کارشناسان سازمان ملل در گزارشی به رئیس شورای امنیت، درباره افزایش فعالیت گروههای افراطگرا و تهدید آنها علیه امنیت آفریقا هشدار دادند. در نقشه ضمیمه این گزارش، پراکندگی هستههای داعش در بخشهایی از این قاره ترسیم شده است.
بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی لیبی اخیراً یک هسته تروریستی را که دختران را برای حمله به مراکز آموزشی جذب میکرد، منهدم و ۱۵ مظنون را بازداشت کردهاند. چند شبکه جذب نیرو و پشتیبانی از گروههای تروریستی نیز در این عملیات شناسایی شده است.
کارشناسان سازمان ملل برآورد کردهاند داعش حدود ۱۰۰ عضو مسلح را در قالب هستههای کوچک در جنوب لیبی در اختیار دارد و از حمایت صدها هوادار برخوردار است. این هستهها با استفاده از فضای مجازی به تبلیغ و جذب نیرو میپردازند.
همچنین تعدادی زن و کودک که با گذرنامههای جعلی از سوریه وارد لیبی شده بودند، بازداشت شدهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره قاچاق افراد مرتبط با داعش را افزایش داده است.
در این گزارش آمده است داعش و القاعده همچنان عراق و سوریه را عرصهای مهم برای فعالیتهای ایدئولوژیک و عملیاتی میدانند و از شکافهای امنیتی، تنشهای فرقهای و پیامدهای جنگ در منطقه برای بازسازی نفوذ خود استفاده میکنند.
فعالیت القاعده در لیبی
بر اساس گزارش سازمان ملل، القاعده در جنوبغربی لیبی فعال است و با تکیه بر روابط قبیلهای، پشتیبانی و امکانات لجستیکی هستههای وابسته خود در منطقه ساحل را تأمین میکند.
فشارهای امنیتی در شمال آفریقا موجب محدود شدن فعالیت داعش و القاعده شده، اما این گروهها همچنان از مناطق مرزی و خارج از کنترل دولتها در منطقه ساحل بهره میبرند.
شبکه القاعده در شمالغرب آفریقا حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ عضو دارد و تحت رهبری ابوعبیده یوسف العنابی فعالیت میکند. اعضای این شبکه در شمال مالی و بورکینافاسو رفتوآمد دارند و با گروه «نصره الاسلام والمسلمین» به رهبری ایاد آغعالی هماهنگ هستند.
گسترش «نصره» در منطقه ساحل
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردهاند گروه «نصره الاسلام والمسلمین» در لیبی و کشورهای جنوب صحرای بزرگ آفریقا در حال گسترش است و به تهدیدی جدی برای منطقه ساحل تبدیل شده است.
این گروه بین هفت تا هشت هزار عضو دارد که حدود نیمی از آنها در مالی مستقر هستند. در اردیبهشت امسال، نصره با اجرای حملاتی هماهنگ در مناطق مختلف مالی، فشار بر دولت باماکو را افزایش داد؛ هدفی که به گفته کارشناسان، سرنگونی دولت نبود، بلکه متحد کردن مخالفان و تثبیت نفوذ این گروه در شمال و مرکز مالی بود.
این گروه و «جبهه آزادیبخش ازواد» بر بخشهایی از شمال مالی مسلط شده و دامنه فعالیت خود را به مرکز و جنوب این کشور گسترش دادهاند. در یکی از حملات نیز یک عملیات انتحاری علیه مقامهای مالی انجام شد.
افزایش اقدامات داعش در نیجر
در گزارش سازمان ملل، نیجر یکی از مراکز اصلی فعالیت داعش در صحرای بزرگ آفریقا معرفی شده است. حدود ۷۵ درصد حملاتی که داعش در سال جاری میلادی در این منطقه بر عهده گرفته، در همین محدوده رخ داده است.
اگرچه داعش بیشتر در مناطق حاشیهای و کمبرخوردار از حاکمیت دولتها فعالیت میکند، حمله به فرودگاه نیامی در بهمنماه گذشته نشان داد این گروه توان اجرای عملیات پیچیده در مناطق شهری را نیز دارد.
در این حمله، حدود ۴۰ عضو داعش در قالب دو گروه تهاجمی با استفاده از موتورسیکلت، وانت، سلاحهای سبک، خمپاره و پهپادهای شناسایی به فرودگاه حمله کردند. در جریان این عملیات، دو هواپیمای سبک، یک جنگنده و یک بالگرد منهدم شد و هدف اصلی مهاجمان، تضعیف توان ضدتروریستی نیجر عنوان شده است.
سایر مناطق آفریقا
گروه «نصره الاسلام والمسلمین» در سال جاری میلادی مسئولیت بیش از ۱۳۰ حمله در بورکینافاسو را بر عهده گرفته است. همزمان، داعش حضور خود را در صحرای بزرگ آفریقا و بخشهایی از شمالغرب نیجریه گسترش داده و در دو ایالت این کشور صدها نیرو جذب کرده است.
داعش در منطقه دریاچه چاد نیز در جریان عملیات مشترک آمریکا و نیجریه در ایالت بورنو، ضربه سنگینی متحمل شد. در این عملیات، مینوکی، مسئول اداره مناطق تحت کنترل داعش در غرب آفریقا، به همراه چند چهره مهم این گروه، از جمله مسئول رسانهای آن، کشته شد.
با وجود این ضربه، کارشناسان سازمان ملل بعید میدانند همکاری میان شاخههای داعش در غرب آفریقا و صحرای بزرگ دچار فروپاشی شود؛ زیرا این ارتباط سابقهای طولانی دارد و جانشین مینوکی نیز هنوز مشخص نشده است.
در پایان گزارش تأکید شده است که «نصره الاسلام والمسلمین» در منطقه ساحل و غرب آفریقا، پیشرفتهترین توان پهپادی را در میان گروههای وابسته به داعش و القاعده در اختیار دارد.
