«سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه روز چهارشنبه ۲۹ مهرماه در همایش روز ملی صادرات ضمن تبریک این روز به صادرکنندگان گفت: از دیدگاه بنده، در شرایط کنونی کشور هم با جنگ و تهدید نظامی مواجه هستیم و هم با تحریم‌های گسترده اقتصادی. یکی از صادرکنندگان فرمودند که باید به این وضعیت نه جنگ نه صلح پایان بدهیم اما در حال حاضر واقعیت این است که وضعیت کشور واقعاً جنگی است و جنگ هنوز ادامه دارد. ما به وضعیت صلح نرسیده‌ایم و با آن فاصله داریم. بنابراین، همه تصمیمات باید در چارچوب شرایط جنگی کشور اتخاذ شود.
رئیس دستگاه دیپلماسی با تاکید بر اینکه در این جنگ که ابعاد اقتصادی بسیار مهمی دارد، به نظر من صادرکنندگان، فرماندهان و سربازان خط مقدم این جنگ و قهرمانان ملی این کشور هستند؛ گفت: اعتقاد راسخ شخصی من این است که کسانی که در این شرایط سخت ناشی از تحریم‌ها، و اجازه بدهید بگویم تحریم‌های داخلی، دست‌وپنجه نرم می‌کنند، کالای کشور را صادر می‌کنند و در جبهه‌های اقتصادی خارج از کشور حضور پیدا می‌کنند، با وجود همه موانعی که دشمنان ایجاد کرده‌اند، قهرمانان ما هستند. آن‌ها با موانع مختلف، از جمله مشکلات بانکی و غیربانکی، مقابله می‌کنند و راه خود را پیدا می‌کنند. با همه مشکلاتی که در داخل کشور وجود دارد، مقابله می‌کنند و از این جهت، تا حدودی شبیه ما دیپلمات‌ها هستند که باید در جبهه‌های مختلف تلاش کنیم.
عراقچی افزود: در شرایطی که برخی افراد را می‌توان کاسبان تحریم نامید و آن‌ها از وضعیت تحریمی کشور برای کسب درآمدهای کلان استفاده می‌کنند و از خون این مردم ارتزاق می‌کنند، صادرکنندگان ما با ارزآوری برای اقتصاد کشور و بازگرداندن ارز حاصل از صادرات، به این جامعه خون تازه تزریق می‌کنند. آن‌ها همچنین با ایجاد فرصت‌های شغلی، به اقتصاد کشور کمک می‌کنند. آقای دکتر پزشکیان بارها فرموده‌اند که حیات اقتصادی کشور به تولید وابسته است. به نظر من، بخش مهمی از حیات تولید نیز به صادرات وابسته است. اگر صادرات انجام شود، تولید شکوفا می‌شود و این تولید است که اشتغال ایجاد می‌کند. بنابراین، واقعاً باید به مقام صادرکنندگان ارج نهاد.
وی با اشاره به اینکه من در وزارت امور خارجه این دیدگاه را تزریق کرده‌ام که وظیفه ما خدمتگزاری به صادرکنندگان و همه فعالان اقتصادی، به‌ویژه صادرکنندگان، است، گفت: ما هیچ منتی بر کسی نداریم؛ این مأموریت و وظیفه ماست. در حوزه سیاست خارجی باید از سر راه صادرکنندگان مانع‌زدایی کنیم، تسهیلگری انجام دهیم، بازارهای جدیدی برای آن‌ها ایجاد کنیم و تلاش کنیم به‌صورت پروژه‌به‌پروژه و موضوع‌به‌موضوع، مشکلات را حل کنیم و مسیر را برای فعالیت آن‌ها هموار سازیم.
وزارت امور خارجه به‌طور کامل در خدمت صادرکنندگان است
وزیر امور خارجه در ادامه این نشست با اشاره به ماموریت معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه گفت: این معاونت مباحث کلان و کلی را در جای خود دنبال می‌کند اما در کنار آن، به‌صورت موردی وارد صحنه شود و برای رفع مشکلات صادرکنندگان اقدام کند. دکتر قنبری، معاون اقتصادی وزارت امور خارجه، اکنون در مرز سرخس حضور دارد و پس از آن نیز قرار است به مرز دوغارون برود تا از نزدیک مشکلات را بررسی و برای رفع آن‌ها اقدام کند. ایشان به‌اندازه‌ای در مرزهای کشور حضور داشته‌اند که شاید سفرهای خارجی کمتری رفته باشند.
عراقچی با بیان اینکه پیش‌تر به رئیس‌جمهور نیز عرض کردم که متأسفانه مرزهای ما به‌جای آنکه محل تردد باشند، به محل توقف تبدیل شده‌اند، توضیح داد: دلایل این وضعیت متعدد است و اکنون فرصت پرداختن به همه آن‌ها را ندارم؛ اما ما به سهم خود در میدان حضور پیدا می‌کنیم تا مشخص شود مشکلات کجاست و به‌ویژه اگر منشأ آن‌ها در طرف مقابل مرز باشد، برای رفعشان اقدام کنیم. در حوزه تعرفه‌ها نیز باید برای کاهش تعرفه‌ها در کشورهای همسایه، به‌منظور گسترش صادرات، اقدام کنیم. در این زمینه نیز به‌صورت موضوعی و موردبه‌مورد در حال پیگیری مسائل هستیم.
