منجر نشده است.
تنگه هرمز؛ محور اصلی اختلاف تهران و واشنگتن
تنگه هرمز در هفتههای اخیر به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. بر اساس گزارش تابناک، ایران بازگشایی این آبراه را در چارچوب شروطی از جمله پایان جنگ، لغو محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده مطرح کرده است.
در مقابل، آمریکا این پیشنهاد را نپذیرفته و مدعی شده است ایران کنترل این آبراه را در اختیار ندارد. همین اختلاف یکی از عوامل اصلی بنبست در مذاکرات اخیر عنوان شده است.
آیا جنگ ایران و آمریکا دوباره آغاز میشود؟
در شرایط فعلی، اظهارات مطرحشده از سوی جفری ساکس درباره احتمال ازسرگیری جنگ، یک ارزیابی و تحلیل شخصی است و به معنای اعلام قطعی آغاز جنگ نیست.
با این حال، همزمانی این اظهارات با ادامه مواضع تهدیدآمیز واشنگتن درباره برنامه هستهای ایران و تأکید وزیر جنگ آمریکا بر احتمال استفاده از زور، نشان میدهد اختلافات تهران و واشنگتن همچنان عمیق است.
ساکس محتملترین سناریو را ازسرگیری جنگ و حتی نوسان میان دورههای جنگ و توقف درگیری توصیف کرده است؛ در مقابل، مسیر دیپلماتیک همچنان یکی از گزینههای مطرح برای جلوگیری از تشدید بحران محسوب میشود.
در مجموع، شکست مذاکرات اخیر، ادامه اختلاف بر سر تنگه هرمز و تکرار تهدیدهای آمریکا درباره برنامه هستهای ایران، بار دیگر احتمال تشدید تنش میان تهران و واشنگتن را در مرکز توجه قرار داده است؛ با این حال، درباره آغاز قطعی جنگ جدید نمیتوان بر اساس اظهارات فعلی نتیجهگیری کرد.