حجت‌الاسلام والمسلمین حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین، در پانزدهمین یادواره سردار شهید حسن طهرانی‌مقدم، پدر موشکی ایران، با اشاره به تحولات جنگ‌های اخیر اظهار کرد که مقاومت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران موجب شد طرف مقابل در محاسبات اولیه خود درباره توان دفاعی کشور تجدیدنظر کند.
به گفته طائب، یکی از مهم‌ترین عواملی که معادلات نظامی دشمن را تغییر داد، غیرقابل پیش‌بینی بودن توان دفاعی ایران بود؛ موضوعی که به‌ویژه در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی ۴۰ روزه خود را نشان داد.
وی دقت در هدف‌گیری، اشراف اطلاعاتی بر اهداف، تغییر تدریجی شیوه‌های عملیاتی و استفاده از مدل‌های مختلف موشکی و تسلیحاتی را از عوامل مؤثر در تغییر محاسبات دشمن برشمرد.
این اظهارات نشان می‌دهد که از نگاه فرماندهان و مسئولان دفاعی ایران، مسئله صرفاً برخورداری از ظرفیت موشکی نیست، بلکه توانایی تغییر تاکتیک، حفظ ابتکار عمل و انطباق با شرایط متغیر میدان نیز اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد.
چرا آمریکا با وجود تهدیدهای نظامی محتاطانه عمل می‌کند؟
رئیس سازمان بسیج مستضعفین با اشاره به رفتار کنونی آمریکا اظهار کرد که واشنگتن تلاش می‌کند تهدیدهای نظامی خود را معتبر نشان دهد، اما در عمل با محدودیت‌ها و محاسباتی مواجه است که تصمیم‌گیری برای اقدام نظامی را دشوار می‌کند.
از نگاه طائب، بخشی از این محدودیت‌ها به شرایط داخلی آمریکا بازمی‌گردد. فشارهای اجتماعی، اختلافات سیاسی، هزینه‌های اقتصادی جنگ و ضرورت جلب موافقت کنگره، مجموعه عواملی هستند که می‌توانند بر تصمیم دولت آمریکا برای ورود به یک درگیری گسترده تأثیر بگذارند.
وی همچنین به فشار لابی صهیونیستی برای کشاندن آمریکا به جنگ با ایران اشاره کرد و گفت که واشنگتن در شرایطی با چنین مطالباتی مواجه است که رژیم صهیونیستی نیز در جبهه‌های مختلف منطقه‌ای، از جمله لبنان، عراق و یمن، با چالش‌های امنیتی روبه‌روست.
در چنین شرایطی، تصمیم برای ورود به یک جنگ منطقه‌ای صرفاً یک انتخاب نظامی نیست؛ بلکه می‌تواند پیامدهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی گسترده‌ای برای دولت آمریکا داشته باشد.
جنگ ۴۰ روزه چه پیامدهایی برای نتانیاهو و رژیم صهیونیستی داشت؟
طائب با اشاره به پیامدهای سیاسی جنگ‌های اخیر، معتقد است این تحولات بر معادلات داخلی رژیم صهیونیستی و موقعیت سیاسی بنیامین نتانیاهو تأثیر گذاشته است.
وی از افزایش مخالفت‌ها با نتانیاهو، مهاجرت معکوس و خروج سرمایه به‌عنوان نشانه‌هایی از پیامدهای جنگ یاد کرد و افزود که تلاش نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی برای القای شکست ایران و از بین رفتن تهدیدهای امنیتی، با تحولات بعدی فاصله داشته است.
نکته مهم در این بخش از اظهارات طائب، ارتباط میان توان نظامی و ثبات سیاسی رژیم صهیونیستی است. در واقع، تداوم تهدیدهای امنیتی و هزینه‌های درگیری می‌تواند علاوه بر جبهه نظامی، عرصه سیاست داخلی این رژیم را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
وی همچنین با اشاره به ارزیابی‌های امنیتی رژیم صهیونیستی، افزایش ظرفیت موشکی و توان نیروی هوافضای ایران را همچنان یکی از تهدیدهای اصلی این رژیم دانست.
تنگه هرمز؛ اهرم راهبردی ایران در معادلات جهانی انرژی
یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان رئیس سازمان بسیج مستضعفین، جایگاه تنگه هرمز در معادلات قدرت و امنیت انرژی جهان بود.
طائب با اشاره به اینکه روزانه حدود ۱۰۲ میلیون بشکه نفت در جهان مصرف می‌شود و نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه از نفت جهان از منطقه تنگه هرمز عبور می‌کند، تأکید کرد که تحولات این آبراه راهبردی تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی انرژی دارد.
