اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز دوشنبه در نشست هفتگی با خبرنگاران، در واکنش به فضاسازی مقام‌های اسرائیلی درباره احتمال اقدام پیش‌دستانه ایران برای اخلال در روند انتخابات این رژیم، گفت آنچه در اسرائیل جریان دارد، از نظر او بیشتر به رقابت گروه‌های مختلف برای ارتکاب خشونت و شرارت شباهت دارد تا یک انتخابات واقعی.
بقایی با اشاره به فیلم «دکتر استرنج‌لاو» اظهار کرد که رقابت سیاسی در اسرائیل را می‌توان مسابقه‌ای میان افراد برای آدم‌کشی بیشتر توصیف کرد. او افزود برای ایران تفاوتی ندارد که در چنین فضایی چه کسی سکاندار این رژیم شود؛ رژیمی که به گفته وی، سابقه آن با کشتار و خشونت علیه مردم منطقه گره خورده است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین با اشاره به تداوم رنج و کشتار فلسطینیان طی دهه‌های گذشته، تهدیدها و لفاظی‌های مقام‌های اسرائیلی را بخشی از رفتارهای این رژیم دانست.
هشدار تهران درباره تهدیدهای امنیتی؛ دفاع از ایران خط قرمز است
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آنچه عملیات‌های پرچم دروغین از سوی اسرائیل خواند، تأکید کرد ایران تحولات امنیتی را با دقت دنبال می‌کند و نیروهای مسلح کشور برای دفاع از حریم ایران آمادگی دارند.
او با بیان اینکه ایران در شرایط جنگی قرار دارد، تصریح کرد تهران در اعمال حق ذاتی خود برای دفاع مشروع از کشور، تمامیت ارضی و استقلال ملی درنگ نخواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های مربوط به استقرار پایگاه‌های پهپادی و تحرکات اوکراین در شمال عراق گفت نهادهای مسئول این تحولات را رصد می‌کنند و در صورت لزوم، برای دفع تهدیدها اقدام خواهند کرد.
بقایی با اشاره به تجربه درگیری‌های نظامی اخیر افزود نیروهای مسلح ایران در هر مقطعی که تهدیدی متوجه کشور شده، برای دفاع از حریم ایران اقدام کرده‌اند.
نشست تهران؛ تلاش برای شکل‌گیری امنیت درون‌زای منطقه‌ای
یکی از محورهای مهم نشست خبری بقایی، برگزاری نشست مقام‌های ارشد عربستان، پاکستان و ترکیه در تهران بود؛ نشستی که به گفته سخنگوی وزارت خارجه، ابتکار آن در جریان سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به ایران مطرح شده و مقدمات برگزاری آن فراهم شده است.
بر اساس اعلام بقایی، قرار است وزیر دفاع عربستان، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه در تهران حضور داشته باشند و با رئیس‌جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کنند.
سخنگوی وزارت خارجه با استقبال از رایزنی کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهای مشترک امنیتی گفت امنیت پایدار در غرب آسیا باید بر پایه منافع و ملاحظات کشورهای منطقه شکل بگیرد؛ رویکردی که تهران طی دهه‌های گذشته بر آن تأکید داشته است.
به گفته بقایی، تحولات دو سال اخیر، به‌ویژه هشت ماه گذشته، نشان داده است که دستیابی به امنیت پایدار و قابل اتکا بدون همکاری و اعتماد میان کشورهای منطقه امکان‌پذیر نیست.
اسرائیل، فلسطین و لبنان در دستور کار نشست
بقایی با اشاره به اینکه این نشست نخستین گام در مسیر رایزنی‌های بیشتر است، گفت درباره دستور کار نهایی آن باید در جریان مذاکرات تصمیم‌گیری شود؛ با این حال، انتظار می‌رود مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی منطقه، از جمله توسعه‌طلبی اسرائیل، تحولات فلسطین و وضعیت لبنان، مورد بحث قرار گیرد.
او همچنین تأکید کرد پیامدهای حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران و آثار آن بر امنیت کل منطقه، نمی‌تواند از دستور کار چنین نشستی خارج باشد.
این رایزنی‌ها در شرایطی برگزار می‌شود که موضوع همکاری امنیتی میان کشورهای منطقه و کاهش وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای، یکی از محورهای ثابت مواضع دیپلماتیک ایران بوده است.
