بانک مرکزی در بخشنامهای که اول شهریورماه به شبکه بانکی ابلاغ کرده، برنامه حذف تدریجی چکهای رمزدار و جایگزینی آنها با چکهای تضمینشده را وارد مرحله اجرایی کرده است.
بر این اساس، از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ صدور چک رمزدار ممنوع میشود و چکهای رمزدار موجود تا پایان آذرماه امکان تبادل خواهند داشت. از اول دیماه نیز تبادل این نوع چک به طور کامل متوقف خواهد شد.
چک تضمینشده جایگزین میشود
چک تضمینشده قرار است جایگزین چک رمزدار شود. این نوع چک به سامانه صیاد متصل است و اطلاعات آن هنگام صدور در سامانه ثبت میشود؛ موضوعی که امکان استعلام و رهگیری آن را برای ذینفع فراهم میکند.
بر اساس مقررات جدید، از ۷ مهرماه بانکها موظفند وجه چک تضمینشده را هنگام مراجعه ذینفع به صورت آنی پرداخت کنند و نمیتوانند پرداخت آن را به فرآیند تسویه بینبانکی موکول کنند.
چرا چک رمزدار حذف میشود؟
چک رمزدار سالها در معاملات با مبالغ بالا، معاملات ملکی، مزایدهها و مبادلات تجاری مورد استفاده قرار گرفته است. اگرچه این چک از نظر تعداد سهم محدودی از بازار را دارد، ارزش ریالی بالای آن نشان میدهد که همچنان در معاملات بزرگ اهمیت دارد.
برای نمونه، در تیرماه ۱۴۰۳ حدود ۲۸۲ هزار فقره چک رمزدار به ارزش بیش از هزار و ۵۶۶ هزار میلیارد ریال وصول شد که معادل حدود ۳.۵ درصد تعداد چکهای وصولشده، اما ۲۲.۴ درصد ارزش کل چکهای وصولی بود.
اتصال چک تضمینشده به سامانه صیاد، امکان ثبت، استعلام و رهگیری اطلاعات آن و همچنین قابلیت پرداخت در شعب مختلف، از مهمترین دلایلی است که بانک مرکزی این ابزار را به عنوان جایگزین چک رمزدار در نظر گرفته است.
در نهایت، ۷ مهرماه آغاز توقف صدور چک رمزدار و الزام پرداخت آنی چک تضمینشده خواهد بود و یکم دیماه ۱۴۰۵ نیز با توقف کامل تبادل چکهای رمزدار، مرحله نهایی حذف این ابزار بانکی رقم میخورد.
