رونمایی از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با حضور سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا(ص)، و سردار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، بار دیگر توجهات را به راهبرد موشکی و ساختار دفاعی ایران معطوف کرد.
این رونمایی در شرایطی انجام شده است که تحولات امنیتی منطقه و تجربه تقابل‌های نظامی اخیر، اهمیت بازنگری در شیوه‌های دفاع، حفاظت از زیرساخت‌های راهبردی و حفظ توان پاسخگویی را دوچندان کرده است.
مرتضی سیمیاری، کارشناس مسائل سیاسی، با تشریح پنج محور مهم درباره این رونمایی، تأکید کرده است که شهر موشکی جدید بر مبنای راهبرد «ریکاوری» و با بهره‌گیری از تجربیات دو جنگ گذشته و همچنین برآوردهای ستاد کل نیروهای مسلح و اتاق‌های عملیات از جنگ احتمالی آینده طراحی شده است.
راهبرد ریکاوری؛ درس‌آموزی از جنگ برای حفظ توان موشکی
یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده درباره شهر موشکی جدید، توجه به راهبرد بازیابی و بازسازی توان عملیاتی است. تجربه جنگ‌های اخیر نشان داده است که صرف برخورداری از تجهیزات پیشرفته نظامی برای حفظ قدرت بازدارندگی کافی نیست؛ بلکه توان استمرار عملیات، بازیابی ظرفیت‌ها و حفظ آمادگی در شرایط حملات احتمالی نیز اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد.
از این منظر، طراحی ساختارهای جدید موشکی را باید بخشی از تلاش برای افزایش تاب‌آوری نظامی و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های راهبردی ارزیابی کرد.
تأکید بر استفاده از تجربیات دو جنگ گذشته نیز نشان می‌دهد که بازنگری در ساختار دفاعی، صرفاً یک اقدام تسلیحاتی نیست، بلکه می‌تواند حاصل ارزیابی نقاط قوت و ضعف، شیوه‌های مقابله با تهدید و الزامات جنگ‌های احتمالی آینده باشد.
مرزهای بازدارندگی ایران؛ پاسخ به تهدید محدود به مرزهای جغرافیایی نیست
سیمیاری در تشریح نخستین و دومین محور این رونمایی، به حساسیت ایران نسبت به تحولات محیط پیرامونی و تعریف محدوده‌ای ویژه برای منافع امنیتی کشور اشاره کرده است.
نکته قابل تأمل در این دیدگاه، فراتر رفتن مفهوم امنیت از مرزهای جغرافیایی است. به اعتقاد این کارشناس، محدوده امنیتی ایران صرفاً به نقاط صفر مرزی محدود نمی‌شود و برخی تحولات و اهدافی که در چارچوب تهدیدات علیه منافع کشور ارزیابی می‌شوند نیز در این معادله قرار می‌گیرند.
اشاره او به حمله با ۱۲ موشک فاتح به یک ویلا نیز در همین چارچوب مطرح شده است؛ موضوعی که از نگاه وی، بیانگر گستردگی تعریف اهداف و محدوده پاسخ در معادلات امنیتی جدید است.
این رویکرد حامل یک پیام راهبردی است: محاسبات طرف مقابل درباره هزینه‌های اقدام نظامی علیه ایران نباید صرفاً بر اساس فاصله جغرافیایی یا محدوده مرزهای رسمی کشور انجام شود.
هشدار درباره جنگ تمام‌عیار؛ همه گزینه‌ها روی میز است
سومین محور مورد تأکید سیمیاری، تغییر در معادله پاسخگویی ایران در صورت وقوع تجاوز نظامی تمام‌عیار است.
وی معتقد است در چنین شرایطی، دشمن با جنگی ویرانگر مواجه خواهد شد و همه گزینه‌ها در معادله دفاعی ایران قرار می‌گیرد.
اهمیت این موضع را باید در پیوند میان توان موشکی و مفهوم بازدارندگی جست‌وجو کرد. بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که طرف مقابل پیش از هرگونه اقدام نظامی، با این واقعیت روبه‌رو شود که هزینه‌های احتمالی تجاوز می‌تواند بسیار فراتر از برآوردهای اولیه او باشد.
بر همین اساس، رونمایی از زیرساخت‌های موشکی جدید را می‌توان بخشی از پیام نظامی ایران به بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دانست؛ پیامی مبنی بر اینکه تهدید نظامی، لزوماً به تضعیف اراده دفاعی ایران منجر نخواهد شد.
