این فراخوان از سوی برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا منتشر شده و اطلاعات مربوط به تأسیسات، تجهیزات، فناوریها و افراد مرتبط با برنامه هستهای ایران را شامل میشود. در این اطلاعیه همچنین امکان جابهجایی و انتقال محل زندگی برای افرادی که اطلاعات مورد نظر آمریکا را ارائه کنند، مطرح شده است.
واکنش تهران به فراخوان آمریکا
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت و مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خواستار محکومیت این اقدام آمریکا شد.
عراقچی در این نامه هشدار داد که چنین فراخوانی میتواند زمینهساز جمعآوری اطلاعات محرمانه و جاسوسی درباره تأسیسات و کارکنان هستهای ایران شود و امنیت دانشمندان و متخصصان فعال در این حوزه را با خطر مواجه کند.
وزیر امور خارجه همچنین با اشاره به تعهدات بینالمللی کشورها در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، بر حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای تأکید کرد و خواستار توجه نهادهای بینالمللی به پیامدهای این اقدام شد.
نگرانی درباره محرمانگی اطلاعات آژانس
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این پرونده، حفاظت از اطلاعات محرمانهای است که در چارچوب همکاریهای پادمانی میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی جمعآوری میشود.
درخواست اطلاعات درباره دانشمندان، تجهیزات و تأسیسات هستهای این پرسش را مطرح کرده است که اطلاعات حساس مرتبط با فعالیتهای تحت نظارت آژانس چگونه باید از دسترسی و استفاده خارج از چارچوبهای نظارتی محافظت شود.
در همین زمینه، مقامهای ایرانی خواستار آن شدهاند که آژانس از اطلاعات محرمانه مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران حفاظت کند و مانع استفاده احتمالی از این دادهها برای اهداف اطلاعاتی شود.
واشنگتن چه اطلاعاتی میخواهد؟
بر اساس اطلاعیه منتشرشده، آمریکا به دنبال دریافت اطلاعات درباره افراد و سازمانهای مرتبط با برنامه هستهای ایران، دانشمندان و کارکنان این حوزه و همچنین تجهیزات و فناوریهای مرتبط است.
برنامه «پاداش برای عدالت» از سال ۱۹۸۴ فعالیت خود را آغاز کرده و یکی از سازوکارهای وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعات مرتبط با امنیت ملی این کشور به شمار میرود. با این حال، تعیین سقف ۲۰ میلیون دلار برای اطلاعات مرتبط با برنامه هستهای ایران، به دلیل ارتباط مستقیم آن با جامعه علمی و تأسیسات حساس کشور، ابعاد امنیتی و دیپلماتیک گستردهتری پیدا کرده است.
این موضوع در شرایطی مطرح شده که اختلافات تهران و واشنگتن بر سر برنامه هستهای ایران و نحوه نظارت آژانس همچنان ادامه دارد و فراخوان جدید آمریکا نیز به یکی از محورهای تازه تنش میان دو کشور تبدیل شده است.