آمریکا برای دومین بار از بررسی حقوق بشر خود در سازمان ملل سرباز زد

آمریکا در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ از حضور در پنجاه‌وسومین نشست کارگروه بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر (UPR) در ژنو و شرکت در گفت‌وگوی تعاملی با سایر کشورها خودداری کرد.

این دومین بار در دور چهارم این سازوکار است که واشنگتن از مشارکت در بررسی وضعیت حقوق بشر خود امتناع می‌کند. نخستین مورد به ۷ نوامبر ۲۰۲۵ و پنجاهمین نشست کارگروه بازمی‌گردد؛ زمانی که آمریکا در جلسه بررسی حضور نیافت و شورای حقوق بشر فرصت دیگری برای مشارکت این کشور در نظر گرفت و بررسی وضعیت آن را به نوامبر ۲۰۲۶ موکول کرد.

سازوکار بررسی حقوق بشر همه کشورها

بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر، سازوکاری است که از سال ۲۰۰۸ فعالیت خود را آغاز کرده و بر اساس آن، وضعیت حقوق بشر تمامی ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل، بدون استثنا و با رعایت اصل رفتار برابر، در دوره‌های مشخص بررسی می‌شود.

دور چهارم این سازوکار از نوامبر ۲۰۲۲ آغاز شده و قرار است در سال ۲۰۲۷ به پایان برسد.

انتقاد اعضای شورای حقوق بشر از غیبت واشنگتن

خودداری مجدد آمریکا از مشارکت در این روند با انتقاد اعضای شورای حقوق بشر مواجه شد. در اظهارات مطرح‌شده، بر ضرورت پایبندی همه کشورها به اصل جهان‌شمولی و پاسخ‌گویی در برابر تعهدات حقوق بشری تأکید شد.

برخی اعضا این اقدام را مغایر با روح همکاری در سازوکار بررسی دوره‌ای جهانی دانستند و هشدار دادند که چنین رفتاری می‌تواند اعتبار و یکپارچگی نظام بین‌المللی حقوق بشر را تضعیف کند.

همچنین، تفاوت میان مطالبه پاسخ‌گویی از سوی آمریکا درباره وضعیت حقوق بشر سایر کشورها و خودداری این کشور از پذیرش نظارت بین‌المللی بر عملکرد خود، از محورهای انتقاد در این نشست بود.

در این انتقادها به موضوعاتی از جمله سیاست‌های مهاجرتی، تبعیض نژادی، خشونت پلیس، مداخلات نظامی خارجی و اقدامات قهری یک‌جانبه آمریکا اشاره شد.

تعویق دوباره بررسی وضعیت حقوق بشر آمریکا

در پی غیبت مجدد واشنگتن، شورای حقوق بشر با تصویب تصمیمی بدون رأی‌گیری، بررسی وضعیت حقوق بشر این کشور را برای دومین بار به تعویق انداخت.

بر اساس تصمیم اتخاذشده، این بررسی قرار است در پنجاه‌وچهارمین نشست کارگروه بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر در ژانویه ۲۰۲۷ انجام شود؛ نشستی که آخرین جلسه کارگروه در دور چهارم این سازوکار خواهد بود.

در متن اظهارات مطرح‌شده همچنین به جنگ اخیر و حادثه میناب اشاره شده و از آن به‌عنوان یکی از مواردی یاد شده است که به گفته منتقدان، آمریکا در قبال آن از پذیرش مسئولیت و پاسخ‌گویی خودداری کرده است.