متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی یکی از موضوعات مهم در تعیین دریافتی مستمری‌بگیران در سال ۱۴۰۵ است. با اجرای مرحله سوم این طرح، بسیاری از بازنشستگان می‌خواهند بدانند چه کسانی مشمول افزایش ناشی از متناسب‌سازی می‌شوند، حداقل‌بگیران چه وضعیتی دارند و مبلغ اختصاص‌یافته به هر فرد چگونه محاسبه می‌شود.
نکته مهم این است که افزایش سالانه مستمری با متناسب‌سازی حقوق تفاوت دارد و مقررات این دو موضوع یکسان نیست. بنابراین، حتی اگر بازنشسته‌ای مشمول متناسب‌سازی نباشد، ممکن است از افزایش سالانه مستمری برخوردار شده باشد.
متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان شامل چه کسانی می‌شود؟
بر اساس ضوابط برنامه هفتم پیشرفت، متناسب‌سازی مستمری تأمین اجتماعی برای بازنشستگان و مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر مشمول این قانون اجرا می‌شود.
هدف از اجرای این طرح، نزدیک کردن نسبت مستمری بازنشستگان مشمول به حد تعیین‌شده در قانون است؛ به‌گونه‌ای که در پایان دوره سه‌ساله، نسبت مستمری سال جاری فرد به حداقل دستمزد سال جاری، با ۹۰ درصد نسبت نخستین مستمری بازنشستگی او به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری متناسب شود.
بر این اساس، میزان متناسب‌سازی برای همه افراد یکسان نیست و با توجه به اطلاعات بیمه‌ای و مستمری هر فرد تعیین می‌شود.
آیا حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی مشمول متناسب‌سازی هستند؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های بازنشستگان این است که آیا حداقل‌بگیران نیز از متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ بهره‌مند می‌شوند؟
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، حداقل‌بگیران از متناسب‌سازی موضوع برنامه هفتم پیشرفت مستثنا هستند؛ اما از افزایش سالانه مستمری محروم نیستند.
به بیان دیگر، باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد:
-
افزایش سالانه مستمری: بر اساس مقررات مربوط به افزایش حقوق بازنشستگان و مصوبات سالانه اعمال می‌شود.
-
متناسب‌سازی: با هدف اصلاح نسبت مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر و بر اساس فرمول قانونی محاسبه می‌شود.
بنابراین، اگر بازنشسته‌ای حداقل‌بگیر باشد، مشمول نشدن او در متناسب‌سازی به معنای ثابت ماندن حقوق یا محرومیت از افزایش سالانه نیست.
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
افزایش سالانه مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ بر اساس مقررات مربوط و مصوبات تعیین‌شده اجرا شده است. ارقام اعلام‌شده برای افزایش مستمری به شرح زیر است:
|
گروه بازنشستگان |
نحوه افزایش سالانه |
|---|---|
|
حداقل‌بگیران |
۶۰ درصد افزایش نسبت به سال قبل |
|
سایر سطوح مستمری |
۴۵ درصد افزایش به‌علاوه مبلغ ثابت ۱ میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان |
بر اساس ارقام اعلام‌شده، مبلغ پایه مستمری حداقل‌بگیران در سال ۱۴۰۵ به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است. مبلغ نهایی دریافتی افراد ممکن است به دلیل مزایا، حق عائله‌مندی، حق اولاد و کسورات متفاوت باشد.
مبلغ متناسب‌سازی چگونه محاسبه می‌شود؟
مبلغ متناسب‌سازی بر اساس یک رقم ثابت و یکسان برای همه بازنشستگان تعیین نمی‌شود. در محاسبات مربوط به این طرح، شاخص‌های مختلفی از جمله موارد زیر اهمیت دارند:
-
سابقه بیمه‌پردازی و اطلاعات ثبت‌شده در پرونده بیمه‌ای؛
-
میزان نخستین مستمری در زمان برقراری بازنشستگی؛
-
حداقل دستمزد سال برقراری مستمری؛
-
نسبت مستمری فرد به حداقل دستمزد در سال‌های مربوط؛
-
فرمول قانونی متناسب‌سازی و مراحل اجرای آن.
