تحولات اخیر در جبهه یمن نشان میدهد اختلافات سیاسی و نظامی میان عربستان و انصارالله همچنان ادامه دارد و تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس به نتیجه نرسیده است. در شرایطی که ریاض به دنبال مهار تنشها و دستیابی به توافق با طرف یمنی بود، اختلاف بر سر شروط آتشبس مانع پیشرفت مذاکرات شد.
در همین حال، حملات نظامی و افزایش فشار بر مناطق تحت کنترل انصارالله، به یکی از محورهای اصلی تقابل تبدیل شده است. ارزیابیهای مطرحشده در این زمینه حاکی از آن است که عربستان امیدوار بود فشارهای نظامی و اجتماعی بتواند مواضع صنعا را در مذاکرات تغییر دهد؛ با این حال، تحولات اخیر نشان میدهد این رویکرد به کاهش تنشها منجر نشده است.
حمله به مناطق مسکونی یمن و افزایش تنشها
بر اساس گزارش منتشرشده، حمله هوایی عربستان در روز ۷ نوامبر به روستای الشریه در منطقه بنیحشیش در اطراف صنعا، یکی از مهمترین تحولات اخیر بوده است. در این حمله، منازل مسکونی هدف قرار گرفتند و بنا بر آمار اعلامشده از سوی وزارت بهداشت دولت صنعا، ۴۴ نفر جان باختند و ۴۰ نفر مجروح شدند. گزارشها حاکی از آن است که زنان و کودکان نیز در میان قربانیان این حمله بودهاند.
در تحلیل منتشرشده از این تحولات، حمله به بنیحشیش اقدامی برای افزایش فشار بر پایگاه اجتماعی انصارالله ارزیابی شده است؛ رویکردی که به باور نویسندگان این تحلیل، به جای تضعیف مواضع صنعا، زمینه گسترش تنشها را فراهم کرده است.
اعلام حمله به چهار هدف در عربستان
در ادامه این تحولات، نیروهای مسلح یمن در روز ۸ نوامبر از انجام عملیاتی علیه چهار هدف در خاک عربستان خبر دادند. مخازن نفتی ریاض، فرودگاه بینالمللی ملک خالد، تأسیسات نفتی بقیق و برج مرکز مالی آرامکو در ریاض، اهداف اعلامشده این عملیات بودند.
اهمیت این تحولات از آن جهت مورد توجه قرار گرفته که اهداف اعلامشده، حوزههای مختلف اقتصادی عربستان از جمله انرژی، حملونقل و خدمات مالی را در بر میگیرند. با این حال، جزئیات مستقل و میزان خسارات احتمالی واردشده به این مراکز در متن گزارش بهطور کامل مشخص نشده است.
مرکز مالی ریاض؛ چالش تازه برای چشمانداز ۲۰۳۰
در میان اهداف اعلامشده، برج مرکز مالی آرامکو در منطقه مالی ملک عبدالله ریاض از اهمیت اقتصادی و نمادین برخوردار است. این منطقه یکی از مراکز مهم برنامه عربستان برای تبدیل پایتخت به قطب مالی و تجاری منطقه به شمار میرود.
عربستان در چارچوب برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ تلاش کرده است با توسعه زیرساختهای اقتصادی، جذب شرکتهای بینالمللی و افزایش سرمایهگذاری خارجی، جایگاه خود را در اقتصاد منطقه ارتقا دهد. تحقق این برنامه به عواملی مانند ثبات سیاسی، امنیت سرمایهگذاری و اطمینان شرکتهای خارجی از شرایط فعالیت در این کشور وابسته است.
بر اساس گزارش بلومبرگ که در متن مورد استناد قرار گرفته، پس از حمله به مرکز مالی ریاض، از برخی مستأجران و شرکتها خواسته شده فعالیتهای خود را بهصورت دورکاری ادامه دهند. همچنین نگرانیهای امنیتی میتواند بر برنامه سفر مدیران و کارکنان شرکتهای بینالمللی به عربستان تأثیر بگذارد.
چنین شرایطی برای کشوری که به دنبال جذب شرکتهای چندملیتی و انتقال مراکز منطقهای کسبوکار به ریاض است، اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا افزایش ریسک امنیتی میتواند بر تصمیمگیری سرمایهگذاران و اعتماد فعالان اقتصادی اثر بگذارد.
فشار بر زیرساختهای نفتی و اقتصادی عربستان
تأسیسات نفتی بقیق و مخازن ذخیرهسازی نفت ریاض نیز در میان اهداف اعلامشده عملیات یمن قرار داشتند. صنعت نفت از مهمترین پایههای اقتصادی عربستان محسوب میشود و هرگونه تهدید علیه زیرساختهای مرتبط با تولید، فرآورش و ذخیرهسازی نفت میتواند نگرانیهایی درباره امنیت انرژی این کشور ایجاد کند.
همزمانی اعلام حمله به مراکز نفتی با اهدافی در حوزه مالی و حملونقل، از گسترش دامنه تقابل به بخشهای مختلف اقتصاد عربستان حکایت دارد. این وضعیت میتواند هزینههای امنیتی و اقتصادی ریاض را افزایش دهد و بر برنامههای این کشور برای توسعه اقتصادی تأثیر بگذارد.
از سوی دیگر، گزارش به چالشهایی مانند فشارهای بودجهای، کسری مالی و بازنگری در برخی طرحهای پرهزینه عربستان اشاره میکند؛ مسائلی که در کنار افزایش نگرانیهای امنیتی میتوانند اجرای پروژههای اقتصادی این کشور را دشوارتر کنند.
آینده مذاکرات ریاض و صنعا
مجموع تحولات اخیر نشان میدهد اختلافات عربستان و انصارالله همچنان از مسیر سیاسی و نظامی دنبال میشود. در حالی که ریاض به دنبال دستیابی به توافقی برای مهار تنشهاست، اختلاف بر سر شروط آتشبس و ادامه حملات، چشمانداز حلوفصل بحران را با ابهام مواجه کرده است.
بر اساس تحلیل مطرحشده در این گزارش، افزایش فشار نظامی نتوانسته به عقبنشینی انصارالله از مواضع خود منجر شود و در مقابل، نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای اقتصادی و مراکز مهم عربستان را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ادامه مسیر نظامی میتواند هزینههای بیشتری برای اقتصاد و برنامههای توسعهای عربستان به همراه داشته باشد؛ موضوعی که ضرورت پیگیری راهکارهای سیاسی و دستیابی به توافقی پایدار میان طرفین را برجسته میکند.