احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، با تشریح ابعاد خسارت‌های واردشده به ساختمان مرکزی این مؤسسه در خیابان پاستور تهران اعلام کرد که بر اساس ارزیابی کارشناسی رسمی دادگستری، میزان خسارت‌ها حدود ۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
به گفته وی، حدود ۲.۳ همت از این خسارت‌ها به تجهیزات اختصاص دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد آسیب‌های واردشده صرفاً به ساختمان‌ها محدود نبوده و بخش مهمی از امکانات علمی، تحقیقاتی و تشخیصی این مجموعه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
پیش از این حادثه، ساختمان مرکزی انستیتو پاستور میزبان ۱۳ آزمایشگاه مرجع کشوری، سه آزمایشگاه همکار مرجع، هشت آزمایشگاه فعال در حوزه بهداشت و بیماری‌های واگیر، دو مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، چهار بانک ملی سلولی و میکروبی و مجموعه‌ای از بخش‌ها و شبکه‌های تحقیقاتی بود.
بازگشت کارکنان پس از اجرای مرحله نخست بازسازی
رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به آغاز عملیات بازسازی از اوایل تیرماه گفت که از مجموع ۲۳ هزار مترمربع فضای آسیب‌دیده، حدود ۱۸ هزار مترمربع در اولویت بازسازی سریع‌تر قرار گرفت و از نیمه مهرماه شرایط بازگشت کارکنان به ساختمان مرکزی فراهم شد.
با این حال، بازگشت نیروها به معنای احیای کامل فعالیت‌های پیشین نیست. در مرحله نخست، با ادغام ۱۰ بخش تحقیقاتی، استفاده مشترک از برخی فضاها و غیرفعال ماندن تعدادی از واحدها، امکان ازسرگیری بخشی از فعالیت‌ها فراهم شده است.
حدود پنج هزار مترمربع از فضاهای آسیب‌دیده نیز به دلیل تخریب ساختمان‌ها یا نیاز به بازسازی اساسی، در مرحله دوم قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، تأمین و جایگزینی تجهیزات آسیب‌دیده همچنان یکی از نیازهای اصلی این مجموعه است.
چرا بازسازی انستیتو پاستور برای امنیت سلامت اهمیت دارد؟
اهمیت بازسازی انستیتو پاستور تنها به احیای یک مرکز پژوهشی محدود نمی‌شود. این مؤسسه در حوزه تشخیص بیماری‌های واگیر، مقابله با همه‌گیری‌ها و تولید برخی واکسن‌های مورد نیاز کشور نقش دارد.
مصطفوی دو مأموریت اصلی این مجموعه را تشخیص بیماری‌ها و تولید واکسن عنوان کرده و با اشاره به تجربه همه‌گیری کرونا، ظرفیت آزمایشگاهی انستیتو پاستور را یکی از امکانات مهم کشور برای پاسخ سریع به بیماری‌های نوپدید دانسته است.
تولید واکسن پاستوکووَک در دوران کرونا و همچنین مشارکت در تولید واکسن‌هایی مانند هپاتیت B و BCG از جمله نمونه‌هایی است که اهمیت حفظ توانمندی‌های داخلی در این حوزه را نشان می‌دهد.
سهم محدود کمک‌های جذب‌شده در تأمین هزینه‌های بازسازی
به گفته رئیس انستیتو پاستور ایران، بخشی از منابع مورد نیاز بازسازی تاکنون از طریق مشارکت بانک‌ها و شرکت‌ها و در قالب مسئولیت اجتماعی تأمین شده است. با این حال، مجموع منابع نقدی جذب‌شده هنوز کمتر از پنج درصد برآورد کل خسارت‌هاست.
این مؤسسه با توجه به جایگاه خود در شبکه بین‌المللی انستیتو پاستور و برخورداری از دو مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پیگیری حمایت‌های بین‌المللی را نیز در دستور کار قرار داده است.
ضرورت حمایت پایدار از تولید واکسن داخلی
مصطفوی همچنین بر ضرورت حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی واکسن تأکید کرد و انستیتو پاستور ایران و مؤسسه رازی را دو ظرفیت مکمل در این حوزه دانست.
به گفته وی، تحریم‌ها و محدودیت‌های صادراتی، تأمین برخی واکسن‌ها از خارج را دشوار کرده و در چنین شرایطی، حفظ زیرساخت‌های تولید داخلی می‌تواند از افزایش وابستگی به واردات جلوگیری کند.
رئیس انستیتو پاستور با اشاره به محدودیت اقتصادی تولید برخی واکسن‌های انسانی، تأکید کرده است که استمرار تولید داخلی در مواردی به حمایت مالی و یارانه‌ای دولت نیاز دارد.
در مجموع، خسارت‌های واردشده به انستیتو پاستور، ضرورت توجه به زیرساخت‌های علمی و بهداشتی کشور را برجسته کرده است. بازگشت کارکنان و آغاز دوباره بخشی از فعالیت‌ها، گام نخست احیای این مجموعه محسوب می‌شود؛ اما بازسازی کامل ساختمان‌ها، تأمین تجهیزات و حفظ ظرفیت تولید واکسن، همچنان به برنامه‌ریزی و حمایت مالی پایدار نیاز دارد.