به همین دلیل، ممکن است دو بازنشسته با سابقه خدمت مشابه، مبالغ متفاوتی از محل متناسب‌سازی دریافت کنند. تفاوت در میزان مستمری اولیه و شرایط بیمه‌ای می‌تواند بر نتیجه محاسبه اثر بگذارد.
مرحله سوم متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ چه وضعیتی دارد؟
متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت طی سه مرحله اجرا شده است. مطابق فرمول قانونی، سهم تعیین‌شده از مابه‌التفاوت هدف نهایی متناسب‌سازی به این ترتیب در نظر گرفته شد:
|
سال اجرا |
سهم پیش‌بینی‌شده |
|---|---|
|
۱۴۰۳ |
۴۰ درصد |
|
۱۴۰۴ |
۳۰ درصد |
|
۱۴۰۵ |
۳۰ درصد |
با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، سهم پایانی پیش‌بینی‌شده در این برنامه نیز اجرا شده است. البته میزان ریالی اثر این مرحله برای هر فرد به وضعیت مستمری و فرمول محاسباتی مربوط بستگی دارد و نمی‌توان مبلغ واحدی را برای همه بازنشستگان اعلام کرد.
چگونه مبلغ متناسب‌سازی را مشاهده کنیم؟
بازنشستگان و مستمری‌بگیران می‌توانند برای مشاهده حکم حقوقی و بررسی جزئیات متناسب‌سازی از سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی استفاده کنند.
مراحل بررسی به این صورت است:
1. وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir شوید.
2. با حساب کاربری خود وارد سامانه شوید.
3. از بخش «مستمری‌بگیران»، گزینه مربوط به حکم مستمری یا مشاهده حکم افزایش سالانه را انتخاب کنید.
4. برای بررسی جزئیات محاسبه، به بخش «خدمات تکمیلی مستمری‌بگیران» و گزینه «محاسبه مبلغ متناسب‌سازی برنامه هفتم» مراجعه کنید.
5. اطلاعات مربوط به محاسبه مستمری و مبلغ متناسب‌سازی را بررسی کنید.
در صورت نداشتن حساب کاربری، ابتدا باید مراحل ثبت‌نام و احراز هویت را انجام دهید. این فرایند امکان بررسی اطلاعات را بدون مراجعه حضوری به شعب فراهم می‌کند.
اگر مبلغ متناسب‌سازی در فیش حقوقی مشخص نبود، چه باید کرد؟
در صورت مشاهده مغایرت یا وجود ابهام درباره مبلغ دریافتی، ابتدا باید حکم مستمری و جزئیات محاسبه در سامانه بررسی شود. اگر پس از بررسی همچنان پرسشی باقی ماند، بازنشستگان می‌توانند از طریق شماره ۱۴۲۰ یا مراجعه به شعب تأمین اجتماعی، موضوع را پیگیری کنند.
همچنین لازم است مبلغ افزایش سالانه، متناسب‌سازی و سایر مزایای مستمری به‌صورت جداگانه بررسی شوند؛ زیرا مجموع این موارد در دریافتی نهایی اثر می‌گذارد.
جمع‌بندی
متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ برای بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر مشمول قانون اجرا شده و حداقل‌بگیران از این طرح مستثنا هستند؛ اما این گروه همچنان افزایش سالانه مستمری را دریافت می‌کنند.
مبلغ متناسب‌سازی نیز برای تمام بازنشستگان یکسان نیست و بر اساس سابقه بیمه‌پردازی، مستمری اولیه و فرمول قانونی محاسبه می‌شود. بازنشستگان برای اطلاع از رقم دقیق مربوط به پرونده خود می‌توانند حکم مستمری و ابزار محاسبه متناسب‌سازی را در سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی بررسی کنند.
