در گزارشی که میدلایست مانیتور منتشر کرده، پیروزی دموکراتها در انتخابات کنگره، فرمانداریها و مجالس قانونگذاری ایالتها، فراتر از یک رقابت حزبی ارزیابی شده و بهعنوان نوعی همهپرسی درباره سیاستهای داخلی و خارجی آمریکا مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس این تحلیل، نتایج انتخابات علاوه بر مخالفت با عملکرد دولت ترامپ، با نارضایتی عمومی از حمایت واشنگتن از اسرائیل در جنگ غزه و همچنین مخالفت با جنگ علیه ایران ارتباط دارد؛ موضوعاتی که در اعتراضات خیابانی و برنامههای انتخاباتی نامزدها نیز بازتاب پیدا کردند.
غزه و ایران؛ دو محور اثرگذار بر انتخابات آمریکا
اعتراضات مردمی به جنگ غزه طی سه سال گذشته به یکی از چالشهای سیاسی مهم در آمریکا تبدیل شده است. این اعتراضات با وجود برخوردهای قضایی، انضباطی و محدودیتهای دانشگاهی، به فضای انتخاباتی نیز راه پیدا کرد و موضع نامزدها درباره حمایت نظامی از اسرائیل را به یکی از موضوعات مورد توجه رأیدهندگان تبدیل کرد.
در کنار آن، افزایش مخالفتها با جنگ علیه ایران و نگرانی از هزینههای اقتصادی و نظامی این درگیری نیز بر فضای سیاسی آمریکا تأثیر گذاشت.
بر اساس گزارش میدلایست مانیتور، بسیاری از نامزدهای پیروز دموکرات درباره تلفات غیرنظامیان در غزه موضعگیری کردند؛ مواضعی که از انتقاد از بمباران و تخریب مناطق مسکونی تا درخواست برای حفاظت از غیرنظامیان و ارسال کمکهای بشردوستانه را در بر میگرفت.
همچنین دستکم نیمی از دموکراتهای پیروز از محدود کردن یا توقف ارسال تسلیحات آمریکا به اسرائیل حمایت کردند و بخش عمدهای از آنان خواستار پایان جنگ علیه ایران شدند.
در انتخابات مجلس نمایندگان نیز شماری از نامزدهای پیروز، جنگ علیه ایران را به دلیل هزینههای آن و نبود مجوز کنگره مورد انتقاد قرار دادند. دستکم ۱۲ نفر از دموکراتهای منتخب نیز خواستار توقف ارسال کمکهای تسلیحاتی به اسرائیل شدند.
افزایش تاریخی حضور مسلمانان در کنگره
یکی دیگر از نتایج قابلتوجه این انتخابات، افزایش حضور نمایندگان مسلمان و عرب در ساختار سیاسی آمریکا بود. بر اساس گزارش منتشرشده، هشت مسلمان به کنگره راه یافتهاند؛ رقمی که بالاترین میزان حضور مسلمانان در تاریخ کنگره آمریکا عنوان شده است.
در این میان، عبدالسید آمریکایی مصریتبار، کرسی سنای ایالت میشیگان را به دست آورد و بهعنوان نخستین مسلمان عرب منتخب مجلس سنا معرفی شد. در مجلس نمایندگان نیز پنج نماینده مسلمان کرسیهای خود را حفظ کردند و دو عضو جدید به این جمع پیوستند.
این تحول در ادامه افزایش حضور مسلمانان در عرصه سیاسی آمریکا ارزیابی میشود؛ روندی که پیروزی زهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک نیز از نمونههای برجسته آن بود. ممدانی که بهعنوان نخستین شهردار مسلمان نیویورک انتخاب شد، از منتقدان سیاستهای اسرائیل در جنگ غزه بوده و خواستار پاسخگویی بنیامین نتانیاهو شده است.
تغییر افکار عمومی آمریکا درباره اسرائیل و جنگ ایران
نتایج انتخابات در شرایطی به دست آمده که نظرسنجیهای مورد استناد این گزارش از افزایش مخالفت شهروندان آمریکایی با عملیات نظامی اسرائیل در غزه و کمکهای تسلیحاتی واشنگتن به تلآویو حکایت دارد.
