اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در ابتدای نشست خبری روز دوشنبه ۲۰ مهرماه، با تسلیت شهادت معاون فرهنگی نیروی انتظامی استان سیستان و بلوچستان در جریان حمله تروریستی، گفت این شهید از نیروهای بومی منطقه و دارای مدرک دکتری فناوری اطلاعات بود و از افتخارات زنان ایران به شمار می‌رفت.
وی با اشاره به یادبود شهدا در نشست‌های خبری وزارت امور خارجه اظهار کرد: هدف از این اقدام، گرامیداشت امنیت و اقتدار ایران است که با جانفشانی شهدا به دست آمده است.
بقائی افزود: هر لحظه‌ای که از نعمت امنیت برخورداریم، باید به یاد داشته باشیم کسانی هستند که با فدا کردن جان خود، از امنیت و اقتدار ایران دفاع می‌کنند. وی در ادامه، روز بزرگداشت حافظ را نیز تبریک گفت و این شاعر نامدار را بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی دانست.
ادعاهای آمریکا درباره تنگه هرمز با واقعیت‌های میدانی همخوانی ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر عادی شدن روند انتقال انرژی از تنگه هرمز و از دست رفتن اهرم ایران در این منطقه، تأکید کرد که این ادعاها با واقعیت‌های میدانی تطابق ندارد.
بقائی با اشاره به اینکه بازارهای جهانی نیز لزوماً به چنین اظهاراتی توجه نمی‌کنند، گفت تحولات بین‌المللی و تلاش کشورهای مختلف برای تأمین سوخت مورد نیازشان، واقعیت‌های موجود را نشان می‌دهد.
وی تأکید کرد تحولات تنگه هرمز با هدف ایجاد اهرم فشار آغاز نشده، بلکه به گفته او، از ۹ اسفند و در پی اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، شرایط این آبراه دستخوش تغییر شده است. بقائی افزود که به اعتقاد تهران، از این مسیر دریایی برای حمله به ایران سوءاستفاده شده و جمهوری اسلامی در واکنش به این وضعیت، تدابیری را بر اساس موازین حقوق بین‌الملل اتخاذ کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: تا زمانی که آمریکا بر محاصره دریایی و جنگ اقتصادی اصرار داشته باشد، امنیت به تنگه هرمز بازنخواهد گشت.
وی با بیان اینکه امنیت این آبراه بیش از همه برای ایران اهمیت دارد، گفت اقدامات آمریکا علاوه بر ایجاد مشکلات برای منطقه، پیامدهایی برای خود این کشور و اقتصاد جهانی نیز به همراه داشته است. بقائی تأکید کرد باید درباره عوامل شکل‌گیری وضعیت کنونی، واقعیت‌ها برای افکار عمومی جهان روشن شود.
روایت روبیو از تاریخ، بخشی از جنگ شناختی علیه ایران است
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از نشست خبری، در واکنش به اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در آتن درباره تاریخ یونان و ایران باستان، این سخنان را بخشی از جنگ شناختی واشنگتن علیه ایران توصیف کرد.
بقائی گفت ارائه تفسیری وارونه از رویدادهای تاریخی برای توجیه جنگ‌طلبی، علاوه بر خطرناک بودن، به فرهنگ و تمدن یونان نیز جفا می‌کند.
وی با اشاره به قدمت تمدن ایران اظهار کرد که ایران صرفاً یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه منش، مفهوم و ایده‌ای است که هزاران سال تداوم داشته است. به گفته بقائی، این ماندگاری را نمی‌توان صرفاً به فتوحات نظامی و جغرافیایی نسبت داد؛ بلکه تعامل با فرهنگ‌ها و تمدن‌های دیگر از عوامل مهم استمرار تمدن ایرانی بوده است.
بقائی همچنین با اشاره به آثار تاریخی پاسارگاد، آن را نشانه‌ای از تعامل تمدن‌ها دانست و تأکید کرد که ایران در طول تاریخ، اقتدار و حیات خود را بر نفی دیگران استوار نکرده است.
تقابل تمدن ایرانی و غرب؛ از نگاه تهران، تلاشی برای توجیه جنگ
بقائی در ادامه با انتقاد از تلاش برای تعریف رابطه ایران و غرب در قالب تقابل تمدنی، گفت اندیشمندان ایرانی و مسلمان در انتقال و تفسیر اندیشه‌های یونانی نقش داشته‌اند و تاریخ تعاملات فکری میان تمدن‌ها را نمی‌توان با روایت‌های مبتنی بر دشمنی نادیده گرفت.
وی همچنین این پرسش را مطرح کرد که آمریکا بر چه مبنایی خود را نماینده تمدن یونان معرفی می‌کند؛ تمدنی که به گفته او، علاوه بر جنگاوری، در فلسفه و فرهنگ نیز جایگاه برجسته‌ای داشته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به جایگاه حافظ در فرهنگ ایرانی، پیشنهاد کرد مشاوران روبیو نسخه‌ای از دیوان این شاعر را در اختیار او قرار دهند تا با جنبه‌های فرهنگی و ادبی تمدن ایران بیشتر آشنا شود.
بقائی در بخش دیگری از سخنانش، طرح ایده برخورد تمدن ایرانی و غرب را اقدامی در راستای مشروعیت‌بخشی به جنگ و تجاوز دانست و گفت نمی‌توان جنگ‌های جهانی، استعمار و تحولات خشونت‌بار تاریخ معاصر را صرفاً در چارچوب تقابل شرق و غرب توضیح داد.
وی تأکید کرد که معرفی آمریکا به‌عنوان نماینده تمدن غرب و یونان، روایتی است که باید از منظر تاریخی و فرهنگی مورد پرسش قرار گیرد.
هفته فرهنگی ایران در روسیه؛ بستری برای گسترش همکاری‌های دوجانبه
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر هفته فرهنگی ایران در روسیه بر روابط تهران و مسکو گفت همکاری‌های فرهنگی، هم نشان‌دهنده عمق روابط دو کشور است و هم می‌تواند زمینه توسعه مناسبات سیاسی، اقتصادی و تجاری را فراهم کند.
بقائی با اشاره به برگزاری هفته فرهنگی ایران در چهار شهر مسکو، سن‌پترزبورگ، کازان و آستراخان، این رویداد را یکی از برنامه‌های فرهنگی مهم سال‌های اخیر توصیف کرد.
وی همچنین از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و دست‌اندرکاران ایرانی و روسی برگزاری این برنامه قدردانی کرد و گفت چنین رویدادهایی فرصتی برای معرفی ظرفیت‌ها و داشته‌های فرهنگی ایران به مخاطبان دیگر کشورها فراهم می‌کنند.
بر اساس اظهارات بقائی، تبادل فرهنگی میان ایران و روسیه می‌تواند علاوه بر تقویت شناخت متقابل دو ملت، زمینه‌های تازه‌ای برای توسعه همکاری‌های دوجانبه ایجاد کند.
