بانک مرکزی اروپا هشدار داده است که کاهش اخیر تورم مواد غذایی در منطقه یورو ممکن است موقتی باشد و فشارهای قیمتی در سال آینده بار دیگر افزایش یابد. افزایش هزینههای انرژی و پیامدهای شرایط حدی آبوهوایی از عوامل اصلی این نگرانی عنوان شدهاند.
در یادداشتی منتشرشده در وبلاگ این نهاد آمده است که ترکیب شوکهای انرژی و رویدادهای شدید آبوهوایی میتواند فشار بر قیمت مواد غذایی را افزایش دهد. نویسندگان این گزارش تأکید کردهاند که هنوز برای نتیجهگیری درباره مهار پایدار تورم غذایی زود است و قیمت اقلامی مانند نان، شیر و شکلات همچنان در برداشت خانوارها از تورم نقش قابلتوجهی دارد.
تورم مواد غذایی دوباره افزایش یافت
تورم مواد غذایی در منطقه یورو از ۲.۶ درصد در ژانویه به ۱.۱ درصد در اوت کاهش یافت؛ سطحی که پایینترین میزان از میانه سال ۲۰۲۱ بود. با این حال، این نرخ در سپتامبر دوباره افزایش پیدا کرد و به ۱.۳ درصد رسید.
کاهش تورم در ماههای گذشته تا حدی به برداشت مناسب محصولات کشاورزی در اروپا طی سال گذشته و افت قیمت جهانی برخی کالاهای کشاورزی، از جمله قهوه، کاکائو و شکر، نسبت داده شده است. با وجود این، برخی شاخصهای مرتبط با زنجیره تأمین مواد غذایی از احتمال بازگشت فشارهای قیمتی حکایت دارند.
انرژی و آبوهوا؛ دو عامل فشار بر قیمتها
بر اساس این گزارش، افزایش هزینههای انرژی در پی جنگ ایران و درگیریهای خاورمیانه بهتدریج هزینههای حملونقل، تولید کود، بستهبندی و فرآوری مواد غذایی را بالا میبرد.
همزمان، موجهای گرما و خشکسالی در مقطعی حساس از فصل زراعی سال ۲۰۲۶ به محصولات کشاورزی آسیب زده و نگرانیها درباره میزان عرضه مواد غذایی را افزایش داده است.
برآورد کارشناسان بانک مرکزی اروپا نشان میدهد آثار شرایط حدی آبوهوایی و پدیدههای جوی شدید میتواند بهتنهایی طی ۱۲ ماه آینده بین ۰.۳ تا ۰.۸ واحد درصد به تورم مواد غذایی اضافه کند. این نهاد پیشبینی میکند تورم مواد غذایی در سهماهه سوم سال ۲۰۲۷ به ۳.۴ درصد برسد و پس از آن روند کاهشی در پیش بگیرد.
افزایش ۳۰ درصدی قیمت سبد غذایی از سال ۲۰۲۱
با وجود کاهش مقطعی نرخ تورم، سطح قیمتها همچنان فشار زیادی بر خانوارهای اروپایی وارد میکند. طبق گزارش بانک مرکزی اروپا، هزینه سبد مواد غذایی در منطقه یورو بهطور متوسط حدود ۳۰ درصد بیشتر از پایان سال ۲۰۲۱ است.
این افزایش قیمت، قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار داده و نشان میدهد کاهش نرخ تورم لزوماً به معنای ارزان شدن مواد غذایی نیست؛ بلکه سرعت افزایش قیمتها کاهش یافته است.
بانک مرکزی اروپا همچنین تأکید کرده است که دیدگاههای مطرحشده در این یادداشت متعلق به نویسندگان آن است و لزوماً موضع رسمی این نهاد را منعکس نمیکند.