زنجیره تأمین موشکی؛ پشتوانه قدرت عملیاتی سپاه
چهارمین نکته‌ای که این کارشناس به آن اشاره کرده، هماهنگی میان بخش‌های مختلف نظامی و دفاعی کشور در زنجیره تأمین است.
به گفته سیمیاری، هماهنگی میان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، ستاد کل نیروهای مسلح و سازمان هوافضای سپاه در بالاترین سطح دنبال می‌شود.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که قدرت موشکی صرفاً به تعداد موشک‌ها یا تنوع سامانه‌های تسلیحاتی وابسته نیست. تأمین تجهیزات، پشتیبانی فنی، مدیریت منابع، استمرار تولید و هماهنگی میان بخش‌های مختلف، از مؤلفه‌های مهم حفظ آمادگی دفاعی به شمار می‌روند.
در واقع، یکی از تفاوت‌های ساختار نظامی پایدار با ساختاری که صرفاً بر نمایش تجهیزات تکیه دارد، برخورداری از زنجیره پشتیبانی و تأمین قابل اتکاست؛ زنجیره‌ای که امکان حفظ ظرفیت عملیاتی را در شرایط دشوار فراهم می‌کند.
جزئیات رونمایی؛ آنچه دیده می‌شود و آنچه پنهان می‌ماند
پنجمین محور مورد اشاره سیمیاری، به نحوه چیدمان و جزئیات تصویری شهر موشکی جدید مربوط می‌شود.
وی با اشاره به اینکه اجسام از آنچه دشمن می‌بیند به او نزدیک‌تر هستند، بر اهمیت انتخاب حساب‌شده تصاویر و جزئیات منتشرشده تأکید کرده است.
از این منظر، انتشار تصاویر یک زیرساخت نظامی لزوماً به معنای نمایش تمام ظرفیت‌ها و قابلیت‌های آن نیست. آنچه در معرض دید قرار می‌گیرد و آنچه از انتشار عمومی کنار گذاشته می‌شود، می‌تواند بخشی از ملاحظات امنیتی و رسانه‌ای یک رونمایی نظامی باشد.
سیمیاری همچنین به جزئیاتی مانند ریل تیربار موشکی اشاره کرده و معتقد است چیدمان تجهیزات و کیفیت تصاویر منتشرشده با حساسیت و دقت بالایی انتخاب شده است.
البته درباره کارکرد دقیق اجزای قابل مشاهده و ظرفیت‌های عملیاتی این شهر موشکی، بدون اطلاعات فنی و تأیید رسمی نمی‌توان قضاوت قطعی کرد؛ اما همین نحوه نمایش می‌تواند حامل پیام‌هایی درباره آمادگی، سازماندهی و ملاحظات امنیتی باشد.
پیام راهبردی شهر موشکی جدید به دشمن چیست؟
رونمایی از شهر موشکی جدید سپاه را نمی‌توان صرفاً یک مراسم نمایشی یا معرفی یک زیرساخت نظامی دانست. اهمیت این رویداد در پیوند سه مؤلفه اساسی قابل بررسی است: درس‌آموزی از جنگ‌های گذشته، تلاش برای افزایش تاب‌آوری و بازیابی توان عملیاتی و تقویت زنجیره تأمین و پشتیبانی دفاعی.
در شرایطی که تهدیدهای نظامی علیه ایران همچنان بخشی از معادلات امنیتی منطقه را تشکیل می‌دهد، نمایش بخشی از ظرفیت‌های دفاعی کشور می‌تواند با هدف تأثیرگذاری بر محاسبات طرف مقابل و افزایش هزینه تصمیم به تجاوز صورت گرفته باشد.
نکته اساسی این است که قدرت بازدارندگی تنها با نمایش تجهیزات سنجیده نمی‌شود؛ بلکه استمرار آمادگی، انسجام ساختار فرماندهی، توان پشتیبانی و قابلیت حفظ ظرفیت دفاعی در شرایط بحرانی نیز در شکل‌گیری آن نقش دارند.
از این منظر، پیام اصلی رونمایی اخیر را باید در تلاش ایران برای تثبیت یک معادله امنیتی جدید جست‌وجو کرد؛ معادله‌ای که در آن، هرگونه محاسبه برای حمله نظامی به ایران باید با در نظر گرفتن ظرفیت پاسخگویی، تاب‌آوری دفاعی و هزینه‌های احتمالی یک تقابل گسترده انجام شود.