وی تنگه هرمز را عاملی برای تنظیم توازن قوا دانست و با انتقاد از ادعاهای آمریکا درباره باز بودن این آبراه، پرسید که اگر شرایط عادی است، چرا واشنگتن همچنان به افزایش حضور نظامی و تقویت محاصره در منطقه اقدام می‌کند؟
اهمیت این اظهارات در آن است که تنگه هرمز دیگر صرفاً یک مسیر عبور نفتکش‌ها تلقی نمی‌شود، بلکه به یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت ژئوپلیتیکی در غرب آسیا تبدیل شده است.
در شرایطی که امنیت عرضه انرژی برای اقتصادهای بزرگ جهان اهمیت حیاتی دارد، هرگونه تنش در این منطقه می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی قابل توجهی به طرف‌های درگیر و حتی کشورهای خارج از منطقه تحمیل کند.
از این منظر، تلاش آمریکا برای اعمال فشار دریایی و هم‌زمان طرح موضوع مذاکره را باید در چارچوب رقابت بر سر مدیریت معادلات منطقه‌ای و کنترل پیامدهای اقتصادی تنش‌ها ارزیابی کرد.
مذاکره با آمریکا؛ تهران بر شروط خود تأکید دارد
طائب در بخش دیگری از سخنان خود به تلاش برخی کشورها برای میانجیگری و انتقال پیام میان تهران و واشنگتن اشاره کرد و گفت که حتی نماینده روسیه نیز با پیام کتبی آمریکا به ایران سفر کرده است.
به گفته وی، برخی کشورها پیش از انتخابات آمریکا توصیه می‌کردند ایران برای جلوگیری از احتمال اقدام نظامی واشنگتن به تفاهم برسد، اما جمهوری اسلامی ایران بر مواضع خود و شروط تعیین‌شده برای ورود به مذاکرات تأکید داشته است.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین تصریح کرد که آمریکا تلاش دارد از مسیر واسطه‌ها زمینه مذاکره را فراهم کند و از آن به‌عنوان یک پیروزی تبلیغاتی بهره ببرد.
وی تأکید کرد که ایران درباره زمان و چگونگی مذاکره تصمیم می‌گیرد و تحقق شروط هفت‌گانه جمهوری اسلامی ایران، مبنای هرگونه تصمیم‌گیری در این زمینه خواهد بود.
این موضع‌گیری نشان‌دهنده آن است که از نگاه تهران، مذاکره نباید به ابزاری برای تحمیل خواسته‌های طرف مقابل یا تثبیت دستاوردهای ادعایی آمریکا تبدیل شود.
تجربه تقابل‌های اخیر نیز در این چارچوب، بر ضرورت توجه به تضمین‌ها، شروط مشخص و نسبت میان دیپلماسی و قدرت بازدارندگی تأکید دارد.
محدودیت‌های اقتصادی آمریکا؛ مانع دیگری برای جنگ گسترده
رئیس سازمان بسیج مستضعفین با اشاره به هزینه‌های نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی اظهار کرد که درخواست اعتبارات تکمیلی از کنگره آمریکا و تأمین بودجه‌های کلان نظامی، نشان‌دهنده هزینه‌های سنگین درگیری‌های اخیر است.
وی همچنین به اختلافات سیاسی در آمریکا و تحولات ساختار قدرت این کشور اشاره کرد و معتقد بود که تغییر ترکیب سیاسی کنگره، فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تقابل بیشتر میان دولت و نهادهای قانون‌گذاری شود.
طائب با اشاره به تحولات اجتماعی آمریکا، از احتمال شکل‌گیری موج جدیدی از اعتراضات و تغییرات سیاسی سخن گفت.
او همچنین مدعی شد که ۷۵ درصد مردم آمریکا با ترامپ مخالف هستند و افکار عمومی این کشور تمایلی به جنگ با ایران ندارد.
به گفته وی، نگرانی مردم آمریکا از افزایش قیمت بنزین و گازوئیل و تأثیر جنگ بر زندگی روزمره، یکی از عوامل مخالفت با درگیری نظامی است.
البته آمار ۷۵ درصدی مطرح‌شده در سخنان طائب، در این اظهارات با ذکر منبع نظرسنجی همراه نبود و برای ارزیابی دقیق آن باید به داده‌های مستقل افکارسنجی مراجعه کرد.
تحریم‌ها نتوانست توان دفاعی ایران را متوقف کند
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان طائب، تأثیر تحریم‌ها بر توان دفاعی و ظرفیت‌های داخلی ایران بود.
وی با اشاره به رونمایی از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه، توسعه توان موشکی، افزایش دقت و برد موشک‌ها و ارتقای ظرفیت‌های دفاعی را نشانه‌هایی از تداوم پیشرفت در شرایط تحریم دانست.
از نگاه طائب، تلاش آمریکا و کشورهای اروپایی برای محدود کردن توان دفاعی ایران از طریق محاصره اقتصادی، نتوانسته مانع توسعه ظرفیت‌های داخلی کشور شود.
