مجلس نمایندگان آمریکا با رأی بسیار شکننده (۲۱۴ رأی موافق در برابر ۲۱۱ رأی مخالف) قطعنامهای رویهای را به تصویب رساند که مسیر را برای رایگیری نهایی درباره طرح تحریمی لیندسی گراهام هموار میکند. این لایحه که پیشتر در سنا تصویب شده بود، خواستار اعمال تعرفههای سنگین ۱۰۰ درصدی بر پنج خریدار بزرگ انرژی ایران و روسیه و تعرفه ۵۰۰ درصدی بر واردات روسیه است.
این رویداد، گویای ورود واشنگتن به فاز جدیدی از جنگ تجاری است که در آن «ابزار تعرفه» به عنوان آخرین اهرم فشار بر خریداران بینالمللی انرژی به خدمت گرفته میشود؛ رویکردی که پیش از هر چیز نشاندهنده ناکامی سیستمهای سنتی تحریمی در مسدودسازی شریانهای صادراتی تهران و مسکو است.
تعمیق واگرایی سیاسی و فرسایش اهرمهای مهار
از منظر سیاسی و ریشهای، اختلافنظر جدی در داخل کنگره ایالات متحده و رأیگیری مرزی و فشرده اخیر، گواهی روشن بر تعمیق شکاف در دستگاه تصمیمگیری واشنگتن پیرامون اثربخشی ابزارهای تنبیهی یکجانبه است. قانونگذاران آمریکایی در حالی به دنبال تنبیه مجازاتگونه خریداران بزرگ انرژی ایران و روسیه هستند که خریداران اصلی انرژی در آسیا، رویکرد اقتصادی و منافع ملی خود را کاملاً مستقل از خطمشیهای کاخ سفید تنظیم میکنند.
فشارهای ثانویه و تحمیل تعرفههای بیسابقه، بیش از آنکه باعث قطع شریانهای مالی ایران و روسیه شود، ممکن است موجبات واگرایی بیشتر میان خریداران بزرگ انرژی و واشنگتن را فراهم کرده و مشروعیت ابزارهای اقتصادی آمریکا در بازارهای بینالمللی را بیش از پیش فرسوده کند.
شتابگیری گذار به نظم چندقطبی مالی
از بعد آیندهنگرانه، توسل به تعرفههای ۱۰۰ درصدی علیه خریداران بزرگ انرژی از ایران و روسیه، محرکی قوی برای تعمیق همکاریهای راهبردی میان ایران، روسیه و شرکای بزرگ خود خواهد بود. تجربه تحریمهای گذشته نشان داده است که هرگاه تسلط بر مجاری سنتی ارز و تجارت هدف تهدید قرار میگیرد، بازیگران هدف به سمت تسریع فرآیندهای مالی غیرمتمرکز، ایجاد سامانههای تسویه دوجانبه با ارزهای ملی و تقویت بلاکهای تجاری خارج از سلطه دلار حرکت میکنند. فشار رادیکال اخیر کنگره، نه تنها باعث توقف صادرات انرژی نخواهد شد، بلکه فرآیند شکلگیری زیرساختهای مالی مستقل و تثبیت بازار ثانویه انرژی را شتاب میبخشد.
در نهایت، تصویب این قطعنامه با حداقل آرا بیش از آنکه نشانه اقتدار کنگره آمریکا باشد، بازتابی از سردرگمی در قبال همپیمانیهای نوظهور اقتصادی و انرژی است. در شرایطی که خریداران بزرگ انرژی، امنیت اقتصادی خود را به دستورالعملهای یکجانبه واشنگتن گره نمیزنند، آیا اهرمسازی رادیکال از نرخهای تعرفهای میتواند مانع از شکلگیری ساختارهای مالی مستقل و بیاثر شدن تحریمهای یکجانبه در بازار جهانی انرژی شود؟
گفتنی است بامداد امروز (چهارشنبه) رسانههای داخلی به نقل از اسپوتنیک، گزارش دادند مجلس نمایندگان آمریکا قطعنامه رویهای را تصویب کرد که راه را برای رایگیری بعدی درباره لایحه تحریمهای جدید علیه روسیه و ایران هموار میکند. ۲۱۴ قانونگذار آمریکایی به این قطعنامه رویهای رأی مثبت دادند، در حالی که ۲۱۱ نفر با آن مخالفت کردند.