بقایی: «تغییر مثبت» در کوبا رمز مداخله آمریکا است
سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از نشست خبری، به سیاست‌های آمریکا در قبال کوبا پرداخت و ادعای واشنگتن درباره تلاش برای ایجاد «تغییر مثبت» را پوششی برای مداخله در امور داخلی کشورها توصیف کرد.
بقایی گفت آنچه در حال وقوع است، بازگشت به الگوهای استعمار کلاسیک است؛ با این تفاوت که مداخلات خارجی، برخلاف گذشته، گاهی آشکارا و بدون تلاش جدی برای پنهان‌کاری دنبال می‌شوند.
او با اشاره به تحولات ونزوئلا و کوبا، این رویکرد را بخشی از سیاست‌های آمریکا دانست که به گفته وی، صلح و امنیت بین‌المللی را به خطر می‌اندازد.
بقایی همچنین با ابراز همبستگی با مردم کوبا گفت این کشور با وجود نداشتن برنامه هسته‌ای و غنی‌سازی، دهه‌هاست با تحریم‌های آمریکا روبه‌روست و خواسته اصلی مردم آن، حفظ استقلال کشورشان است.
وی از کشورهای جهان خواست در برابر اقداماتی که از نگاه تهران ناقض حقوق بین‌الملل است، مسئولانه عمل کنند و نسبت به این روند رویکردی جدی داشته باشند.
انتقاد از تروئیکای اروپا؛ تهران به تغییر واقعی رویکرد نیاز دارد
بقایی در واکنش به اظهارات برخی مقام‌های اروپایی درباره آمادگی برای گفت‌وگو با ایران، نسبت به تعبیر این مواضع به‌عنوان تغییر رویکرد ابراز تردید کرد و احتمال داد که این اظهارات صرفاً یک ژست سیاسی باشد.
او با انتقاد از عملکرد سه کشور اروپایی، یعنی فرانسه، آلمان و انگلیس، گفت این کشورها در دو سال گذشته از نگاه تهران رویکردی سازنده نداشته‌اند و در برابر حملات آمریکا و اسرائیل به ایران نیز مواضعی اتخاذ کرده‌اند که به گفته وی، با محکومیت صریح این اقدامات فاصله داشته است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین به همراهی کشورهای اروپایی با روند موسوم به اسنپ‌بک و مواضع آنان درباره حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران اشاره کرد و خواستار بازنگری اروپا در عملکرد گذشته خود شد.
بقایی تأکید کرد تهران انتظار دارد کشورهای اروپایی با واقع‌بینی بیشتری تحولات غرب آسیا را بررسی کنند و رویکردی مستقل و سازنده در قبال مسائل منطقه در پیش بگیرند.
سفر هیئت قطری به تهران؛ ادامه رایزنی‌های منطقه‌ای
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سفر هیئت قطری به تهران نیز گفت این سفر با هدف پیگیری روابط دوجانبه، گفت‌وگو درباره تحولات منطقه و بررسی نقش قطر در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا انجام شده است.
به گفته بقایی، در شرایط کنونی منطقه، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و انتقال پیام میان کشورها امری طبیعی است و هیئت قطری نیز در جریان سفر خود دیدگاه‌ها و مواضع دوحه را مطرح کرده است.
دیپلماسی منطقه‌ای در کنار آمادگی دفاعی
مجموع اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی، سه محور اصلی سیاست خارجی ایران را برجسته می‌کند: تأکید بر آمادگی دفاعی در برابر تهدیدهای امنیتی، تلاش برای گسترش همکاری میان کشورهای منطقه و انتقاد از آنچه تهران مداخله قدرت‌های خارجی در امور کشورهای مستقل می‌داند.
در این چارچوب، نشست تهران با حضور مقام‌های ارشد عربستان، پاکستان و ترکیه می‌تواند فرصتی برای تبادل دیدگاه‌ها درباره تهدیدهای مشترک و بررسی سازوکارهای امنیتی منطقه‌ای باشد. با این حال، میزان تأثیرگذاری چنین ابتکارهایی به نتایج عملی مذاکرات، تداوم رایزنی‌ها و توانایی طرف‌ها برای تبدیل تفاهم‌های سیاسی به همکاری‌های مشخص بستگی خواهد داشت.
