در حالی که تقابل نظامی ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای تازه شده، تحولات میدانی در خلیج فارس و تنگه هرمز، مواضع متناقض مقام‌های واشنگتن، اختلاف‌نظر متحدان منطقه‌ای و پیامدهای اقتصادی و انتخاباتی جنگ، چشم‌انداز آینده این رویارویی را پیچیده‌تر کرده است. از یک سو، ایران بر مدیریت مقتدرانه تنگه هرمز و پاسخ به تجاوزات تأکید دارد و از سوی دیگر، دولت ترامپ میان ادامه فشار، توافق احتمالی و حفظ وضعیت بلاتکلیف گرفتار شده است.
انهدام رادار آمریکایی در بحرین و پهپاد متجاوز در سواحل سیریک
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد رزمندگان نیروی هوافضای سپاه در پاسخ به تجاوز هوایی دشمن به یک دکل مخابراتی در سیریک، رادار هشدار اولیه ارتش آمریکا در جزیره بحرین را هدف قرار داده و منهدم کرده‌اند.
سپاه این عملیات را هشداری جدی به آمریکا برای پایان دادن به تحرکات هوایی و آنچه قاچاق نفت در تنگه هرمز خوانده، دانسته و اعلام کرده است نیروی هوافضا برای مقابله با تکرار تخلفات و تجاوزها در آماده‌باش کامل قرار دارد.
در این بیانیه همچنین به شرکت‌های متخلف کشتیرانی هشدار داده شده است که در صورت همراهی با اقدامات دشمن، با تنبیهات جدی‌تری مواجه خواهند شد.
هم‌زمان، روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران از انهدام یک فروند پهپاد آمریکایی MQ-۱ در منطقه کوهستک، در سواحل سیریک، خبر داد. این پهپاد با رهگیری و شلیک موفق سامانه نوین پدافندی نیروی دریایی ارتش و در چارچوب شبکه یکپارچه قرارگاه مشترک پدافند هوایی کشور منهدم شده است.
تنگه هرمز؛ انفجار شناورهای متخلف و هشدار قاطع نیروی دریایی سپاه
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه از انفجار و آتش‌سوزی دو فروند نفتکش خبر داد که با خاموش کردن سامانه‌های راداری و موقعیت‌یاب، قصد عبور مخفیانه از مسیر غیرمجاز تنگه هرمز را داشتند.
بر اساس این اطلاعیه، هر دو شناور پس از برخورد با مین دریایی منفجر و دچار آتش‌سوزی شدند. یکی از آن‌ها یک سوپرنفتکش بوده که شعله‌های آتش آن سواحل جنوبی تنگه هرمز را روشن کرده است.
نیروی دریایی سپاه با تأکید بر ضرورت هماهنگی تمامی شناورها با مرکز کنترل تردد این نیرو، اعلام کرده است عبور بدون رعایت ترتیبات تعیین‌شده ایرانی، پیامدهای سنگینی برای شناورهای متخلف خواهد داشت.
در تحولی دیگر، روابط عمومی نیروی دریایی سپاه اعلام کرد یک کشتی حامل گاز مایع با وجود دریافت اخطارها، از مسیر غیرمجاز جنوبی تنگه عبور کرده و پس از برخورد با مین دریایی منفجر شده است. به گفته سپاه، این شناور با حمایت جنگنده‌های آمریکایی در حال حرکت بود.
تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده از سوی شرکت کوپرنیک نیز آتش‌سوزی یک شناور بزرگ حامل گاز طبیعی مایع یا نفتکش را در حدود ۲۶ کیلومتری شمال‌شرقی رأس‌الخیمه ثبت کرده‌اند. طول این شناور بیش از ۲۹۶ متر اعلام شده و جزئیات هویت، میزان خسارت و سرنوشت خدمه آن هنوز منتشر نشده است.
فرماندهان نظامی ایران: پاسخ به هر سطح از تهدید پشیمان‌کننده خواهد بود
سرلشکر ایزدی با تأکید بر آمادگی نیروهای مسلح برای مقابله با تهدیدات اعلام کرد: «ما در هر سطح و هر نوع از تهدید، پاسخ فوری، اثرگذار و پشیمان‌کننده خواهیم داد.»