بر اساس دادههای مؤسسه گالوپ، مخالفت با عملیات نظامی اسرائیل در غزه از ۴۵ درصد در نوامبر ۲۰۲۳ به ۶۰ درصد در ژوئیه ۲۰۲۵ افزایش یافته است؛ در حالی که میزان حمایت از این عملیات از حدود نیمی از پاسخدهندگان به نزدیک یکسوم کاهش پیدا کرده است.
همچنین نظرسنجی شورای شیکاگو در امور جهانی پیش از انتخابات سوم نوامبر نشان داد ۵۶ درصد از آمریکاییها از کاهش یا پایان دادن به کمکهای نظامی واشنگتن به اسرائیل حمایت میکنند. این میزان در میان دموکراتها ۷۲ درصد و در میان رأیدهندگان مستقل ۶۴ درصد اعلام شده است.
در نظرسنجی دیگری که پس از انتخابات از سوی رویترز و ایپسوس انجام شد، ۷۱ درصد از پاسخدهندگان از قانونی در کنگره برای پایان دادن به جنگ علیه ایران حمایت کردند.
این آمارها در گزارش میدلایست مانیتور بهعنوان نشانههایی از تغییر نگرش عمومی در آمریکا مطرح شدهاند؛ فضایی که میتواند بر تصمیمگیریهای کنگره جدید درباره جنگ و کمکهای نظامی تأثیر بگذارد.
کنگره جدید چه محدودیتهایی برای ترامپ ایجاد میکند؟
اهمیت نتایج انتخابات تنها به شکست انتخاباتی جمهوریخواهان محدود نمیشود. بر اساس تحلیل میدلایست مانیتور، تغییر ترکیب کنگره میتواند ابزارهای نظارتی و قانونی بیشتری در اختیار مخالفان ترامپ قرار دهد.
با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، دموکراتها میتوانند تحقیقات گستردهتری درباره عملکرد دولت، هزینههای جنگ و احتمال تضاد منافع آغاز کنند، مقامهای دولتی را برای پاسخگویی احضار کنند و اسناد مرتبط را مطالبه کنند.
همچنین اکثریت جدید میتواند با مخالفت با برخی طرحها و بودجههای تکمیلی دولت، روند اجرای برنامههای مورد نظر کاخ سفید را دشوارتر کند. تأیید صلاحیت برخی مقامهای پیشنهادی دولت در سنا نیز از دیگر حوزههایی است که میتواند تحت تأثیر تغییر ترکیب سیاسی قرار گیرد.
احتمال بازنگری در کمکهای نظامی به اسرائیل
یکی از مهمترین حوزههای احتمالی تغییر، کمکهای نظامی آمریکا به اسرائیل است. کنگره جدید میتواند درباره ادامه این کمکها بازنگری کند و حمایت نظامی را به رعایت موازین حقوق بشر مشروط سازد.
قوانین آمریکا محدودیتهایی برای ارائه کمکهای نظامی به نیروهای امنیتی خارجی که در نقض فاحش حقوق بشر نقش داشتهاند، در نظر گرفتهاند. گزارش میدلایست مانیتور معتقد است تحولات غزه میتواند زمینه طرح جدیتر این محدودیتها در کنگره را فراهم کند.
از سوی دیگر، نمایندگان مخالف جنگ علیه ایران میتوانند با استفاده از اختیارات کنگره در زمینه تصویب و تخصیص بودجه، با تأمین مالی ادامه این جنگ مخالفت کنند و مانع تصویب بستههای مالی تکمیلی برای آن شوند.
آیا انتخابات آمریکا آغاز دوران تازهای است؟
نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا، در تحلیل میدلایست مانیتور، صرفاً واکنشی انتخاباتی به سیاستهای دونالد ترامپ نیست؛ بلکه میتواند آغاز مرحلهای تازه از تقابل میان کاخ سفید و کنگره باشد.
با این حال، میزان اثرگذاری دموکراتها به توانایی آنان در تبدیل وعدههای انتخاباتی به تصمیمهای قانونی و ایجاد اجماع در کنگره بستگی دارد.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا تغییر فضای سیاسی آمریکا و افزایش مخالفت عمومی با جنگ و حمایت نظامی از اسرائیل، به تغییر واقعی در سیاست خارجی واشنگتن منجر خواهد شد یا اینکه اختلافات داخلی و ملاحظات سیاسی مانع تحقق این مطالبات میشوند.