نخستین روز مذاکرات سهشنبه ۱۹ آبان حدود چهار ساعت و نیم طول کشیده بود و طرفها حدود ۴۰ دقیقه در میانه مذاکرات استراحت کردند.
در این مذاکرات، استیو ویتکاف و جرد کوشنر به عنوان نمایندگان ایالات متحده و در جایگاه میانجی حاضر هستند و ولادیمیر مدینسکی دستیار رئیسجمهور روسیه و رستم عمروف رئیس سرویس اطلاعات خارجی اوکراین رؤسای هیأتهای دو کشور در حال درگیری را برعهده دارند.
روز سهشنبه در آغاز این مذاکرات، الکسوس گرینکویچ فرمانده نیروهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در اروپا و عبدالله بن زاید آل نهیان وزیر امور خارجه امارات متحده عربی نیز در میز مذاکره حضور داشتند.
گمانهزنی درباره دستورکار مذاکرات
نسخه اروپایی «پولیتیکو» در آستانه روز دوم مذاکرات به نقل از منابع مختلف نوشت: ممکن است در دومین روز از مذاکرات سهجانبه میان روسیه، ایالات متحده و اوکراین درباره موضوع سرزمینها بحث شود.
این رسانه غربی افزود: در روز نخست، مذاکرات سهجانبه درباره تضمینهای امنیتی و تبادل اسرای جنگی متمرکز بود.
ارزیابی سه طرف از نتایج روز نخست مذاکرات
کوشنر داماد دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده پیش از این در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ما از گفتوگوهای سازنده روز سهشنبه دلگرم شدهایم. به دستور رئیسجمهور آمریکا ما در تلاش هستیم تا به این جنگ ویرانگر پایان دهیم و ترتیبات امنیتی لازم را برای تضمین حاکمیت، امنیت و رفاه اوکراین، و همچنین برقراری صلحی پایدار در اروپا، ایجاد کنیم.
ولادیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین نیز در مطلبی در شبکه ایکس، گفتوگوهای سهجانبه با روسیه و آمریکا در ابوظبی را «سازنده» خواند و اعلام کرد که در این مذاکرات درباره اقدامات بشردوستانه، آزادی اسرا و تضمینهای امنیتی صحبت شد.
زلنسکی افزود: گزارشی از تیم مذاکرهکننده خود دریافت کردم. سهشنبه نخستین روز از نشست ابوظبی بود. ابتدا دیداری با شرکای اروپایی و آمریکاییمان برگزار و پس از آن، نشستی سهجانبه میان هیات ما و هیاتهای آمریکا و روسیه تشکیل شد. من از تمامی شرکای اوکراین بابت حمایتهایشان قدردانی میکنم.
رئیسجمهور اوکراین افزود: این نشست سهجانبه، سازنده و بسیار پرمحتوا بود. در این گفتوگوها فرصتی فراهم شد تا درباره ضرورت اقدامات بشردوستانه و چارچوبهای احتمالی آن بحث کنند. آزادی اسرا یکی از اولویتهاست. همچنین به طور مفصل درباره ماهیت تضمینهای امنیتی برای اوکراین و اصول تضمین کارآمدی این تعهدات در بلندمدت صحبت کردند. برای جلوگیری از تکرار جنگ، به ابزارهای واقعی نیاز است. علاوه بر این، به ضرورت اقداماتی برای کاهش تنش نیز اشاره شد.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه که در هیأت روسی حضور دارد نیز اظهار داشت که ارزیابی نتایج مذاکرات سهجانبه در ابوظبی هنوز زود است.
کریل دیمیتریف نماینده ویژه رئیسجمهور فدراسیون روسیه در امور سرمایهگذاری و همکاریهای اقتصادی با کشورهای خارجی و رئیس صندوق سرمایهگذاری مستقیم این کشور نیز در شبکه اجتماعی ایکس با قدردانی از تلاشهای صلحطلبانه میانجیگران آمریکایی نوشت: صلحطلبان پیروز خواهند شد؛ جنگافروزان بازنده خواهند بود.
نباید انتظار توافق نهایی را داشت
در همین حال، کارین کنایسل وزیر امور خارجه پیشین اتریش به خبرگزاری تاس گفت: هدف از این مذاکرات سهجانبه، توافق بر سر برخی اصول بنیادین است؛ این گام نخست است و اگر بتوانیم پیرامون این مسائل محوری به اجماع برسیم، همین دستاورد، نتیجهای مثبت محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد که از مذاکرات کنونی در ابوظبی نباید انتظار دستیابی به توافق نهایی را داشت.
درگیری نظامی روسیه و اوکراین که از اسفند ۱۴۰۰ آغاز شده و روسیه آن را «عملیات ویژه نظامی» در پاسخ به بیتوجهی غرب به نگرانیهای امنیتی خود نامیده است، همچنان ادامه دارد.
مذاکرات سهجانبه درباره اوکراین درحالی دیروز (سهشنبه) ازسر گرفته شد که آخرین دور این مذاکرات ۱۸ و ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ (۲۹ و ۳۰ بهمن ۱۴۰۴) در ژنو برگزار شد و بدون دستیابی به هیچگونه سند نهایی، توافقنامه یا پیشرفت چشمگیری به پایان رسید.
پس از آن، این سازوکار حلوفصل مناقشه اوکراین به دنبال آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، با وقفهای طولانی مواجه شد.
روز سهشنبه و قبل از آغاز روز نخست مذاکرات سهجانبه، نشست نمایندگان آمریکا، اوکراین و کشورهای اروپایی در ابوظبی برگزار شد.
ویتکاف فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا درباره نتایج این نشست گفت: طرفها بر ضرورت ایجاد چارچوبی عملی و متقابلاً تقویتکننده در حوزه امنیت تأکید کردند؛ چارچوبی که بتواند امنیت بلندمدت اوکراین را تقویت کرده و زمینه اعتماد لازم برای دستیابی به توافق از طریق مذاکره را فراهم کند.
ویتکاف همچنین تأکید کرد که آمریکا، اوکراین و شرکای اروپایی در طول روند مذاکرات به همکاری نزدیک ادامه خواهند داد تا زمینه برگزاری گفتوگوهای چندجانبه گستردهتر با مشارکت کشورهای اروپایی و دستیابی به صلحی جامع و پایدار فراهم شود.
سرگئی لاوروف وزیر امورخارجه روسیه روز سهشنبه در حاشیه نشستی در مسکو همزمان با روز نخست مذاکرات سهجانبه درباره حل و فصل مناقشه اوکراین در ابوظبی گفت: تدوین معیارهای مشخص برای معماری امنیتی آینده در دستور کار این مذاکرات و پس از آن، پرداختن به حل و فصل مناقشه روسیه و اوکراین فرایندی کاملاً منطقی است.
لاوروف گفت: همانطور که توسط میانجیگران آمریکایی پیشنهاد شده است، مذاکرات در ابوظبی به بحث در مورد معیارهای معماری امنیتی آینده برای اوکراین، روسیه و کل منطقه ما و به عبارتی امنیت اروپا اختصاص دارد که یک مسأله اساسی است.