فرمانده کل سپاه نیز با هشدار به دشمن تأکید کرد که باید از شکست‌های پی‌درپی خود درس بگیرد، در غیر این صورت با درس‌های بزرگ‌تری مواجه خواهد شد. وی تصریح کرد کمترین تجاوز نیز با ضربات هولناک و دردناک پاسخ داده می‌شود.
این مواضع در شرایطی بیان شده که تحولات نظامی در خلیج فارس، تنگه هرمز و سواحل جنوبی ایران، بر حساسیت معادلات امنیتی و نظامی منطقه افزوده است.
بن‌بست مذاکرات؛ اعتراف جو کنت به مانع‌تراشی آمریکا
جو کنت، از چهره‌های پیشین امنیتی آمریکا، با اشاره به چشم‌انداز مذاکرات تهران و واشنگتن، از دشواری دستیابی به توافق سخن گفت و تأکید کرد در شرایط کنونی تصور نمی‌کند دو طرف بتوانند به توافق برسند؛ زیرا ایران قادر یا مایل به ارائه توافقی مطابق خواسته‌های آمریکا نیست.
وی با اشاره به بی‌اعتمادی عمیق میان دو کشور گفت مقام‌های ایرانی به‌سختی حاضر به حضور در مذاکرات مستقیم می‌شوند و گفت‌وگوها عمدتاً از طریق میانجی‌ها دنبال می‌شود.
نکته مهم در اظهارات کنت، انتقاد صریح او از رفتار طرف آمریکایی بود. وی گفت هر بار که دو طرف به تعیین چارچوب اولیه مذاکرات نزدیک می‌شوند، واشنگتن موضوع تازه‌ای مطرح می‌کند و همین مسئله روند گفت‌وگوها را پیچیده‌تر می‌سازد.
در همین ارتباط، وزیر خزانه‌داری آمریکا مدعی شد واشنگتن پیشنهادی به ایران ارائه کرده و ایرانی‌ها می‌توانستند پیش از انتخابات پیشنهاد بهتری دریافت کنند. او افزود ترامپ اکنون معتقد است آمریکا به توافق نیاز ندارد و باید فشار بر ایران را ادامه دهد.
راهبرد جنگ بلاتکلیف ترامپ؛ اختلاف واشنگتن با متحدان منطقه‌ای
بلومبرگ از راهبرد جدید دونالد ترامپ برای حفظ جنگ با ایران در وضعیت معلق و بلاتکلیف خبر داده است. بر اساس این گزارش، رئیس‌جمهور آمریکا به‌جای اتخاذ تصمیمی قاطع برای پایان دادن به درگیری یا تشدید نظامی آن، به دنبال حفظ شرایط کنونی و فاصله‌گیری تدریجی از جنگ است.
روزنامه اسرائیلی هاآرتص نیز در تحلیلی به قلم زوی بارئل نوشت ترامپ ممکن است از تداوم وضعیت موجود در قبال ایران رضایت داشته باشد، اما شرکای منطقه‌ای آمریکا خواهان تعیین تکلیف تنش‌ها و پایان دادن به بلاتکلیفی هستند.
در همین حال، شبکه ۱۵ اسرائیل گزارش داد دیدار نتانیاهو و آیزنکوت صرفاً به موضوع ایران اختصاص داشته است. آیزنکوت همچنان معتقد است آغاز فوری جنگ علیه ایران ضروری نبوده و بر موضع قبلی خود تأکید دارد.
پیامدهای جنگ در آمریکا؛ افزایش بنزین و بحران انتخاباتی جمهوری‌خواهان
دونالد ترامپ در اظهاراتی افزایش قیمت بنزین را از پیامدهای جنگ با ایران دانست، اما مدعی شد این گرانی بهای ناچیزی برای خلاص شدن از کشوری است که به ادعای او قصد استفاده از سلاح هسته‌ای علیه آمریکا را داشته است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که افزایش هزینه‌های زندگی و پیامدهای اقتصادی جنگ، به یکی از محورهای اصلی نارضایتی افکار عمومی آمریکا تبدیل شده است.
چیپ روی، نماینده کنگره آمریکا، نیز با انتقاد از رویکرد ترامپ گفت رئیس‌جمهور نمی‌تواند به‌تنهایی از کاخ سفید فرمان جنگ صادر کند و از مردم بخواهد هزینه‌های بالاتر بنزین را برای شکست ایران بپذیرند.
