نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا از شکلگیری موجی از نارضایتی سیاسی علیه دونالد ترامپ حکایت دارد؛ موجی که به اعتقاد روزنامه الاخبار لبنان، صرفاً محصول رقابت دموکراتها و جمهوریخواهان نبود، بلکه به نوعی همهپرسی درباره عملکرد رئیسجمهور آمریکا، سیاستهای داخلی و رویکرد دولت او در قبال جنگ ایران تبدیل شد.
روزنامه الاخبار در مقالهای با عنوان «بدترین روزهای ترامپ و نتانیاهو» معتقد است آنچه در انتخابات اخیر آمریکا رخ داد، ضربهای اساسی به پروژه سیاسی ترامپ بود؛ پروژهای که از پیروزی او در سال ۲۰۱۶، تداوم رهبری جریان جمهوریخواه پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۰ و بازگشت دوباره به کاخ سفید در سال ۲۰۲۴ شکل گرفته بود.
از این منظر، شکست انتخاباتی ترامپ را نمیتوان صرفاً جابهجایی چند کرسی در کنگره یا تغییر ترکیب قدرت در ایالتها دانست. این نتیجه نشاندهنده فرسایش سرمایه سیاسی رئیسجمهور آمریکا و کاهش توانایی او برای اقناع افکار عمومی درباره مسیر اداره کشور است.
جنگ ایران؛ متغیری تعیینکننده در شکست ترامپ
یکی از محورهای اصلی تحلیل الاخبار، تأثیر جنگ ایران بر نتایج انتخابات آمریکاست. ترامپ تلاش کرده است نقش این جنگ را در شکست جمهوریخواهان محدود جلوه دهد و افزایش قیمت سوخت، هزینههای زندگی و تورم را عوامل اصلی نارضایتی رأیدهندگان معرفی کند. او همچنین کوشیده بخشی از مسئولیت شرایط اقتصادی را متوجه دموکراتها و پیامدهای جنگ اوکراین کند.
با این حال، تحلیل الاخبار بر این فرض استوار است که جنگ ایران به یکی از مهمترین نقاط ضعف دولت ترامپ تبدیل شده است؛ زیرا هزینههای اقتصادی و سیاسی یک درگیری خارجی، در شرایطی که شهروندان آمریکایی با فشار معیشتی مواجهاند، میتواند حمایت عمومی از دولت را بهشدت کاهش دهد.
در واقع، مسئله فقط مخالفت با یک جنگ خارجی نیست؛ بلکه پرسش اصلی این است که چرا دولت آمریکا باید منابع و ظرفیتهای کشور را در مسیری هزینه کند که دستاورد روشنی برای شهروندان آن ندارد. از این منظر، جنگ ایران به نمادی از فاصله میان اولویتهای دولت ترامپ و مطالبات جامعه آمریکا تبدیل شده است.
تغییر نگاه جامعه آمریکا به اسرائیل
بخش دیگری از تحلیل الاخبار به تغییر فضای افکار عمومی آمریکا در قبال رژیم صهیونیستی اختصاص دارد. این روزنامه معتقد است نتایج انتخابات، نشانههایی از کاهش تمایل بخشی از جامعه آمریکا به پذیرش هزینههای سیاسی و اقتصادی حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل را آشکار کرده است.
این تحول از آن جهت اهمیت دارد که حمایت از اسرائیل برای دههها یکی از محورهای نسبتاً ثابت سیاست خارجی آمریکا بوده است. با این حال، تداوم جنگها و پیامدهای انسانی و اقتصادی آنها، زمینه را برای طرح پرسشهای جدیتر درباره ماهیت و حدود این حمایت فراهم کرده است.
پیروزی چهرههایی با پیشینه مسلمان و عرب در رقابتهای انتخاباتی، از جمله عبدل السید و عباس علویه در میشیگان، نیز در این چارچوب مورد توجه الاخبار قرار گرفته است. این روزنامه این تحولات را نشانهای از تغییر ترکیب سیاسی و اجتماعی نیروهای اثرگذار در آمریکا میداند؛ هرچند اهمیت واقعی این تغییرات را باید در میزان تأثیرگذاری آنها بر تصمیمگیریهای آینده واشنگتن سنجید.
پیامدهای انتخاباتی فراتر از مرزهای آمریکا
الاخبار معتقد است پیامدهای شکست ترامپ به داخل ایالات متحده محدود نخواهد ماند و میتواند بر معادلات سیاسی در دیگر کشورهای غربی نیز اثر بگذارد. از نگاه این روزنامه، افزایش نارضایتیهای اقتصادی و اعتراضات اجتماعی در اروپا، بهویژه فرانسه، نشان میدهد که بحران اعتماد به سیاستمداران و هزینههای سیاستهای خارجی، به مسئلهای فراتر از مرزهای آمریکا تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، انتخابات آمریکا میتواند برای جریانهای سیاسی مخالف سیاستهای جنگطلبانه و اقتصادی دولتهای مستقر در اروپا نیز یک پیام سیاسی داشته باشد. بهویژه انتخابات ریاستجمهوری فرانسه که در بهار آینده برگزار میشود، ممکن است از فضای سیاسی ایجادشده پس از شکست ترامپ تأثیر بپذیرد.
