شبکه المیادین به نقل از یک منبع ارشد سیاسی ـ امنیتی ایرانی گزارش داد که تهران تا پیش از اجرای کامل هفت شرط خود، وارد مسیر دیپلماسی نخواهد شد. این موضع در حالی مطرح میشود که همزمان گزارشهایی در رسانههای غربی درباره جزئیات دیدار سرلشکر محسن رضایی با ولادیمیر پوتین در مسکو منتشر شده است.
این منبع ایرانی با رد روایتهای منتشرشده درباره ارائه ابتکار سیاسی جدید از سوی رضایی به رئیسجمهور روسیه، این اخبار را ساختگی توصیف کرده و تأکید داشته است که محور اصلی مذاکرات دو طرف، بررسی راههای پایان دادن به جنگ بوده است.
تنگه هرمز؛ اهرم فشار در معادلات پایان جنگ
یکی از مهمترین بخشهای این موضعگیری، تأکید بر تداوم محدودیتهای مربوط به تنگه هرمز تا زمان تحقق هفت شرط ایران است. بر اساس اظهارات این منبع، تهران نهتنها پیش از اجرای مطالبات خود این تنگه را باز نخواهد کرد، بلکه درباره این تصمیم نیز وارد مذاکره نمیشود.
این رویکرد نشان میدهد که موضوع تنگه هرمز در محاسبات تهران صرفاً یک مسئله مرتبط با مدیریت تردد دریایی نیست، بلکه بخشی از معادله سیاسی و امنیتی پایان جنگ محسوب میشود. از این منظر، بازگشایی تنگه پیش از تحقق شروط ایران میتواند به معنای واگذاری یکی از مهمترین اهرمهای فشار در روند تحولات باشد.
پیام به میانجیها؛ مذاکره بدون اجرای شروط پذیرفته نیست

تأکید بر اجرای کامل و همزمان هفت شرط، پیام دیگری نیز برای بازیگران منطقهای و بینالمللی دارد؛ اینکه تهران میان گفتوگو برای پایان جنگ و ورود به یک روند دیپلماتیک بدون تضمین تحقق مطالباتش تفاوت قائل است.
در چنین شرایطی، میانجیگری کشورهایی مانند روسیه نیز تا زمانی که نتواند زمینه تحقق شروط موردنظر ایران را فراهم کند، لزوماً به گشایش در مسیر مذاکرات منجر نخواهد شد. به همین دلیل، دیدار رضایی و پوتین را باید بیش از آنکه نشانه شکلگیری یک ابتکار سیاسی تازه دانست، در چارچوب رایزنی درباره تحولات جنگ و مواضع تهران ارزیابی کرد.
آینده مذاکرات در گرو تغییر محاسبات طرف مقابل
مجموع این مواضع حاکی از آن است که تهران در مقطع کنونی، تقدم را به تثبیت دستاوردها و تحقق مطالبات خود میدهد و حاضر نیست صرفاً با آغاز گفتوگوها، از مواضع اعلامشده عقبنشینی کند.
با این حال، جزئیات هفت شرط در گزارش منتشرشده تشریح نشده و مشخص نیست سازوکار اجرایی و تضمینهای موردنظر ایران برای تحقق همزمان آنها چیست. همین مسئله میتواند یکی از ابهامهای اصلی در مسیر هرگونه توافق احتمالی باشد.
در نهایت، پیام تهران روشن به نظر میرسد: پایان جنگ و بازگشت به دیپلماسی از نگاه ایران زمانی معنا پیدا میکند که مطالبات اعلامشده پیش از آن محقق شده باشند؛ رویکردی که میتواند مسیر هرگونه مذاکره آینده را دشوارتر و وابسته به تغییر محاسبات طرف مقابل کند.