وی تأکید کرد دولت آمریکا تاکنون حمایت و رضایت عمومی لازم برای اعزام نیروها و صرف هزینه‌های هنگفت در جنگ با ایران را به دست نیاورده و تصمیمی با این ابعاد نمی‌تواند صرفاً با دستور رئیس‌جمهور اتخاذ شود.
اکونومیست نیز از کاهش دوباره محبوبیت ترامپ پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای خبر داده است.
در همین راستا، سی‌ان‌ان به نقل از منابع نزدیک به جی‌دی ونس گزارش داد معاون رئیس‌جمهور آمریکا به‌طور جدی احتمال نامزد نشدن در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ را بررسی می‌کند. متحدان ونس، جنگ علیه ایران را بزرگ‌ترین مانع جاه‌طلبی‌های سیاسی او می‌دانند.
بر اساس این گزارش، ترامپ همچنین از ونس به دلیل انتشار پیامی درباره نقش جنگ ایران در شکست جمهوری‌خواهان به‌شدت ناراحت و عصبانی شده است.
تغییر معادلات جهانی؛ از اعتراف فارن پالیسی تا نگرانی امنیت سایبری آمریکا
نشریه فارن پالیسی در گزارشی با عنوان «جنگ ایران، جهان را برای همیشه تغییر داده است» تأکید کرده برخی از پیامدهای بلندمدت و چشمگیر این جنگ تازه در حال آشکار شدن هستند.
وال‌استریت ژورنال نیز به نقل از مقام‌های امنیت سایبری گزارش داد ایران دامنه اهداف خود را گسترش داده و به سمت حملاتی حرکت می‌کند که می‌توانند خسارات ملموسی در دنیای واقعی به دنبال داشته باشند.
در همین زمینه، وزیر امنیت داخلی آمریکا اعلام کرد تاکنون هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد اختلال در سامانه ارتباطی ناشی از حمله عمدی بوده است.
نیویورک‌تایمز نیز گزارش داد تا ساعت ۱۶:۴۵ به وقت شرق آمریکا، حدود ۷۸۰۰ پرواز با تأخیر مواجه شده و نزدیک به ۳۵۰ پرواز لغو شده‌اند.
افزایش قیمت نفت و گسترش نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی
افزایش قیمت نفت یکی دیگر از پیامدهای تحولات جنگ و ناامنی در مسیرهای انرژی است. بر اساس داده‌های منتشرشده، قیمت نفت برنت به محدوده ۹۷ دلار رسید و در آخرین اعلام، هر بشکه نفت برنت برای قراردادهای ژانویه ۲۰۲۷ حدود ۹۵ دلار و ۹۷ سنت و نفت خام آمریکا ۸۸ دلار و ۸۲ سنت معامله شد.
در همین حال، فرمانده ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، دریاسالار کورت رانشو، از سرزمین‌های اشغالی بازدید کرد؛ سفری که در بستر تحولات امنیتی و نظامی جاری در منطقه انجام شده است.
چین و میانجیگری؛ بی‌اعتمادی به ترامپ مانع نقش‌آفرینی گسترده‌تر پکن
تریتا پارسی اعلام کرد چین در پشت صحنه به مذاکرات ایران و آمریکا کمک می‌کند، اما بی‌اعتمادی پکن به نیت‌های ترامپ مانع از پررنگ‌تر شدن نقش این کشور در روند دیپلماتیک شده است.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که نقش قدرت‌های جهانی در مدیریت بحران و جلوگیری از گسترش جنگ اهمیت بیشتری یافته است.
همچنین قطر و ترکیه در بیانیه‌ای مشترک تأکید کردند منازعه ایران و آمریکا و پیامدهای گسترده منطقه‌ای آن باید از مسیر دیپلماسی حل‌وفصل شود. دو کشور بر ضرورت حفظ امنیت و ثبات همه کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهایی که در تلاش‌های دیپلماتیک مشارکت دارند، تأکید کردند.