البته این تأثیرگذاری به معنای تکرار مستقیم الگوی انتخاباتی آمریکا در اروپا نیست، بلکه بیشتر از جهت تغییر فضای افکار عمومی و افزایش حساسیت رأیدهندگان نسبت به هزینههای سیاست خارجی قابل ارزیابی است.
نتانیاهو؛ بازندهای که از واشنگتن ضربه میخورد
در میان بازیگران خارجی، بنیامین نتانیاهو یکی از مهمترین چهرههایی است که به اعتقاد الاخبار از شکست ترامپ آسیب خواهد دید. نخستوزیر رژیم صهیونیستی طی سالهای اخیر، حمایت سیاسی و شخصی ترامپ را یکی از پشتوانههای مهم موقعیت خود در معادلات داخلی و خارجی اسرائیل میدانست.
اکنون تضعیف موقعیت رئیسجمهور آمریکا میتواند این پشتوانه را با محدودیت مواجه کند. ترامپی که با کاهش قدرت سیاسی در داخل کشور روبهرو شده، طبیعتاً برای اعمال فشار بر متحدان و رقبای نتانیاهو نیز با موانع بیشتری مواجه خواهد بود.
الاخبار حتی احتمال میدهد که تضعیف ترامپ، مسیر شکلگیری ائتلافهای سیاسی جدید در سرزمینهای اشغالی و کنار رفتن نتانیاهو را هموارتر کند. با این حال، سرنوشت سیاسی نخستوزیر اسرائیل همچنان به آرایش نیروهای داخلی، اختلافات احزاب و تحولات قضایی وابسته است و نمیتوان سقوط سیاسی او را صرفاً نتیجه شکست انتخاباتی ترامپ دانست.
بازگشت به جنگ؛ ریسک بزرگتر برای ترامپ
یکی دیگر از محورهای مهم این تحلیل، احتمال ازسرگیری درگیری نظامی با ایران است. ترامپ پس از اعلام نتایج انتخابات همچنان از تصمیم خود برای ورود به جنگ دفاع کرده و احتمال تکرار آن را منتفی ندانسته است.
اما مسئله اینجاست که شرایط سیاسی و داخلی آمریکا نسبت به گذشته تغییر کرده است. شکست انتخاباتی، افزایش فشارهای اقتصادی و کاهش سرمایه سیاسی دولت میتواند قدرت مانور ترامپ را در تصمیمگیریهای نظامی محدود کند.
در چنین وضعیتی، آغاز یک جنگ جدید با ایران نهتنها میتواند هزینههای اقتصادی بیشتری بر آمریکا تحمیل کند، بلکه خطر تشدید اختلافات داخلی و افزایش فشار سیاسی بر کاخ سفید را نیز به همراه خواهد داشت. بنابراین، هرگونه ماجراجویی نظامی تازه ممکن است برای ترامپ پرهزینهتر از مرحله قبلی باشد.
دو سال دشوار برای ترامپ و آینده نامطمئن منطقه
در مجموع، تحلیل الاخبار انتخابات میاندورهای آمریکا را نقطه عطفی در رقابت بر سر آینده سیاسی این کشور میداند؛ رقابتی که در دو سال باقیمانده از دوره ریاستجمهوری ترامپ احتمالاً تشدید خواهد شد.
با این حال، یک نکته مهم را نباید نادیده گرفت: تضعیف ترامپ و احتمال کنار رفتن نتانیاهو لزوماً به معنای پایان بحرانهای منطقهای نیست. جنگهایی که از هفتم اکتبر آغاز شدهاند، واقعیتهای سیاسی و امنیتی تازهای ایجاد کردهاند که حتی دولتهای بعدی آمریکا و اسرائیل نیز ناگزیر از مواجهه با آنها خواهند بود.
از این منظر، اهمیت شکست ترامپ بیش از آنکه در تغییر فوری سیاستهای واشنگتن یا پایان بحرانهای منطقهای باشد، در آشکار شدن محدودیتهای قدرت سیاسی او و افزایش هزینههای ادامه رویکرد تقابلی نهفته است.
در نهایت، انتخابات آمریکا را میتوان نشانهای از آغاز مرحلهای تازه در معادلات سیاسی غرب و منطقه دانست؛ مرحلهای که در آن هزینههای جنگ، فشارهای اقتصادی و تغییر نگرش افکار عمومی میتوانند بیش از گذشته بر سرنوشت رهبران سیاسی و تصمیمهای راهبردی دولتها تأثیر بگذارند.