ین ژاپن پس از آنکه در اواخر ژوئیه به پایینترین سطح خود در حدود چهار دهه گذشته رسید، با مداخله مشترک کمسابقه توکیو و واشنگتن برای مدتی تقویت شد، اما اکنون بار دیگر زیر فشار دلار قرار گرفته و از مرز ۱۶۰ ین در برابر هر دلار عبور کرده است.
دادههای وزارت دارایی ژاپن نشان میدهد مقامهای این کشور در فاصله ۳۰ ژوئیه تا ۲۶ اوت، رکورد ۱۵.۴ تریلیون ین، معادل حدود ۹۶.۵ میلیارد دلار، برای مداخله در بازار ارز و حمایت از پول ملی هزینه کردهاند. این میزان، بزرگترین رقم ثبتشده برای مداخله ارزی ژاپن در یک دوره یکماهه محسوب میشود.
مداخله ژاپن در روزهای ۳۰ و ۳۱ ژوئیه با مشارکت نادر آمریکا همراه شد. در این عملیات، ژاپن اقدام به خرید ین و فروش دلار کرد و خزانهداری آمریکا نیز با فروش یورو و خرید ین در این اقدام مشارکت داشت. این عملیات در حالی انجام شد که ارزش ین به نزدیکی ۱۶۴ در برابر هر دلار رسیده بود.
این اقدام در ابتدا نتیجه قابل توجهی داشت و ارزش ین از محدوده ۱۶۳ در برابر دلار تا حدود ۱۵۵.۲۰ تقویت شد، اما این روند پایدار نماند و ین بار دیگر به محدوده ۱۶۰ بازگشت.
بسنت: ژاپن باید برای تقویت ین اقدام کند
«اسکات بسنت» وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه در حاشیه نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ در آمریکا گفت معتقد است دولت ژاپن و بانک مرکزی این کشور اقداماتی انجام خواهند داد که به تقویت ین منجر شود.
وی همچنین با اشاره به سیاست پولی ژاپن، احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی این کشور در نشست ماه سپتامبر را تقویت کرد. اظهارات بسنت در شرایطی مطرح شده است که بازارها انتظار دارند بانک مرکزی ژاپن برای مهار تورم ناشی از ضعف ین، سیاست پولی انقباضیتری در پیش بگیرد.
وزیر خزانهداری آمریکا پیشتر نیز گفته بود نوسانات اخیر ین را نمیتوان «آشفته» توصیف کرد و از عملکرد «کازوئو اوئدا» رئیس بانک مرکزی ژاپن ابراز اطمینان کرده بود. این موضع نشان میدهد واشنگتن در شرایط کنونی بیشتر بر اقدامات سیاستی خود ژاپن برای تقویت پول ملی تأکید دارد، هرچند دو کشور بر ادامه هماهنگی درباره حرکت منظم ین توافق کردهاند.
چرا ین همچنان تضعیف میشود؟
یکی از عوامل اصلی فشار بر ین، تفاوت نرخ بهره میان ژاپن و دیگر اقتصادهای بزرگ از جمله آمریکا است. نرخهای بهره پایینتر در ژاپن باعث شده است ین همچنان برای تأمین مالی معاملات جهانی جذاب باشد و سرمایهگذاران به دنبال بازدهی بالاتر در بازارهای دیگر باشند. در همین حال، افزایش هزینه واردات، بهویژه انرژی، فشار مضاعفی بر اقتصاد ژاپن وارد میکند.
ژاپن بخش عمده انرژی مورد نیاز خود را وارد میکند و حدود ۹۵ درصد واردات انرژی این کشور از خاورمیانه تأمین میشود؛ از این رو تحولات منطقهای و اختلال احتمالی در عرضه انرژی میتواند هزینههای وارداتی ژاپن را افزایش داده و فشار بیشتری بر ین وارد کند.
در چنین شرایطی، بانک مرکزی ژاپن با فشار فزایندهای برای افزایش نرخ بهره مواجه است. بازارها در حال حاضر احتمال قابل توجهی برای افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر این بانک در نظر گرفتهاند.
ادامه هماهنگی واشنگتن و توکیو
بازگشت ین به محدوده ۱۶۰ به معنای پایان همکاری آمریکا و ژاپن نیست. وزیر دارایی ژاپن و مقامهای آمریکایی بر ادامه هماهنگی برای جلوگیری از حرکتهای بینظم در بازار ارز تأکید کردهاند، اما در شرایط کنونی نشانهای از اجرای فوری یک مداخله مشترک جدید اعلام نشده است.
به این ترتیب، پس از آنکه مداخله تاریخی ارزی نتوانست بهطور پایدار روند تضعیف ین را متوقف کند، نگاه بازارها اکنون بیش از گذشته به تصمیم بانک مرکزی ژاپن درباره نرخ بهره و سیاستهای اقتصادی دولت این کشور دوخته شده است.