رویارویی دیپلماتیک در شورای امنیت؛ تقابل مواضع ایران، روسیه و شورای همکاری خلیج فارس
در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره تحولات غرب آسیا، نماینده شورای همکاری خلیج فارس خواستار آن شد که هرگونه توافق با ایران علاوه بر موضوع هسته‌ای، برنامه موشکی، پهپادی و نیروهای مورد حمایت ایران را نیز شامل شود.
وی همچنین خواستار توقف حملات ایران علیه کشورهای شورای همکاری و اردن، تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، باب‌المندب و دریای سرخ و پرداخت خسارات ادعایی شد.
در مقابل، نماینده روسیه در شورای امنیت، آمریکا و رژیم اسرائیل را عامل اصلی بی‌ثباتی منطقه دانست و تأکید کرد تجاوز نظامی اواخر فوریه علیه ایران، ریشه بحران کنونی است.
نماینده روسیه با اشاره به حمله به غیرنظامیان ایرانی، شهادت بیش از ۱۵۰ کودک در حمله به مدرسه میناب، شهادت رهبر شهید ایران و اعضای خانواده ایشان و حملات به تأسیسات هسته‌ای غیرنظامی، نسبت به پیامدهای خطرناک این اقدامات هشدار داد.
نماینده جمهوری اسلامی ایران نیز در این نشست اعلام کرد آمریکا و رژیم اسرائیل در جریان حملات خود بیش از پنج هزار انسان بی‌گناه، از جمله ۲۵۴ کودک و ۲۵۱ زن را به شهادت رسانده‌اند.
وی با اشاره به هدف قرار گرفتن بیمارستان‌ها، فرودگاه‌ها، پل‌ها، مراکز صنعتی و تأسیسات انرژی گفت در نخستین روز تجاوز، دو موج موشک تاماهاوک آمریکا به مدرسه‌ای در میناب اصابت کرد و ۱۶۸ کودک را به شهادت رساند. همچنین حمله به ورزشگاهی در لامرد دست‌کم ۲۱ غیرنظامی را به شهادت رساند.
نماینده ایران اظهارات وزیر جنگ آمریکا مبنی بر اینکه هیچ رحم و امانی در کار نخواهد بود را مغایر با حقوق بین‌الملل بشردوستانه و مصداق تهدید به ارتکاب جنایت جنگی دانست.
ادعاهای هسته‌ای و موشکی واشنگتن؛ ادامه توجیه تجاوز نظامی
وزیر خارجه آمریکا در اظهاراتی خصمانه مدعی شد ایران به دنبال کشورگشایی است و اگر به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، می‌تواند تمام منطقه را به گروگان بگیرد.
وی با مقایسه ایران و کره شمالی مدعی شد پیونگ‌یانگ صرفاً به دنبال حفظ حکومت خود است، اما ایران اهداف توسعه‌طلبانه دارد.
روبیو همچنین با دفاع از اقدام نظامی علیه ایران گفت این گزینه باید سال‌ها پیش مورد بررسی قرار می‌گرفت؛ زیرا به ادعای او، ایران در این مدت توانسته حجم گسترده‌ای از موشک‌ها، پهپادها و تسلیحات را انباشته کند.
وزیر خارجه آمریکا در عین حال مدعی شد فشار اقتصادی کنونی می‌تواند ایران را به‌شدت تضعیف کند و دیگر نیازی به اقدام نظامی نخواهد بود. وی هدف نهایی واشنگتن را اطمینان از دستیابی نیافتن ایران به سلاح هسته‌ای عنوان کرد.
تأکید تهران بر حقوق بین‌الملل؛ هشدار درباره فروپاشی نظم حقوقی جهان
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در یادداشتی برای خبرگزاری کیودو ژاپن، نسبت به پیامدهای نادیده گرفتن حقوق بین‌الملل هشدار داد.
وی با طرح این پرسش که اگر دولت‌ها بتوانند بر اساس ارزیابی مستقل خود از تهدیدات احتمالی به دیگر کشورها حمله کنند، چه چیزی از نظم حقوقی بین‌المللی باقی خواهد ماند، بر ضرورت پاسداری از قواعد حقوق بین‌الملل تأکید کرد.
این موضع‌گیری در شرایطی صورت گرفته که تهران، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل را نقض آشکار حاکمیت ملی و اصول بنیادین حقوق بین‌الملل می‌داند.
