مقامهای دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر بر افزایش جریان انرژی از تنگه هرمز و نقش نیروهای آمریکایی در تسهیل تردد کشتیها تأکید کردهاند؛ ادعاهایی که همزمان با ادامه نوسانات بازار انرژی و تلاش کشورهای مختلف برای مدیریت تبعات جنگ مطرح شده است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در سخنرانی خود در آکادمی نیروی هوایی این کشور مدعی شد که میزان نفت عبوری از تنگه هرمز اکنون از دوره پیش از آغاز درگیری بیشتر است و این وضعیت را به توانایی نیروهای آمریکایی در کنترل حریم هوایی مرتبط کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز در گفتوگویی اعلام کرده است که ایران در این هفته نفتی برای بارگیری و انتقال از طریق دریا نخواهد داشت و آمریکا عبور حجم قابلتوجهی از نفت از تنگه هرمز را تسهیل کرده است.
اختلاف آمار درباره میزان عبور نفت
هگست پیش از این نیز مدعی شده بود که آمریکا توانسته است ۱۲۵ میلیون بشکه نفت را از تنگه هرمز عبور دهد و از کنترل این آبراه سخن گفته بود.
با این حال، درباره میزان واقعی نفت عبوری از هرمز میان مقامهای دولت آمریکا نیز ارقام یکسانی ارائه نشده است. دونالد ترامپ از عبور روزانه حدود ۳۰ کشتی سخن گفته، در حالی که ارقام اعلامشده از سوی مقامهای دیگر دولت، از جمله اسکات بسنت و جیدی ونس، درباره حجم نفت عبوری متفاوت بوده است. دادههای شرکتهای ردیابی دریایی نیز در برخی بازهها ارقام پایینتری را نشان دادهاند.
این اختلاف آمار، پرسشهایی را درباره میزان واقعی جریان نفت و وضعیت تردد کشتیها در این آبراه راهبردی ایجاد کرده است؛ بهویژه آنکه گزارشهای مستقل از ادامه محدودیتهای کشتیرانی و پایینتر بودن سطح تردد نسبت به دوره پیش از جنگ حکایت دارند.
بازگشت بخشی از جریان انرژی
گزارشهای جدید نشان میدهد بخشی از جریان انرژی از تنگه هرمز افزایش یافته است، اما این افزایش به معنای بازگشت کامل تجارت انرژی به شرایط پیش از جنگ نیست.
بر اساس دادههای منتشرشده، صادرات گاز طبیعی مایع از هرمز نیز در سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ رسید؛ با این حال، نگرانیهای امنیتی، هزینههای بالاتر حملونقل و استفاده برخی کشتیها از روشهایی برای پنهان کردن مسیر حرکت همچنان ادامه دارد.
بازار انرژی همچنان تحت فشار
دولت ترامپ در کنار ادعای افزایش جریان نفت از هرمز، برای مدیریت پیامدهای بحران انرژی به اقداماتی در سطح بینالمللی نیز متوسل شده است. فشار بر متحدان برای عرضه بخشی از ذخایر سوخت و ادامه نوسانات قیمت انرژی نشان میدهد افزایش عبور نفت هنوز به معنای پایان آثار بحران در بازار جهانی نیست.
از سوی دیگر، گزارشهای اخیر از بازگشت بخشی از نفتکشها به تنگه هرمز حکایت دارد، اما حجم عبور، هزینههای حملونقل و سطح ریسک امنیتی همچنان با شرایط عادی پیش از جنگ فاصله دارد.
در چنین شرایطی، اظهارات مقامهای آمریکایی درباره «بازگشت جریان نفت» و نقش واشنگتن در تردد کشتیها باید در کنار دادههای مستقل کشتیرانی و اختلاف آمارهای رسمی بررسی شود؛ زیرا افزایش مقطعی عبور نفت بهتنهایی نمیتواند نشاندهنده بازگشت کامل تجارت انرژی یا پایان اختلالات در تنگه هرمز باشد.