وی گفت: در وزارت امور خارجه، ستادی با عنوان «ستاد هماهنگی روابط اقتصادی» وجود دارد که از دهه ۱۳۶۰ تشکیل شده و تاکنون به فعالیت خود ادامه داده است. شاید این ستاد یکی از قدیمی‌ترین ستادهای فعال در کشور باشد. همه دستگاه‌های اقتصادی کشور در آن حضور دارند و هدف آن، هماهنگی روابط اقتصادی خارجی است. ما تعداد جلسات این ستاد را از ماهی یک جلسه به حدود یک جلسه در هفته و در برخی مواقع به دو جلسه در هفته افزایش داده‌ایم. همچنین به‌جای پرداختن صرف به مباحث کلی، موضوعات مشخص را در دستور کار قرار داده‌ایم. برای مثال، موضوع آخرین جلسه ستاد، بررسی مسائل مربوط به صادرات مرکبات استان مازندران بود تا موانع موجود شناسایی و برای رفع آن‌ها اقدام شود.
رئیس دستگاه دیپلماسی از صادرکنندگان درخواست کرد برای انجام بهتر وظایف وزارت امور خارجه به ما کمک کنند و گفت: هم از طریق انتقال مشکلات و هم با حضور در دستگاه‌ها و مشارکت در جلسات ستاد هماهنگی روابط اقتصادی. در این ستاد نیز دیگر صرفاً نهادهای دولتی حضور ندارند، بلکه از اتاق‌های بازرگانی، خود صادرکنندگان و سایر عوامل و فعالان مرتبط نیز دعوت می‌کنیم تا مسائل با مشارکت مستقیم ذی‌نفعان بررسی شود.
بسیاری از مشکلات میان استان‌های مرزی دو کشور را می‌توان در همان سطح محلی و به‌سادگی حل‌وفصل کرد
عراقچی افزود: اقدام دیگری که انجام شده و لازم می‌دانم به اطلاع شما برسانم، توسعه دیپلماسی استانی است. همسایگان همواره در سیاست خارجی ما اولویت داشته‌اند، اما در شرایط کنونی کشور، به‌ویژه در حوزه اقتصادی، به اعتقاد من اهمیت مضاعفی پیدا کرده‌اند. دیپلماسی استانی را با این هدف آغاز کردیم که استان‌های مرزی کشور بتوانند با استان‌های همجوار خود در آن سوی مرز ارتباط مستقیم برقرار کنند. بسیاری از مشکلات میان استان‌های مرزی دو کشور را می‌توان در همان سطح محلی و به‌سادگی حل‌وفصل کرد؛ به‌ویژه مسائلی مانند تردد کالا، فعالیت بازارچه‌های مرزی و مقابله با قاچاق. هدف این است که این مسائل پیش از آنکه برای تصمیم‌گیری به پایتخت منتقل شوند، در همان منطقه بررسی و تا حد امکان برطرف شوند. برای مثال، میان تهران و بغداد ممکن است مسائل و مشکلات متعددی وجود داشته باشد که حل آن‌ها به گفت‌وگوهای سطح ملی نیاز داشته باشد؛ اما مقامات محلی استان بصره و استان خوزستان می‌توانند بسیاری از مسائل مشترک را با سهولت بیشتری بررسی و حل کنند.
وی ادامه داد: هنگامی که وارد موضوع دیپلماسی استانی شدیم، متوجه شدیم استان‌های کشور ظرفیت‌های فراوانی دارند که می‌توان از آن‌ها در توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه و حتی سایر کشورها بهره گرفت. به‌تدریج، استان‌هایی که هم‌مرز با کشورهای دیگر نیستند نیز به مشارکت در این حوزه علاقه‌مند شدند. بر همین اساس، مجموعه‌ای از همایش‌ها را طراحی کرده‌ایم و همکاران اقتصادی وزارت امور خارجه با حضور در استان‌ها، ظرفیت‌های اقتصادی آن‌ها را شناسایی می‌کنند تا زمینه اتصال این ظرفیت‌ها به بازارهای کشورهای همسایه و دیگر کشورها فراهم شود.
وزیر امور خارجه در پایان سخنرانی خود بار دیگر تأکید کرد: وزارت امور خارجه به‌طور کامل در خدمت صادرکنندگان است. ما این موضوع راوظیفه خود می‌دانیم و معتقدیم اگر در انجام این وظیفه کوتاهی کنیم، در برابر مردم، کشور و جمهوری اسلامی ایران مسئول خواهیم بود.امیدوارم ارتباطی نزدیک‌تر، منظم‌تر و مؤثرتر میان صادرکنندگان محترم و نهادهای مرتبط با وزارت امور خارجه، به‌ویژه معاونت دیپلماسی اقتصادی، برقرار شود.
