صفحه سیاست گزارش می دهد؛

آزمون محاصره دریایی؛ آیا ایران می‌تواند مسیر صادرات نفت را باز نگه دارد؟

گزارش‌ها از تحرک نفتکش‌ها در آب‌های ایران، بحث ازسرگیری صادرات نفت را دوباره به میان آورده است. واشنگتن با محاصره دریایی می‌کوشد فشار نظامی را به محدودیت اقتصادی تبدیل کند. برای تهران، معیار شکستن این فشار، تداوم صادرات و بازگشت درآمد آن به اقتصاد کشور است.

صفحه سیاست را در گوگل دنبال کنید
آزمون محاصره دریایی؛ آیا ایران می‌تواند مسیر صادرات نفت را باز نگه دارد؟
صفحه سیاست-

تصور واشنگتن از کارکرد محاصره روشن است. هرچه صادرات نفت ایران دشوارتر شود، هزینه تجارت بالا می‌رود و دسترسی کشور به درآمد ارزی محدودتر می‌شود. این فشار زمانی به اهرم سیاسی تبدیل می‌شود که تهران ناچار باشد تصمیم‌های خود را بر اساس امکان فروش نفت و دریافت درآمد آن تنظیم کند. به همین دلیل، سرنوشت محاصره را باید در روند تجارت ایران دنبال کرد.

از تحرک نفتکش‌ها تا تداوم صادرات

المانیتور از حضور گروهی از نفتکش‌ها در نزدیکی جزیره خارک گزارش داده و مؤسسه ردیابی نفتکش‌ها، تانکرترکرز، این تحرکات را نشانه آماده‌سازی ایران برای ازسرگیری صادرات دانسته است. خبرگزاری فارس نیز در همین چارچوب، ایده «کاروان نفتکش‌ها» را نشانه عزم تهران برای باز کردن مسیر تجارت بدون انتظار برای موافقت واشنگتن ارزیابی کرده است.

خبرهای داغ

آماده‌سازی نفتکش‌ها مرحله نخست این مسیر است. اثر اقتصادی آن را باید در تحویل محموله‌ها، امکان تکرار سفرها، هزینه حمل‌ونقل و بیمه و دسترسی به درآمد فروش سنجید. اگر صادرات استمرار پیدا کند، واشنگتن برای حفظ اثربخشی محاصره با هزینه و ریسک بیشتری روبه‌رو خواهد شد. اگر تحرکات به چند محموله محدود بماند، ارزیابی اثر آن بر درآمد ارزی ایران زودهنگام خواهد بود.

موضع تهران درباره امنیت خلیج فارس

سرلشکر احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، در کنگره پیشگامان رهایی بر آمادگی نیروهای مسلح در خلیج فارس و تنگه هرمز تأکید کرد. اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز خروج نیروهای آمریکایی از غرب آسیا را خواستار شد. این مواضع نشان می‌دهد که در نگاه تهران، مناقشه بر سر صادرات نفت با پرسش گسترده‌تری درباره نقش آمریکا در امنیت منطقه گره خورده است.

رهبر انقلاب نیز در پیام روز ملی خلیج فارس، مدیریت تنگه هرمز را با امنیت منطقه و منافع اقتصادی ملت‌های پیرامون آن پیوند دادند. اعتبار این رویکرد در عمل به توان ایران برای حفظ تجارت خود و کاهش نااطمینانی برای کشتیرانی تجاری در خلیج فارس وابسته است. این دو هدف به هم مرتبط‌اند، زیرا افزایش ریسک حمل‌ونقل می‌تواند هزینه صادرات خود ایران را نیز بالا ببرد.

نتیجه محاصره را بازار نفت روشن می‌کند

اثر مقاومت در برابر محاصره زمانی برای اقتصاد کشور ملموس می‌شود که ایران بتواند به‌طور مستمر نفت بفروشد، محموله‌ها را به مقصد برساند و درآمد آن را دریافت کند. تحقق این هدف، توان واشنگتن برای تبدیل فشار دریایی به امتیاز سیاسی را محدود می‌کند. گزارش‌های مربوط به تحرک نفتکش‌ها از آمادگی برای آزمودن این مسیر حکایت دارد. نتیجه را روند صادرات در هفته‌های بعد روشن خواهد کرد.

اخبار مرتبط
  • در حالی که آمریکا از گسترش محاصره دریایی علیه ایران خبر داده و درباره برخورد با کشتی‌های مرتبط با دور زدن این محدودیت‌ها هشدار داده است، یک محموله نفت خام ایران در عملیاتی میان دو نفتکش در خلیج فارس جابه‌جا شد. این انتقال در نزدیکی جزیره خارک انجام شده و توجه رسانه‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده است.

  • جریان نفت در خط لوله شرق به غرب عربستان بار دیگر افزایش یافته و طبق گزارش بلومبرگ، عبور نفت از این مسیر به بیش از ۸۰ درصد ظرفیت رسیده است؛ تحولی که می‌تواند صادرات نفت از پایانه‌های دریای سرخ را افزایش داده و وابستگی بخشی از صادرات عربستان به تنگه هرمز را کاهش دهد.

  • مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر، دست‌کم در مقطع فعلی، به نتیجه مشخصی نرسیده است؛ اما آنچه در پس این بن‌بست اهمیت بیشتری دارد، اختلاف بر سر اصل مذاکره نیست، بلکه اختلاف بر سر «نقطه شروع» و «ترتیب تعهدات» است. تهران رفع محاصره دریایی و پایان فشارهای اقتصادی را پیش‌شرط حرکت به سمت مذاکرات هسته‌ای می‌داند، درحالی‌که واشنگتن تلاش دارد ابتدا از ایران امتیازات هسته‌ای بگیرد. به این ترتیب، تنگه هرمز از یک موضوع امنیتی صرف به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های چانه‌زنی در معادله سیاسی ایران و آمریکا تبدیل شده است.

ارسال نظر