حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، در نشست خبری گرامیداشت هفته ملی سالمندان با اشاره به ضرورت مناسبسازی فرهنگی و اجتماعی، اظهار کرد که مناسبسازی نباید تنها به اقدامات کالبدی و فیزیکی محدود شود و مردم باید بهعنوان مهمترین عنصر، در فرآیند سیاستگذاری و اجرای برنامهها حضور داشته باشند.
وی با تأکید بر نقش مشارکت عمومی در مدیریت شهری گفت: رویدادهایی که توسط شهرداری برگزار میشود، اگر مردم در آن حضور نداشته باشند، از نظر ما مردود است. به گفته صاحب، عملکرد مدیریت شهری نباید صرفاً با تعداد رویدادهای برگزارشده سنجیده شود، بلکه باید مشخص شود تا چه اندازه کنشگر اجتماعی و مطالبهگر ایجاد شده است.
جهاندیدگان؛ شبکه مردمی سالمندان تهران
مدیرکل سلامت شهرداری تهران در ادامه به برنامه شهر دوستدار سالمند اشاره کرد و گفت برای افزایش حضور سالمندان در مدیریت شهری، شبکه مردمی کانون سالمندان با عنوان «جهاندیدگان» شکل گرفته است. به گفته او، این شبکه اکنون در سطح محلهها و شهر تهران فعال است و اعضای آن بهصورت داوطلبانه و بدون دریافت حقوق از شهرداری در حوزههای مرتبط مشارکت میکنند.
صاحب افزود: تعداد اعضای این شبکه از ۷۰ هزار نفر عبور کرده و توسعه آن همچنان در دستور کار قرار دارد. وی با اشاره به جمعیت سالمندان تهران گفت برآوردها از وجود حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند در پایتخت حکایت دارد و توسعه کانونهای سالمندی از برنامههای اصلی شهرداری در این حوزه است.
هشدار درباره آینده جمعیتی کشور
صاحب با هشدار نسبت به روند سالمندی جمعیت اظهار کرد: «ما در آستانه یک فاجعه جمعیتی هستیم» و باید برای کاهش عوارض این وضعیت تلاش کرد. وی گفت ایران وارد پنجره جمعیتی شده، اما با سرعت زیادی به سمت افول حرکت کرده و بخشی از این پنجره را پشت سر گذاشته است.
به گفته مدیرکل سلامت شهرداری تهران، برآوردها نشان میدهد در سال ۱۴۳۰ بیش از یکسوم جمعیت کشور سالمند خواهند بود. او تأکید کرد در چنین شرایطی باید از یک نهاد صرفاً خدمترسان به نهادی تبدیل شد که زمینه مشارکت اقشار مختلف جامعه را فراهم کند.
وی همچنین تأکید کرد سالمندی نباید به معنای حذف یا محدود شدن فرد باشد و باید با تقویت نشاط اجتماعی، منزلت سالمندان بهعنوان سرمایه انسانی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
انتقال تجربه سالمندان به نسل جدید
صاحب از طراحی برنامهای برای حضور سالمندان در مدارس خبر داد و گفت قرار است سالمندان در قالب برنامهای با عنوان «زنگ خرد و تجربه» با دانشآموزان ارتباط داشته باشند تا تجربه و دانش نسل سالمند به نسل جدید منتقل شود.
وی همچنین از برگزاری برنامههای مختلف برای افزایش نشاط اجتماعی سالمندان، از جمله تورهای تفریحی، برنامههای گفتوگومحور و جشن در برج میلاد خبر داد و گفت در این برنامهها از خانوادههای معظم شهدا که در سن سالمندی قرار دارند نیز تکریم خواهد شد.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران درباره خدمات سلامتمحور نیز گفت دعوت از پزشکان و ارائه خدمات مرتبط با سلامت سالمندان، برگزاری بازارچههای ویژه و آموزش فناوریهای جدید از جمله هوش مصنوعی در دستور کار قرار گرفته است.
مشارکت نسلهای مختلف در کانونهای سالمندی
صاحب با اشاره به برنامه توسعه کانون «جهاندیدگان» گفت این مجموعه صرفاً به سالمندان محدود نیست و نوجوانان، مادران و کودکان نیز میتوانند در فعالیتهای آن مشارکت داشته باشند.
وی همچنین به طرح «سایهتون مستدام» اشاره کرد و گفت یکی از موضوعات این طرح، فرزندآوری است و تلاش شده در آن بر نقش فرزندان در دوران سالمندی تأکید شود. به گفته او، سالمندی نباید پایان مسیر تلقی شود و این دوران میتواند همراه با فعالیت، اثرگذاری و برخورداری از ظرفیتهای اجتماعی باشد.
مناسبسازی تهران حداقل ۱۰ سال زمان میبرد
مدیرکل سلامت شهرداری تهران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت مناسبسازی پایتخت گفت این روند زمانبر است و حداقل ۱۰ سال زمان میبرد؛ البته به شرط آنکه منابع مورد نیاز تأمین شود.
وی افزود برای مناسبسازی شهر در ۲۲ منطقه برنامهریزی شده و عملکرد شهرداران در این زمینه ارزیابی خواهد شد. همچنین مناسبسازی نقطهای، یعنی شناسایی نقاطی که بیشترین نیاز را دارند و اجرای اقدامات مشخص در آنها، یکی از راهکارهای مورد توجه شهرداری است.
صاحب با اشاره به وضعیت سالمندی تهران گفت در هر محله بیش از ۱۳ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل میدهند و تهران پس از گیلان و مازندران، یکی از مناطق سالمندنشین کشور محسوب میشود. او همچنین از وجود حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند در پایتخت خبر داد و گفت بخشی از این جمعیت بهصورت تنها زندگی میکنند.
تأکید بر مقابله با سالمندآزاری
صاحب در ادامه با اشاره به موضوع سالمندآزاری تأکید کرد رها کردن سالمندان با فرهنگ ایرانی و اسلامی سازگار نیست و باید با چنین رفتارهایی مقابله شود.
وی گفت سالمندی که به هر دلیل رها میشود، نیازمند توجه و حمایت است و افزایش سن نباید به معنای طرد شدن از جامعه باشد. به گفته صاحب، سالمندان همچنان میتوانند در کنار نسل جوان و در جامعه و مدیریت شهری نقشآفرین باشند و تجربه و خرد آنها باید بهعنوان یک سرمایه اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد.