وی همچنین به روایت یک مقام اطلاعاتی اروپایی درباره تجربه تحریم‌های ایران اشاره کرد و گفت که کاهش وابستگی به خارج در بخش‌های مختلف، یکی از نتایج مقاومت اقتصادی کشور بوده است.
این بخش از سخنان وی، بر یک واقعیت راهبردی تأکید دارد: تحریم‌های طولانی‌مدت، اگرچه هزینه‌های اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده‌اند، اما در برخی حوزه‌ها ضرورت توسعه ظرفیت‌های بومی و کاهش وابستگی خارجی را نیز افزایش داده‌اند.
امنیت غذایی و ذخایر راهبردی؛ پشتوانه تاب‌آوری کشور
طائب در تشریح وضعیت اقتصادی کشور، از افزایش تولید مواد غذایی و مناسب بودن وضعیت امنیت غذایی و ذخایر راهبردی خبر داد.
وی همچنین وضعیت ذخایر ارزی و طلای کشور را نسبت به برخی مقاطع گذشته بهتر توصیف کرد و بر ضرورت حفظ منابع راهبردی تأکید داشت.
با این حال، رئیس سازمان بسیج مستضعفین وجود مشکلات اقتصادی و گرانی را انکار نکرد و گفت که کشور در کنار مقاومت نظامی باید برای عبور از فشارهای اقتصادی نیز برنامه‌ریزی کند.
این تأکید از آن جهت اهمیت دارد که تاب‌آوری اقتصادی صرفاً با برخورداری از منابع طبیعی یا ذخایر راهبردی محقق نمی‌شود؛ بلکه مدیریت مصرف، حمایت از تولید، تأمین پایدار مواد اولیه و حفظ قدرت خرید خانوارها نیز در این مسیر نقش اساسی دارند.
ناترازی انرژی؛ چالش داخلی در شرایط فشار خارجی
یکی از بخش‌های قابل توجه سخنان طائب به وضعیت ناترازی گاز و ضرورت اصلاح الگوی مصرف اختصاص داشت.
وی با اشاره به ناترازی حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعبی گاز در سال گذشته و افزایش روزانه حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعبی آن در جریان جنگ، اظهار کرد که برآوردها نشان می‌دهد حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این میزان را می‌توان با صرفه‌جویی در مصرف جبران کرد.
به گفته وی، مدیریت مصرف انرژی می‌تواند منابع بیشتری را در اختیار کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی قرار دهد و از اختلال در روند تولید جلوگیری کند.
طائب همچنین به وضعیت مصرف و تولید سوخت در کشور اشاره کرد و گفت مصرف روزانه بنزین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر و تولید آن حدود ۱۲۵ میلیون لیتر بوده است؛ به همین دلیل بخشی از نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود.
وی افزود که واردات روزانه بنزین حدود ۷ میلیون لیتر است و با مدیریت مصرف می‌توان این وابستگی را کاهش داد.
او همچنین توقف واردات گازوئیل را نتیجه مدیریت منابع و همراهی مردم دانست.
این اظهارات نشان می‌دهد که در کنار تهدیدهای خارجی، ناترازی انرژی یکی از چالش‌های مهم اقتصاد ایران است؛ چالشی که در شرایط جنگی و محدودیت‌های اقتصادی می‌تواند مستقیماً بر فعالیت صنایع، اشتغال و تولید ملی اثر بگذارد.
تاب‌آوری اقتصادی؛ حلقه تکمیلی قدرت دفاعی ایران
در مجموع، سخنان رئیس سازمان بسیج مستضعفین را می‌توان در سه محور اصلی خلاصه کرد: تغییر محاسبات نظامی دشمن، محدودیت‌های سیاسی و اقتصادی آمریکا برای ورود به یک جنگ گسترده و ضرورت تقویت تاب‌آوری داخلی ایران.
از این منظر، قدرت دفاعی کشور زمانی می‌تواند به یک مؤلفه پایدار در معادلات منطقه‌ای تبدیل شود که با ظرفیت اقتصادی، امنیت انرژی، ذخایر راهبردی و توان تولید داخلی همراه باشد.
در واقع، همان‌گونه که طائب بر نقش مقاومت نیروهای مسلح در تغییر محاسبات دشمن تأکید دارد، عبور از فشارهای اقتصادی نیز به مدیریت منابع و مشارکت عمومی نیازمند است.
نکته کلیدی این است که در معادلات جدید منطقه، قدرت نظامی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. توان اقتصادی، امنیت انرژی، موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت تحمل فشار نیز در شکل‌دهی به توازن قدرت نقش دارند. تنگه هرمز، توان موشکی ایران و محدودیت‌های داخلی آمریکا سه مؤلفه‌ای هستند که در کنار یکدیگر می‌توانند بر محاسبات طرف‌های درگیر و آینده تحولات غرب آسیا تأثیر بگذارند.
