نتایج تازهترین نظرسنجی مشترک رویترز و مؤسسه ایپسوس، تصویری از وضعیت شکننده محبوبیت دونالد ترامپ در فضای سیاسی آمریکا ارائه میدهد؛ وضعیتی که در آن، جنگ با ایران، افزایش هزینههای زندگی و پیامدهای اقتصادی سیاست خارجی واشنگتن، به مؤلفههای تعیینکننده در ارزیابی افکار عمومی از عملکرد رئیسجمهور آمریکا تبدیل شدهاند.
بر اساس این نظرسنجی که طی چهار روز انجام شده، تنها ۳۲ درصد از آمریکاییها عملکرد ترامپ در کاخ سفید را تأیید میکنند. این رقم در چهار نظرسنجی متوالی رویترز/ایپسوس از اواسط اکتبر تاکنون تقریباً بدون تغییر باقی مانده است؛ در حالی که میزان محبوبیت رئیسجمهور آمریکا در اواسط اکتبر به ۳۱ درصد رسیده بود که پایینترین سطح ثبتشده در دوران ریاستجمهوری او محسوب میشد.
ثبات محبوبیت ترامپ در محدودهای نزدیک به کف تاریخی، نشان میدهد که نارضایتی از عملکرد دولت آمریکا صرفاً یک واکنش مقطعی نیست و دستکم در دادههای این نظرسنجی، نشانهای از بازگشت قابل توجه اعتماد عمومی به کاخ سفید دیده نمیشود.
جنگ ایران؛ هزینهای که به سبد معیشت آمریکاییها رسید
یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر کاهش محبوبیت ترامپ، پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا با ایران عنوان شده است. افزایش قیمت سوخت و فشار بر وضعیت مالی خانوارهای آمریکایی، نشان میدهد که تبعات یک درگیری نظامی در خاورمیانه میتواند از مرزهای جغرافیایی منطقه فراتر برود و مستقیماً به زندگی روزمره شهروندان آمریکایی منتقل شود.
در واقع، جنگی که دولت آمریکا درباره آن با ملاحظات امنیتی و راهبردی تصمیمگیری میکند، در داخل این کشور با معیارهای ملموستری همچون قیمت بنزین، هزینه حملونقل و قدرت خرید خانوارها سنجیده میشود.
نکته قابل تأمل در این نظرسنجی آن است که تنها ۳۱ درصد از آمریکاییها از جنگ در ایران حمایت کردهاند. این میزان حمایت، فاصله قابل توجهی میان سیاست نظامی دولت و نگرش بخش بزرگی از افکار عمومی آمریکا را نشان میدهد.
از این منظر، مسئله برای کاخ سفید تنها مدیریت یک بحران خارجی نیست؛ بلکه دولت ترامپ باید همزمان پاسخگوی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تصمیمات نظامی خود نیز باشد. هرچه هزینههای این جنگ در زندگی روزمره مردم محسوستر شود، امکان تبدیل آن به یک موضوع محوری در منازعات سیاسی داخلی آمریکا نیز افزایش مییابد.
انتخابات میاندورهای؛ بازتاب نارضایتی از سیاستهای کاخ سفید
پیوند میان نارضایتی اقتصادی و ارزیابی عملکرد دولت، در تحولات انتخاباتی آمریکا نیز اهمیت پیدا کرده است. طبق گزارش رویترز، افزایش فشارهای اقتصادی و پیامدهای جنگ ایران در شکست جمهوریخواهان در حفظ کنترل کنگره در انتخابات میاندورهای سوم نوامبر نقش داشته است.
این تحول نشان میدهد که هزینههای سیاست خارجی میتواند به سرعت به عرصه سیاست داخلی منتقل شود. در ساختار سیاسی آمریکا، رئیسجمهور هرچند اختیار قابل توجهی در حوزه سیاست خارجی و نظامی دارد، اما نمیتواند پیامدهای اقتصادی و انتخاباتی تصمیمات خود را نادیده بگیرد.
از همین رو، نتایج انتخابات میاندورهای و تداوم محبوبیت پایین ترامپ را باید در چارچوب ارتباط میان سیاست خارجی، اقتصاد داخلی و اعتماد عمومی بررسی کرد؛ ارتباطی که در آن، حتی یک بحران در هزاران کیلومتر دورتر از خاک آمریکا میتواند به مسئلهای تعیینکننده برای دولت مستقر تبدیل شود.
دموکراتها هم با بحران اعتماد درونحزبی مواجهاند
در سوی دیگر معادلات سیاسی آمریکا، حزب دموکرات نیز با چالشهایی در حوزه رهبری و انسجام داخلی روبهروست. نتایج نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان میدهد که نگاه منفی به چاک شومر، رهبر دموکراتها در مجلس سنا، در میان دموکراتها بیش از نگاه مثبت به او رواج دارد.
این وضعیت در آستانه چالشی که شومر برای حفظ جایگاه رهبری خود با آن مواجه است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. کاهش حمایت درونحزبی میتواند موقعیت او را در مدیریت اختلافنظرها و تعیین راهبرد سیاسی دموکراتها دشوارتر کند.
در مقابل، حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان، از وضعیت متفاوتی برخوردار است و میزان دیدگاه مثبت نسبت به او در میان اعضای حزبش از دیدگاه منفی بیشتر گزارش شده است.
تفاوت جایگاه این دو چهره نشان میدهد که دموکراتها، با وجود قرار گرفتن در موقعیت انتقادی نسبت به دولت ترامپ، هنوز درباره چگونگی مدیریت حزب و انتخاب چهرههای محوری خود با دیدگاههای یکسانی مواجه نیستند.
واشنگتن درگیر دو بحران؛ نارضایتی عمومی و رقابت بر سر رهبری
مجموع دادههای این نظرسنجی از دو روند همزمان در سیاست آمریکا حکایت دارد: از یک سو، دولت ترامپ با کاهش اعتماد عمومی، مخالفت با جنگ ایران و فشارهای اقتصادی ناشی از افزایش قیمت سوخت مواجه است و از سوی دیگر، حزب دموکرات نیز برای بازسازی انسجام داخلی و تعیین مسیر رهبری خود با چالشهایی روبهروست.
برای جمهوریخواهان، مسئله اصلی چگونگی پاسخگویی به نارضایتی اقتصادی و هزینههای سیاست خارجی است؛ برای دموکراتها نیز تبدیل نارضایتی از دولت مستقر به یک راهبرد سیاسی منسجم، بدون تشدید اختلافات داخلی، اهمیت دارد.
در این میان، جنگ ایران به یکی از متغیرهای اثرگذار بر معادلات داخلی آمریکا تبدیل شده است؛ موضوعی که نشان میدهد سیاست خارجی واشنگتن را نمیتوان صرفاً در چارچوب تحولات نظامی و امنیتی خاورمیانه تحلیل کرد.
پیام اصلی نظرسنجی رویترز/ایپسوس این است که هزینههای جنگ، هنگامی که به قیمت سوخت و معیشت شهروندان آمریکایی گره میخورد، از یک پرونده سیاست خارجی به مسئلهای داخلی و انتخاباتی تبدیل میشود؛ مسئلهای که دولت ترامپ و هر دو حزب اصلی آمریکا ناگزیرند پیامدهای سیاسی آن را در محاسبات خود لحاظ کنند.