وزارت امور خارجه بامداد پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در این بیانیه اعلام کرد که طی چند روز گذشته، ارتش آمریکا اقداماتی نظامی علیه نقاطی از سواحل جنوبی ایران انجام داده است. در واکنش به این اقدامات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق دفاع مشروع و با هدف حفاظت از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشور، مواضع و تجهیزات نظامی آمریکا در دو پایگاه منطقهای را هدف قرار دادهاند.
در متن بیانیه آمده است که سامانههای پدافندی پاتریوت و سکوهای پرتاب پهپاد و موشک آمریکا در این دو پایگاه، به دلیل نقش آنها در پشتیبانی از عملیات علیه ایران، هدف اقدامات دفاعی نیروهای مسلح قرار گرفتهاند.
وزارت امور خارجه تأکید کرده است که مسئولیت حقوقی و بینالمللی پیامدهای وضعیت کنونی منطقه بر عهده آمریکا است؛ چراکه به اعتقاد تهران، اقدامات نظامی این کشور با نقض اصول بنیادین حقوق بینالملل و توسل به زور، صلح و امنیت منطقه را در معرض تهدید قرار داده است.
هشدار ایران به کشورهای منطقه درباره استفاده از پایگاههای آمریکا
یکی از محورهای اصلی بیانیه وزارت امور خارجه، درخواست از دولتهای منطقه برای جلوگیری از استفاده آمریکا از قلمرو و امکانات مستقر در کشورهایشان علیه ایران است.
در این بیانیه آمده است که جمهوری اسلامی ایران ضمن تأکید بر احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورهای منطقه، از دولتهای همسایه میخواهد تدابیر لازم را برای جلوگیری از استفاده از خاک، پایگاهها و امکانات خود در طراحی، تدارک و اجرای عملیات نظامی علیه ایران اتخاذ کنند.
دستگاه دیپلماسی همچنین اعلام کرده است که از نظر حقوقی، ممانعت نکردن از استفاده آمریکا از قلمرو و امکانات این کشورها برای انجام عملیات علیه ایران، علاوه بر مغایرت با اصل حسن همجواری، بر اساس بند «ف» ماده ۳ ضمیمه قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد میتواند مصداق عمل تجاوزکارانه تلقی شود.
وزارت امور خارجه در ادامه این موضع را مطرح کرده است که ایران در چنین شرایطی حق اتخاذ تدابیر دفاعی را برای خود محفوظ میداند. با این حال، در بیانیه تأکید شده است که جمهوری اسلامی ایران تاکنون با در نظر گرفتن ملاحظات همسایگی و مصالح کشورهای اسلامی، خویشتنداری کرده و اقدامات خود را متوجه پایگاهها و داراییهای نظامی آمریکا در منطقه دانسته است.
انتقاد وزارت خارجه از سکوت سازمان ملل
وزارت امور خارجه در بخش دیگری از بیانیه، مسئولیت سازمان ملل متحد، بهویژه شورای امنیت و دبیرکل این سازمان، را برای اجرای وظایف خود بر اساس منشور ملل متحد یادآور شده است.
در این بیانیه با اشاره به اصل منع توسل به زور در بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل، از سکوت و بیعملی در برابر آنچه نقض مستمر اصول بنیادین منشور خوانده شده، انتقاد شده است.
دستگاه دیپلماسی ایران هشدار داده است که بیتوجهی به چنین اقداماتی، بهویژه زمانی که از سوی یکی از اعضای دائم شورای امنیت انجام میشود، میتواند اعتبار و جایگاه سازمان ملل را تضعیف کند و زمینه تکرار اقدامات نظامی و تهدید بیشتر صلح و امنیت بینالمللی را فراهم آورد.
واکنش تهران به انتقاد برخی کشورهای منطقه
وزارت امور خارجه در بخش دیگری از بیانیه، از موضع برخی طرفهای منطقهای که اقدامات دفاعی ایران را مورد انتقاد قرار میدهند، انتقاد کرده است.
در این بیانیه تأکید شده است که این کشورها به جای اعتراض به واکنش ایران، باید مانع استفاده آمریکا از قلمرو و پایگاههای مستقر در خاک خود برای برنامهریزی و اجرای عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شوند.
تهران همچنین از کشورهای منطقه خواسته است با در نظر گرفتن پیامدهای امنیتی ادامه چنین وضعیتی، مسئولیت خود را در جلوگیری از استفاده از امکانات و قلمروشان علیه کشورهای همسایه جدی بگیرند.
هشدار وزارت خارجه درباره پاسخ به اقدامات خصمانه
وزارت امور خارجه در پایان بیانیه با تأکید بر عزم جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از حاکمیت، استقلال و تمامیت سرزمینی کشور اعلام کرده است که هرگونه تکرار تجاوز یا اقدام خصمانه علیه ایران با پاسخ نیروهای مسلح مواجه خواهد شد.
در این بیانیه تصریح شده است که ایران در دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود مصمم است و اقدامات نظامی علیه کشور را بدون پاسخ نخواهد گذاشت.
این موضعگیری در شرایطی منتشر شده که تحولات نظامی و امنیتی در منطقه و اختلافنظر درباره استفاده از پایگاههای آمریکا در کشورهای همسایه، به یکی از محورهای اصلی تنشهای اخیر تبدیل شده است.