بازار جهانی نفت پس از دورهای از امیدواری به بازگشایی تنگه هرمز، بار دیگر شاهد افزایش نوسانات به دلیل تداوم نگرانیها پیرامون اختلال در این آبراه استراتژیک است. قیمت نفت برنت که هفته گذشته تا سطح ۷۹ دلار کاهش یافته بود، تحت تأثیر گزارشهای مربوط به محدودیتهای کشتیرانی و شرایط مطرحشده برای بازگشایی، با روندی صعودی مواجه شد و به محدوده ۸۸ دلار رسید؛ نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز در معاملات اخیر به ۸۲ دلار افزایش یافته است.
در حال حاضر، عامل اصلی تأثیرگذار بر قیمتها، افزایش «حق بیمه ریسک» است که معاملهگران به دلیل احتمال تداوم اختلال در عرضه لحاظ میکنند. تنگه هرمز پیش از آغاز تنشهای اخیر، مسیر عبور حدود یکپنجم محمولههای نفت و گاز جهان بود و کاهش تردد در این مسیر، نگرانیها درباره امنیت انتقال انرژی را به شدت افزایش داده است.
موضع ایران پیرامون شرایط بازگشایی تنگه هرمز به یکی از متغیرهای اصلی تعیینکننده قیمت تبدیل شده است. تأکید بر ضرورت دستیابی به تفاهم برای تضمین ایمنی کشتیرانی، این برداشت را در بازار تقویت کرده که بازگشت ترافیک دریایی به شرایط عادی در کوتاهمدت قطعی نیست. از سوی دیگر، حتی در صورت حصول توافق، بازار نسبت به شکننده بودن آن حساس است و انتظار نمیرود قیمتها بلافاصله به سطوح پیش از بحران بازگردند.
بازار نفت علاوه بر تنگه هرمز، با ریسکهای دیگری نیز مواجه است؛ تشدید درگیریها در مسیرهای کشتیرانی دریای سرخ، وضعیت بابالمندب و آسیب به زیرساختهای انرژی در سایر نقاط جهان، مجموعهای از ریسکهای همزمان را ایجاد کرده که حساسیت بازار را نسبت به کوچکترین اختلال در عرضه افزایش داده است. با این حال، عواملی مانند نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا و وضعیت تقاضای جهانی، همچنان به عنوان نیروهای بازدارنده عمل میکنند و مانع از جهش نامحدود قیمتها میشوند.
مؤسسات مالی بینالمللی سناریوهای متفاوتی را برای آینده بازار ترسیم کردهاند. گلدمن ساکس در صورت تداوم مسدود ماندن تنگه هرمز، احتمال رسیدن قیمت نفت به ۱۲۰ دلار را مطرح کرده، در حالی که پیشبینیهای سیتی برای ماههای آتی حاکی از نوسان قیمت در محدودههای پایینتر است. مرز ۹۰ دلار، آزمون بعدی بازار محسوب میشود؛ عبور پایدار از این سطح میتواند انتظارات صعودی تازهای ایجاد کند. در نهایت، بازار نفت میان دو سناریوی عادیسازی شرایط یا طولانی شدن بحران گرفتار شده و هرگونه تحول سیاسی یا امنیتی در مسیرهای دریایی، میتواند تعادل قیمتها را در لحظه تغییر دهد.
