سندرز در یک مصاحبه تلویزیونی، با انتقاد شدید از عملکرد رئیسجمهور آمریکا، ترامپ را فردی اقتدارگرا، فاسد و زورگو توصیف کرد و گفت وظیفه او بهعنوان سناتور این است که برای مقابله با سیاستهایی که آنها را فاجعهبار میداند، اقدام کند.
سندرز: جنگ آمریکا علیه ایران فاجعهبار است
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات سندرز، انتقاد مستقیم او از جنگ آمریکا علیه ایران بود. این سناتور آمریکایی با قرار دادن جنگ در کنار مجموعهای از سیاستهای مورد انتقاد خود، آن را یکی از نمونههای سیاستهای خطرناک دولت ترامپ دانست.
این موضع از آن جهت قابل توجه است که سندرز، مخالفت خود با جنگ را در چارچوبی فراتر از یک اختلاف سیاسی معمول مطرح میکند و آن را بخشی از نگرانی درباره مسیر کلی سیاست خارجی دولت ترامپ میداند.
از نگاه سندرز، ورود آمریکا به جنگ نهتنها مسئلهای مربوط به سیاست خارجی، بلکه موضوعی مرتبط با منافع داخلی و زندگی شهروندان آمریکایی است؛ چرا که ادامه سیاستهای پرهزینه میتواند منابع و ظرفیتهای کشور را درگیر بحرانهای خارجی کند.
چرا سندرز ترامپ را خطرناکترین رئیسجمهور میداند؟
سندرز در توصیف ترامپ از عباراتی تند استفاده کرد و او را رئیسجمهوری اقتدارگرا و فاسد خواند. این سناتور آمریکایی همچنین تأکید کرد که مقابله با سیاستهای دولت ترامپ را اولویت نخست خود میداند.
با این حال، بخش مهمتر سخنان سندرز آنجاست که او صرفاً به نقد شخص ترامپ بسنده نمیکند و مسئله را به آینده سیاست آمریکا پیوند میزند.
او معتقد است مخالفان ترامپ اگر به دنبال تغییر سیاسی هستند، نمیتوانند تنها با شعار «ضد ترامپ بودن» در انتخابات یا عرصه عمومی موفق شوند. به اعتقاد وی، جامعه آمریکا به دنبال یک برنامه روشن و جایگزین است؛ برنامهای که مشخص کند سیاستمداران مخالف ترامپ قرار است چه تغییری در زندگی مردم ایجاد کنند.
آمریکا در جستوجوی جایگزین ترامپ
سخنان سندرز در واقع حاوی یک پیام مهم برای حزب دموکرات نیز هست. او معتقد است مخالفت با ترامپ بهتنهایی نمیتواند یک پروژه سیاسی پایدار ایجاد کند و دموکراتها باید برای مسائل اقتصادی و اجتماعی آمریکا پاسخ مشخص داشته باشند.
از نگاه این سناتور، مردم تنها نمیخواهند بدانند مخالفان ترامپ چه چیزی را نمیخواهند؛ بلکه میخواهند بدانند آنان چه چیزی برای ارائه دارند.
این نگاه، نقدی جدی به عملکرد جریان مخالف ترامپ محسوب میشود؛ چرا که نشان میدهد مسئله برای بخشی از سیاستمداران آمریکایی صرفاً شکست دادن ترامپ نیست، بلکه ارائه یک مدل سیاسی و اقتصادی متفاوت نیز اهمیت دارد.
انتقاد سندرز از نفوذ میلیاردرها در سیاست آمریکا
بخش دیگری از اظهارات سندرز به نابرابری اقتصادی در ایالات متحده اختصاص داشت. او با اشاره به افزایش شکاف درآمد و ثروت، خواستار کاهش نفوذ میلیاردرها در ساختار سیاسی آمریکا شد.
سندرز معتقد است در شرایطی که آمریکا با نابرابری گسترده اقتصادی مواجه است، ثروتمندان و میلیاردرها باید سهم بیشتری از مالیات را بپردازند.
او با اشاره به ظرفیت اقتصادی ایالات متحده تأکید کرد که آمریکا از ثروتمندترین کشورهای جهان است و میتواند منابع کافی برای تأمین رفاه شهروندان خود فراهم کند.
این بخش از سخنان سندرز نشان میدهد که انتقاد او از دولت ترامپ صرفاً به سیاست خارجی محدود نیست و ریشههای آن را باید در یک نگاه اقتصادی و اجتماعی گستردهتر نیز جستوجو کرد.
