امیرحسن کاکایی، استاد دانشگاه علم و صنعت، درباره وضعیت صنعت خودرو و زیانهای ایجادشده در سالهای گذشته گفت مجموع زیان ایرانخودرو، سایپا و زنجیره تأمین آنها طی هشت سال گذشته، با محاسبه و تجمیع زیانهای هر سال، حدود ۱۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
به گفته او، زیان انباشته رسمی فعلی حدود ۵۰۰ همت است که معادل ۲ تا ۳ میلیارد دلار برآورد میشود. کاکایی معتقد است اگر قیمت خودروها در زمان مناسب اصلاح میشد، بخش قابل توجهی از این منابع میتوانست به ارزش افزوده و سرمایهگذاری در صنعت خودرو تبدیل شود.
فاصله قیمتگذاری با هزینه تولید
کاکایی اجرای نادرست قیمتگذاری دستوری را یکی از عوامل ایجاد این زیان دانست و گفت قیمتگذاری ضابطهمند به خودی خود ایرادی ندارد، اما در صنعت خودرو این فرآیند در مقاطعی به شکل سلیقهای و خارج از ضابطه اجرا شده است.
او با اشاره به سود عملیاتی ۱۷ درصدی پیشبینیشده برای خودروسازان در قانون اظهار کرد که در برخی دورهها سود شرکتها به حدود ۲ درصد کاهش یافته و در مقاطعی نیز به ۱۰ درصد نرسیده است.
این استاد دانشگاه همچنین تأکید کرد در شرایط تورمی، قیمت خودرو باید در فاصلههای کوتاهتری بهروزرسانی شود، در حالی که در برخی مقاطع این فرآیند تا ۱۸ ماه به طول انجامیده است.
اختلاف بر سر انحصار خودرو
کاکایی درباره استدلال سیاستگذاران مبنی بر انحصاری بودن بازار خودرو نیز گفت این دیدگاه محل اختلاف است. به گفته او، سایپا بخش قابل توجهی از فعالیت خود را به تولید خودروهای اقتصادی اختصاص داده، در حالی که برخی شرکتهای دیگر در حوزه واردات یا مونتاژ خودروهای گرانتر فعالیت میکنند.
او همچنین روند تبدیل پراید به یک خودروی اقتصادی را نتیجه افزایش تیراژ و داخلیسازی دانست و گفت تولید خودروهای ارزانقیمت به سرمایهگذاری و شبکه گسترده خدمات پس از فروش نیاز دارد.
کاکایی در بخش دیگری از اظهارات خود به مشکلات ناشی از ثبتنامهای گسترده خودرو در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ اشاره کرد و گفت این موضوع همچنان برای سایپا تعهدات و مشکلاتی ایجاد کرده است.
فشار تورم بر خودروسازان
این استاد دانشگاه با اشاره به افزایش هزینههای تولید در یک سال و نیم اخیر، محدودیتهای ناشی از کمبود برق و گاز و همچنین تورم بالا را از عوامل تشدیدکننده مشکلات خودروسازان دانست.
به گفته کاکایی، افزایش بهرهوری به تنهایی نمیتواند فشار ناشی از تورم و کاهش ارزش پول را جبران کند و اصلاح فرآیندها، ورود فناوری و تأمین منابع مالی برای افزایش بهرهوری نیز به سرمایهگذاری نیاز دارد.
