محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، در جریان بازدید از مرکز رصد هوشمند ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، با اشاره به ابعاد قاچاق سوخت، این پدیده را یکی از پیامدهای شکاف شدید قیمت انرژی در ایران با کشورهای همسایه دانست.
قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت
قائمپناه حجم قاچاق سوخت را روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر برآورد کرد و گفت: هرچه سازوکارهای اداری بیشتری برای کنترل کارت سوخت طراحی شود، هزینهها افزایش مییابد و بیاعتمادی میان دستگاهها و مردم بیشتر میشود، در حالی که برای این مسئله راهکاری ساده و ریشهای وجود دارد.
وی با اشاره به اختلاف قیمت گازوئیل در ایران و کشورهای همسایه اظهار کرد: قیمت هر لیتر گازوئیل در ترکیه ۲۳۰ هزار تومان و در افغانستان و پاکستان حدود ۲۸۰ هزار تومان است. در چنین شرایطی، قاچاق سوخت از نظر اقتصادی جذاب میشود و حتی ممکن است از سوی برخی بهعنوان نوعی فعالیت عادی یا خدمت تلقی شود.
سهم ۷ میلیون تومانی هر ایرانی از اصلاح قیمت انرژی
معاون اجرایی رئیسجمهور با اشاره به آثار اقتصادی اصلاح قیمت انرژی گفت: اگر انرژی به قیمت منطقهای عرضه شود، سالانه نزدیک به ۷۲۰ همت درآمد برای کشور ایجاد خواهد شد.
به گفته قائمپناه، در این صورت سهم هر ایرانی حدود ۷ میلیون تومان خواهد بود و برای یک خانواده چهارنفره، این رقم به حدود ۲۸ میلیون تومان در ماه میرسد.
وی همچنین با انتقاد از نابرابری در بهرهمندی از یارانههای انرژی، اظهار کرد: فردی با ۵ تا ۶ هزار مترمربع بنا میتواند چندین برابر یک پیرزن در هرمزگان از یارانه انرژی استفاده کند و این وضعیت با عدالت مورد تأکید در حکومت علوی در تضاد است.
بازگشت ۶.۵ میلیارد دلار به چرخه رسمی
در این نشست، حبیبالله حقیقی، رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، نیز قاچاق را معلول یک فرایند اقتصادی ناسالم دانست و گفت: زمانی که واردات رسمی با پیچیدگیهای اداری، هزینههای بالا و فرایندهای طولانی همراه باشد، مسیر غیررسمی برای فعال اقتصادی به گزینهای آسانتر و کمهزینهتر تبدیل میشود.
وی با اشاره به اینکه در فرایند واردات رسمی، مراجعه به بیش از ۷۰ مرجع برای دریافت مجوزهای مختلف ضروری است، این وضعیت را یکی از عوامل سوق یافتن فعالان اقتصادی به سمت مسیرهای غیررسمی عنوان کرد.
حقیقی همچنین گفت: در مجموع نزدیک به ۶.۵ میلیارد دلار وجوه به چرخه رسمی اقتصاد بازگردانده شده که ۳.۵ میلیارد دلار آن مستقیماً به بانک مرکزی تحویل شده است.
تغییر مسیر مبارزه با قاچاق از برخورد قهری به پیشگیری
رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز بر ضرورت تغییر رویکرد در مقابله با قاچاق تأکید کرد و گفت: راهکار اصلی، اصلاح ساختارها و حرکت از برخورد صرفاً قهری به سمت رویکرد نرم و پیشگیرانه است.
وی افزود: اگر مسیر اصلاح نشود، ممکن است امروز ۱۰ مورد را کشف و ضبط کنیم، اما فردا با ۲۰ مورد و پس از آن با ۳۰ مورد مواجه شویم؛ بنابراین باید از مبدأ، مسیر و مقصد با استفاده از دادههای هوشمند، فرایندها را آسیبشناسی کرد.
قائمپناه و حقیقی بر این نکته تأکید کردند که اصلاح سازوکارهای اقتصادی، کاهش انگیزه قاچاق و استفاده از ظرفیتهای هوشمند در رصد جریان کالا و انرژی، از محورهای اصلی مقابله پایدار با قاچاق است.