فقر کودکان؛ نقطه ضعف سیاست داخلی آمریکا
سندرز در ادامه با اشاره به وضعیت فقر کودکان در آمریکا، اصلاح سیاستهای حزب دموکرات را ضروری دانست و خواستار مردمیتر شدن این حزب شد.
این اظهارات نشان میدهد که از نگاه سندرز، بحران سیاسی آمریکا تنها نتیجه عملکرد یک رئیسجمهور نیست؛ بلکه بخشی از آن به ضعف ساختارهای سیاسی در پاسخگویی به مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم بازمیگردد.
به بیان دیگر، اگر دموکراتها صرفاً بر مخالفت با ترامپ متمرکز شوند اما نتوانند درباره مسائلی مانند نابرابری اقتصادی، فقر کودکان، مالیات و توزیع ثروت برنامهای روشن ارائه کنند، امکان ایجاد یک جایگزین سیاسی قدرتمند برای ترامپ دشوار خواهد بود.
جنگ ایران و شکافهای داخلی آمریکا
اظهارات سندرز را میتوان از زاویه دیگری نیز بررسی کرد. جنگ با ایران در شرایطی به یکی از محورهای انتقادهای او تبدیل شده که آمریکا همزمان با مجموعهای از مشکلات اقتصادی و اجتماعی داخلی مواجه است.
از این منظر، ورود به یک جنگ خارجی میتواند در نگاه منتقدان ترامپ، منابع سیاسی و اقتصادی دولت را از مسائل داخلی دور کند. به همین دلیل است که سندرز جنگ ایران را در کنار موضوعاتی مانند حمایت از خانوادههای کارگر، محیط زیست و نابرابری اقتصادی قرار میدهد.
در واقع، مسئله اصلی در این دیدگاه، صرفاً مخالفت با یک عملیات نظامی نیست؛ بلکه پرسش بزرگتر این است که آمریکا قرار است منابع و قدرت خود را صرف چه اولویتهایی کند؟
ترامپ در برابر یک آزمون دوگانه
اظهارات سندرز نشان میدهد ترامپ از نگاه منتقدان خود با یک آزمون دوگانه مواجه است؛ از یک سو باید درباره هزینهها و پیامدهای سیاست خارجی و جنگ ایران پاسخ دهد و از سوی دیگر، درباره مسائل اقتصادی و اجتماعی داخل آمریکا.
در چنین شرایطی، موفقیت یا شکست سیاستهای دولت ترامپ تنها با میزان موفقیت نظامی در خارج از مرزهای آمریکا سنجیده نمیشود. وضعیت اقتصاد، قدرت خرید مردم، فقر، نابرابری و میزان رضایت عمومی نیز بخشی از کارنامه دولت را تشکیل میدهد.
از همین رو، انتقاد سندرز را میتوان بخشی از یک بحث گستردهتر در سیاست آمریکا دانست؛ بحثی درباره اینکه آیا قدرت آمریکا باید بیش از هر چیز در عرصه نظامی و سیاست خارجی به کار گرفته شود یا منابع کشور باید برای حل مشکلات داخلی اولویتبندی شود.
نقد ترامپ فراتر از یک اختلاف حزبی
سخنان برنی سندرز را نمیتوان صرفاً یک حمله سیاسی دیگر علیه دونالد ترامپ دانست. بخش قابل توجهی از اظهارات او متوجه ساختار و جهتگیری سیاست آمریکا است؛ از جنگ با ایران و سیاست خارجی گرفته تا نابرابری اقتصادی، نفوذ ثروتمندان و وضعیت فقر کودکان.
در این چارچوب، مهمترین پیام سندرز به حزب دموکرات نیز روشن است: مخالفت با ترامپ بهتنهایی کافی نیست.
اگر جریان مخالف رئیسجمهور آمریکا بخواهد جایگزینی واقعی برای او ایجاد کند، باید علاوه بر نقد سیاستهای ترامپ، درباره جنگ، اقتصاد، مالیات، رفاه اجتماعی و آینده سیاست خارجی آمریکا نیز برنامهای روشن ارائه دهد.
به این ترتیب، جنگ ایران برای سندرز تنها یک پرونده خارجی نیست؛ بلکه به بخشی از مناقشه بزرگتر بر سر آینده آمریکا تبدیل شده است؛ مناقشهای که یک سوی آن بر ادامه سیاستهای تهاجمی و سوی دیگر بر بازنگری در اولویتهای داخلی و خارجی واشنگتن تأکید دارد.
